Một bệnh nhân 63 tuổi, ở Thanh Trì, TP. Hà Nội có tiền sử đái tháo đường. Sau khi nghe quảng cáo từ người quen có thuốc chữa đái tháo đường rất tốt, đã có người nhà sử dụng. Đó là loại thuốc nam dạng viên, bán 20 gói với giá 10 triệu đồng.

Bệnh nhân ngộ độc thuốc Nam điều trị tại cơ sở y tế.

Sau khi mua và sử dụng thuốc được gần 20 ngày, bệnh nhân xuất hiện tình trạng: đau bụng, nôn mửa, nên được người nhà đưa đến Bệnh viện Bạch Mai, sau đó nhập viện vào Trung tâm Chống độc.

TS. Nguyễn Trung Nguyên, Giám đốc Trung tâm Chống độc cho biết, bệnh nhân nhập viện trong tình trạng tỉnh, đau bụng, khó thở, nhiễm toan chuyển hóa nặng.

Sau khi làm các xét nghiệm, các bác sĩ đã tiến hành điều trị hồi sức tích cực và lọc máu cấp cứu. Hiện tại, tình hình bệnh nhân đã cải thiện tốt hơn rất nhiều.

Theo bác sĩ Nguyên, kết quả xét nghiệm viên thuốc y học cổ truyền bệnh nhân uống đã tìm thấy thành phần thuốc là phenformin. 

Đây là loại thuốc chữa đái tháo đường cũ, vì độc tính rất cao, gây tử vong cho nhiều người nên thế giới đã thu hồi và cấm sử dụng từ những năm 1970.

Tuy nhiên, lợi dụng sự thiếu hiểu biết của người dân, nhiều người đã trộn loại chất bị cấm này vào trong các thuốc chữa đái tháo đường dởm, mạo danh các thuốc y học cổ truyền, thuốc nam, thực phẩm chức năng để bán ra thị trường gây ra ngộ độc.

Chuyên gia cho hay ở Việt Nam, những năm gần đây đã gặp nhiều trường hợp ngộ độc nặng và tử vong. 

Các trường hợp ngộ độc thuốc chữa đái tháo đường phenformin thường xảy ra ở người gần đây hoặc đang sử dụng thuốc y học cổ truyền, các thực phẩm chức năng hoặc các sản phẩm khác quảng cáo chữa đái tháo đường.

Tuy nhiên hiện nay xuất hiện thêm các biểu hiện nhiễm toan chuyển hóa, nồng độ lactat trong máu cao, tụt huyết áp, rất dễ nhầm hoặc lẫn lộn với sốc nhiễm khuẩn, suy gan, nên dễ bị bỏ sót. Kể cả khi điều trị tích cực tỷ lệ tử vong cũng rất cao.

Còn thông tin từ Bệnh viện đa khoa tỉnh Thanh Hóa cho biết, các bác sĩ của Khoa Da liễu bệnh viện này vừa điều trị thành công cho nữ bệnh nhân N.T.H (49 tuổi, ngụ H.Cẩm Thủy, Thanh Hóa) bị hoại tử thượng bì nhiễm độc (hội chứng lyell) sau khi dùng thuốc nam không rõ nguồn gốc để điều trị chứng đau khớp.

Qua lời người nhà, bệnh nhân H. nhập viện trong tình trạng mệt mỏi, tiếp xúc kém, sốt cao liên tục, loét, chảy máu vùng miệng, loét bộ phận sinh dục, đỏ da toàn thân, trớt da 80% diện tích cơ thể. Tiên lượng tình trạng bệnh nhân bị rất nặng.

Sau khi đánh giá triệu chứng trên lâm sàng và làm các xét nghiệm cơ bản, các bác sĩ kết luận bệnh nhân H. bị dị ứng thuốc thể hoại tử thượng bì nhiễm độc, kèm theo đái tháo đường loại 2 (chẩn đoán lần đầu).

Trước đó tại các cơ sở cũng có nhiều bệnh nhân nhập viện do ngộ độc thuốc Nam. Theo đó, vừa qua tại Bệnh viện Sản nhi tỉnh Phú Thọ liên tục tiếp nhận các ca ngộ độc thuốc Nam thương tâm. 

Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương thời gian qua cũng liên tiếp điều trị các trường hợp ngộ độc thuốc Nam. Theo bác sĩ Nguyễn Viết Nam (Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương), đơn vị này vừa tiếp nhận cụ bà 73 tuổi nhập viện trong tình trạng suy hô hấp, tổn thương ở gan và thận rất nặng. 

Theo lời kể của người nhà, bệnh nhân bị viêm khớp và viêm gan B đã lâu, song không điều trị theo phác đồ mà mua thuốc Nam theo truyền miệng để uống.

Ngay sau khi được bệnh viện tiếp nhận, bệnh nhân đã được thở oxy liều cao, sử dụng các thuốc ổn định chức năng gan, thận, hiện sức khỏe đã dần ổn định.

Ngoài ra, theo các bác sĩ tại đây, cơ sở cũng đang điều trị cho ca bệnh vì muốn sinh con trai nên đã tự mua thuốc Nam không rõ nguồn gốc về uống. 20 ngày sau, bệnh nhân đau bụng dữ dội, men gan tăng gấp nhiều lần và phải nhập viện cấp cứu.

Một trường hợp khác là bà B.T.H., 64 tuổi, quê Nam Định. Bà H. tới khám tại Khoa Viêm gan, Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương trong tình trạng mệt mỏi, ăn kém, bụng chướng tăng dần, phù hai chân. 

Chồng bà cho biết, cách đây 2 năm, bà bị xơ gan do virus viêm gan B, nhưng lúc đó tình trạng còn nhẹ, nên được về nhà điều trị. 

Nghe người xung quanh mách, ông bà tìm đến một nhà thuốc gia truyền ở Hòa Bình chuyên chữa gan và dạ dày. Thuốc có giá 60.000 đồng/thang, kê toa 15 thang/tháng. Đến nay, bà H. đã uống được khoảng một năm.

Đến bệnh viện, sau khi thăm khám, các bác sĩ chẩn đoán, bà H. bị viêm gan mạn tính, xơ gan cổ chướng giai đoạn cuối, tràn dịch ổ bụng. Nguyên nhân là bệnh nhân đã bỏ điều trị thuốc kháng virus và dùng thuốc Nam. 

Các bác sĩ khuyến cáo, việc sử dụng thuốc điều trị bệnh phải theo đúng chỉ định của bác sĩ, không tự ý mua và sử dụng thuốc để tránh nguy cơ dị ứng với các thành phần của thuốc, đặc biệt cảnh giác với các loại thuốc không rõ thành phần, không rõ nguồn gốc xuất xứ, không có cơ sở khoa học.

Ngay khi có hoặc nghi ngờ có bất kỳ dấu hiệu bất thường sau khi sử dụng thuốc, người dân cần phải ngay lập tức đến khám chuyên khoa Da liễu hoặc các cơ sở y tế chuyên khoa gần nhất để theo dõi hoặc nhập viện điều trị.