Theo yêu cầu của Chính phủ, Bộ Tài chính vừa trình Chính phủ dự thảo sửa đổi, bổ sung Nghị định 65/2022/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Nghị định 153/2020/NĐ-CP quy định về chào bán, giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ tại thị trường trong nước và chào bán trái phiếu ra thị trường quốc tế.

Dự thảo Nghị định sửa đổi có 3 điểm đáng chú ý về thời điể áp dụng quy định nâng chuẩn nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp, xếp hạng tín nhiệm với nhà phát hành và cho phép kéo dài kỳ hạn trái phiếu.

Hoãn nâng chuẩn nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp 1 năm

Thứ nhất, về tiêu chuẩn nhà đầu tư chuyên nghiệp, theo dự thảo sửa đổi, Bộ Tài chính đề xuất giãn thời gian thực hiện thêm một năm đối với quy định về xác định nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp tại Nghị định 65, từ ngày 1/1/2023 sang ngày 1/1/2024. Nghị định 65 quy định nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp phải đảm bảo danh mục nắm giữ có giá trị trung bình 2 tỷ đồng tối thiểu trong 180 ngày, không bao gồm tiền đi vay.

Bộ Tài chính lý giải, việc hoãn thực hiện 1 năm với quy định này là do thị trường đang gặp khó khăn về thanh khoản. Việc giãn quy định này giúp doanh nghiệp có thể duy trì được nhu cầu mua TPDN của các nhà đầu tư có tiềm lực tài chính nhưng chưa tích lũy được thời gian 180 ngày theo quy định để đáp ứng quy định nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp theo Nghị định 65.  Phương án này giúp thị trường có thêm thời gian điều chỉnh và có thể duy trì cầu đầu tư trái phiếu của nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp là cá nhân.

Mặc dù vậy, Bộ Tài chính cũng cho rằng, phương án này sẽ khiến một bộ phận nhà đầu tư thiếu hiểu biết tiếp tục mua TPDN vì lãi suất cao mà không đánh giá đầy đủ rủi ro trái phiếu, dẫn tới khó thanh lọc, nâng cao chất lượng nhà đầu tư chuyên nghiệp. Vì vậy, cùng với việc hoãn thời điểm thực hiện, Bộ cũng cho biết sẽ tiếp tục tuyên truyền, cảnh báo nhà đầu tư và tăng cường quản lý giám sát. 

Giãn yêu cầu xếp hạng tín nhiệm thêm một năm

Trong dự thảo sửa đổi Nghị định 65, Bộ Tài chính cũng kiến nghị Chính phủ cho phép hoãn thực hiện quy định về yêu cầu bắt buộc xếp hạng tín nhiệm trong vòng 1 năm, từ ngày 1/1/2024 sẽ thực hiện thay vì từ 1/1/2023 như quy định tại Nghị định 65.

Nguyên nhân việc hoãn yêu cầu xếp hạng là do doanh nghiệp đang khó khăn trong huy động vốn trong khi thực hiện xếp hạng phải mất một khoảng thời gian nhất định và tăng thêm chi phí phát hành.

Trước đó, Nghị định 65 yêu cầu từ ngày 1/1/2023, hồ sơ chào bán trái phiếu của doanh nghiệp phát hành trái phiếu phải có kết quả xếp hạng tín nhiệm, được áp dụng với những doanh nghiệp có (i) tổng giá trị trái phiếu huy động trong 12 tháng lớn hơn 500 tỷ đồng và lớn hơn 50% vốn chủ sở hữu hoặc (ii) tổng dư nợ trái phiếu lớn hơn 100% vốn chủ sở hữu.

Đối với trái phiếu chào bán ra công chúng, doanh nghiệp phát hành vẫn phải xếp hạng tín nhiệm từ đầu năm sau.

Cho phép kéo dài kỳ hạn trái phiếu tối đa 2 năm

Đáng chú ý, Bộ Tài chính còn đề xuất cho phép doanh nghiệp được thay đổi kỳ hạn, hoán đổi trái phiếu đã phát hành theo quy định của pháp luật về phát hành trái phiếu tối đa không quá 2 năm so với kỳ hạn tại phương án phát hành trái phiếu đã công bố cho nhà đầu tư. Việc gia hạn phải được các chủ sở hữu trái phiếu đại diện trên 65% tổng số trái phiếu lưu hành chấp thuận.

Theo Bộ Tài chính, trong bối cảnh thị trường tài chính, tiền tệ gặp khó khăn về thanh khoản, doanh nghiệp khó phát hành trái phiếu mới trong khi lại có áp lực trả nợ đối với trái phiếu đáo hạn năm 2023-2024. Do đó, quy định này sẽ hỗ trợ doanh nghiệp giảm lượng trái phiếu đáo hạn đạt đỉnh vào 2 năm tới và có khả năng huy động vốn phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh và cơ cấu lại các khoản nợ.

Ngoài ra, trong dự thảo nghị định mới, Bộ Tài chính cũng kiến nghị cho phép doanh nghiệp phát hành và nhà đầu tư nắm giữ trái phiếu thỏa thuận về việc chuyển đổi khoản thanh toán gốc, lãi trái phiếu đến hạn thành khoản vay hoặc tài sản khác.

Các quy định của dự thảo sửa đổi dự thảo Nghị định 65 được doanh nghiệp và chuyên gia đánh giá cao, sẽ giúp giảm đáng kể áp lực  đáo hạn với thị trường trái phiếu hai năm tới. Dù vậy, các chuyên gia cũng cho rằng, ngoài sửa đổi Nghị định 65, cần có thêm các quy định khác để giúp thị trường trái phiếu vận hành sôi động trở lại, đặc biệt là thu hút các nhà đầu tư tổ chức như các quỹ mở, quỹ hưu trí...