Mới đây, Ngân hàng Nhà nước đã trả lời kiến nghị của cử tri về cơ chế ưu đãi trong các gói tín dụng vay mua nhà ở xã hội đối với cán bộ thuộc diện sáp nhập tỉnh, tinh gọn bộ máy. Cơ quan này cho biết, hiện các chính sách ưu đãi đã được ban hành nhưng việc triển khai còn gặp một số khó khăn. Nguyên nhân chủ yếu đến từ số lượng dự án nhà ở xã hội do UBND tỉnh, thành phố công bố còn hạn chế.

Để tạo điều kiện thuận lợi cho cán bộ công chức trên địa bàn tỉnh sớm được tiếp cận nguồn vốn tín dụng để mua nhà ở, Ngân hàng Nhà nước đề nghị UBND các địa phương sớm công bố danh mục dự án đủ điều kiện vay vốn và thông tin đến các cán bộ công chức, viên chức và người lao động trên địa bàn về các chương trình tín dụng đang triển khai để nắm bắt và tiếp cận.

Số lượng nhà ở xã hội hoàn thành hiện vẫn còn khiêm tốn. Ảnh: Thanh Vũ

Về phía Ngân hàng Nhà nước, cơ quan này sẽ chỉ đạo các tổ chức tín dụng tích cực triển khai các chương trình tín dụng để hỗ trợ người dân gặp khó khăn về nhà ở.

Trả lời thêm cử tri về chính sách cho vay ưu đãi đối với cán bộ phải làm việc xa nhà, Ngân hàng Nhà nước cho biết, Nghị quyết số 201/2025/QH15 đã đưa ra các quy định mới về điều kiện nhà ở, nhằm phù hợp với bối cảnh hậu sáp nhập. Cụ thể, căn cứ điều kiện thực tế của địa phương, UBND cấp tỉnh sẽ quy định chi tiết về trường hợp có nhà ở thuộc sở hữu của mình nhưng cách xa địa điểm làm việc được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở xã hội.

Đơn cử tại TP.HCM, sau khi sáp nhập, UBND đã ban hành quy định mới về chính sách hỗ trợ nhà ở xã hội. Theo đó, người có nhà nhưng thuộc phường cách chỗ làm từ 14,5 km trở lên, hoặc từ 20 km trở lên với các xã. Cả hai trường hợp này đảm bảo khoảng cách từ dự án nhà ở xã hội đến nơi làm việc phải gần hơn nơi nhà ở hiện tại đến chỗ làm. Nếu đáp ứng các yêu cầu trên, người nộp hồ sơ vẫn sẽ được tính là đủ điều kiện mua nhà ở xã hội.

Về các gói tín dụng, ngành ngân hàng đã triển khai các chương trình tín dụng về nhà ở, nhà ở xã hội cho các đối tượng gặp khó khăn về nhà ở, trong đó đã bao gồm các cán bộ, công chức, viên chức.

Ví dụ, trong chương trình cho vay nhà ở xã hội theo Nghị định số 100/2024/NĐ-CP, người mua, thuê mua nhà ở xã hội được vay vốn tại Ngân hàng Chính sách xã hội tối đa 80% giá trị ngôi nhà; lãi suất cho vay bằng lãi suất cho vay hộ nghèo do Thủ tướng Chính phủ quy định, hiện là 6,6%/năm và thời hạn vay tối đa 25 năm.

Hoặc với gói vay ưu đãi 145.000 tỷ đồng theo Nghị quyết số 33/NQ-CP, người mua nhà ở xã hội sẽ được hưởng lãi suất thấp hơn từ 1,5 - 2% so với lãi suất cho vay bình quân trong trung và dài hạn của 4 ngân hàng thương mại Nhà nước trong 5 năm đầu vay vốn. Hiện mức lãi suất đang được áp dụng với gói này là 5,9%/năm.

Trong lần gần đây nhất chia sẻ về tiến độ của gói vay này, Phó thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Quốc Dũng cho biết, tính đến ngày 30/6, các ngân hàng thương mại đã cam kết cho vay 8.300 tỷ đồng tại 41 dự án nhà ở xã hội, tức mới giải ngân được khoảng 5,7% gói tín dụng. 

Theo Phó thống đốc, nguyên nhân lớn nhất khiến việc triển khai gói vay này còn chậm là do thiếu nguồn cung nhà ở xã hội. Dù đã có Nghị quyết 201/2025/QH15 và Nghị định 192/2025/NĐ-CP nhằm tạo cơ chế đặc thù cho việc phát triển phân khúc này nhưng hiện các chính sách vẫn cần thêm thời gian để “thẩm thấu” vào thị trường. 

Theo thống kê của Bộ Xây dựng, tính đến hết quý III/2025, cả nước có 696 dự án nhà ở xã hội đang được triển khai với quy mô 637.048 căn. Tuy nhiên, số lượng dự án hoàn thành chỉ dừng ở con số 165, tương ứng với quy mô 116.342 căn, đáp ứng khoảng 10% chỉ tiêu của Đề án 1 triệu căn nhà ở xã hội.

Bộ Xây dựng dự kiến trong năm 2025, cả nước sẽ hoàn thành 91.585 căn nhà ở xã hội, đáp ứng 91% chỉ tiêu. Trong đó, có 17 tỉnh, thành phố khả năng cao đạt hoặc vượt chỉ tiêu được giao; 13 địa phương không có khả năng hoàn thành chỉ tiêu.