Ông Bruno Jaspaert, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCham)

Với Nghị quyết số 10, Việt Nam đang bước vào giai đoạn mới trong thu hút vốn đầu tư nước ngoài. Từ góc nhìn của EuroCham, nghị quyết này có thể đóng vai trò là cột mốc chiến lược trong quá trình chuyển đổi này hay không, thưa ông?

Nghị quyết 10 đánh dấu một bước tiến quan trọng trong chiến lược đầu tư của Việt Nam. Trong nhiều năm, thành công được đo lường bằng khối lượng vốn đầu tư nước ngoài thu hút được. Ngày nay, đang có sự chuyển hướng rõ rệt, chuyển trọng tâm sang chất lượng đầu tư và giá trị mà nó tạo ra cho nền kinh tế và xã hội nói chung.

Bằng việc công nhận các doanh nghiệp FDI là một phần không thể thiếu của nền kinh tế quốc gia, Nghị quyết đã gửi đi một tín hiệu mạnh mẽ rằng, các doanh nghiệp quốc tế được kỳ vọng sẽ trở thành đối tác lâu dài trong quá trình phát triển của Việt Nam, đóng góp không chỉ vốn, mà còn cả công nghệ, đổi mới sáng tạo, kỹ năng, tính bền vững và chuỗi cung ứng nội địa mạnh mẽ hơn.

Đối với các doanh nghiệp châu Âu, bước chuyển mình này rất quan trọng. Doanh nghiệp châu Âu cân nhắc chiến lược, quyết định đầu tư với tầm nhìn xa nhiều thập kỷ, chứ không phải chỉ trong vài quý. Vì vậy, cộng đồng doanh nghiệp đều kỳ vọng những cải cách ngày hôm nay sẽ hỗ trợ khả năng cạnh tranh trong tương lai.

Thời điểm hiện nay đặc biệt quan trọng. Bất chấp sự bất ổn địa chính trị gia tăng, Chỉ số Niềm tin kinh doanh (BCI) của EuroCham đã tăng lên 79,7 điểm trong quý II/2026, gần bằng mức cao nhất trong 7 năm qua. Hơn một nửa số doanh nghiệp thành viên của chúng tôi coi Việt Nam là thị trường chiến lược trọng điểm, trong khi 69% kỳ vọng điều kiện kinh doanh sẽ tiếp tục cải thiện. Những kết quả này phản ánh niềm tin không chỉ vào nền tảng kinh tế vững mạnh của Việt Nam, bao gồm tăng trưởng GDP 8,18% trong nửa đầu năm, mà còn vào lộ trình cải cách của đất nước.

Do đó, Nghị quyết 10 không chỉ đơn thuần là một chính sách đầu tư. Cùng với Nghị quyết 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Nghị quyết 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân, cũng như những cải cách hành chính đang được Chính phủ thực hiện, Nghị quyết 10 thể hiện tham vọng của Việt Nam trong việc cạnh tranh về năng suất, đổi mới và chất lượng thể chế. Đó chính xác là hướng đi mà các nhà đầu tư châu Âu đang mong muốn.

Việt Nam đang bước vào giai đoạn mới trong thu hút vốn đầu tư nước ngoài, với yêu cầu cao hơn về chất lượng dự án

Một trong những ưu tiên của Nghị quyết 10 là tăng cường liên kết giữa các doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước. Theo ông, cần có những biện pháp chính sách và điều kiện thị trường nào để tăng cường mối liên kết này, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu rộng hơn vào chuỗi giá trị châu Âu?

Việc chuyển giao công nghệ bắt đầu từ niềm tin. Các công ty châu Âu có thể mang đến Việt Nam những công nghệ sản xuất tiên tiến, công nghệ độc quyền và năng lực nghiên cứu. Những khoản đầu tư này chính là hàng thập kỷ kiến thức tích lũy và vốn trí tuệ đáng kể. Họ cần có niềm tin rằng "chất xám", trí tuệ đổi mới sáng tạo của họ sẽ được bảo vệ cũng như được trân trọng một cách xứng đáng.

Đây là lý do tại sao bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ ngày càng trở nên quan trọng khi Việt Nam thu hút nhiều đầu tư giá trị cao. Mặc dù những cải cách gần đây nhằm tăng cường bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ rất đáng khích lệ, nhưng việc thực thi nhất quán mới là yếu tố xây dựng niềm tin lâu dài.

Việt Nam sở hữu đầy đủ các yếu tố để tiến xa hơn trong chuỗi giá trị: nguồn nhân lực tài năng, tư duy khởi nghiệp và cam kết chính trị mạnh mẽ đối với đổi mới sáng tạo thông qua các sáng kiến như Nghị quyết 57-NQ/TW. Nếu những thế mạnh này được bổ sung bởi sự bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ mạnh mẽ, các quy định rõ ràng và đầu tư liên tục vào đào tạo kỹ năng chất lượng cao, Việt Nam có thể trở thành một ngôi sao mới nổi trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Đồng thời, chuyển giao công nghệ không nên được xem là một quá trình một chiều. Các khoản đầu tư thành công nhất của châu Âu là những khoản đầu tư được xây dựng từ quan hệ đối tác lâu dài với các nhà cung cấp, trường đại học và viện nghiên cứu của Việt Nam. Thay vì chỉ đơn thuần di dời sản xuất, các công ty đang tăng cường thành lập các đội ngũ kỹ sư, chương trình phát triển nhà cung cấp và các chức năng nghiên cứu - phát triển (R&D) khu vực, cho phép tạo ra và chia sẻ kiến thức tại địa phương.

Việt Nam sở hữu đầy đủ các yếu tố để tiến xa hơn trong chuỗi giá trị: nguồn nhân lực tài năng, tư duy khởi nghiệp và cam kết chính trị mạnh mẽ đối với đổi mới sáng tạo thông qua các sáng kiến như Nghị quyết 57-NQ/TW. Nếu những thế mạnh này được bổ sung bởi sự bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ mạnh mẽ, các quy định rõ ràng và đầu tư liên tục vào đào tạo kỹ năng chất lượng cao, Việt Nam có thể trở thành một ngôi sao mới nổi trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Theo ông, giữa chính sách ưu đãi, phát triển nguồn nhân lực, nâng cao hiệu quả quản lý và cải cách hành chính, đâu là những ưu tiên mà Việt Nam cần tập trung để trở thành điểm đến hấp dẫn hơn đối với thế hệ nhà đầu tư châu Âu tiếp theo?

Việc thu hút thế hệ đầu tư tiếp theo sẽ không chỉ bằng các ưu đãi thuế quan, mà còn phải dựa trên thực lực. Các công ty châu Âu lạc quan về môi trường đầu tư của Việt Nam với sự ổn định chính trị, vị trí chiến lược và câu chuyện tăng trưởng ấn tượng. Thách thức tiếp theo là đảm bảo hệ sinh thái kinh doanh có thể phát triển theo kịp tham vọng của đất nước.

Nguồn nhân lực có lẽ là ưu tiên cấp bách nhất. Chỉ số Niềm tin kinh doanh (BCI) mới nhất của chúng tôi cho thấy, mối quan tâm về lao động lành nghề đã tăng từ 23% vào cuối năm 2025 lên 38% trong quý II/2026, trở thành một trong 3 thách thức hoạt động lớn nhất đối với các doanh nghiệp châu Âu. Khi Việt Nam chuyển mình sang lĩnh vực bán dẫn, sản xuất tiên tiến và công nghệ xanh, việc đào tạo kỹ sư, kỹ thuật viên và chuyên gia ESG sẽ quan trọng không kém việc phát triển các khu công nghiệp.

Ưu tiên thứ hai là hiệu quả quản lý. Phát triển bền vững ngày càng được quyết định bởi các tiêu chuẩn kỹ thuật, chứng nhận và truy xuất nguồn gốc. Các doanh nghiệp cần các cơ sở thử nghiệm được quốc tế công nhận, đánh giá sự phù hợp nhanh hơn và quy trình phê duyệt sản phẩm thông suốt hơn. Sự chậm trễ trong thử nghiệm hoặc chứng nhận có thể làm trì hoãn việc tiếp cận thị trường, làm giảm khả năng cạnh tranh của Việt Nam so với các nước trong khu vực.

Cuối cùng, cải cách hành chính vẫn là yếu tố then chốt. Chỉ số BCI của chúng tôi luôn cho thấy các thủ tục pháp lý vẫn là thách thức hoạt động lớn đối với các công ty châu Âu. Nếu Việt Nam thành công trong việc đơn giản hóa các quy trình này, đồng thời tiếp tục đầu tư vào nguồn nhân lực chất lượng cao, Việt Nam sẽ trở thành một trong những điểm đến hấp dẫn nhất châu Á đối với các dòng vốn đầu tư bền vững, giá trị cao.