Yếu tố “sống còn” của ngành công nghệ cao

Chiều 29/10, tại Diễn đàn Bất động sản công nghiệp Việt Nam 2025 (VIPF 2025), ông Trần Tấn Sỹ, Phó Tổng giám đốc Tập đoàn KN Holdings đã chia sẻ góc nhìn thẳng thắn về điều mà các nhà đầu tư công nghệ cao, đặc biệt trong lĩnh vực bán dẫn, quan tâm nhất khi đến Việt Nam.

Theo ông Sỹ, với nhà đầu tư Đài Loan hay Mỹ, 2 yếu tố quyết định khi chọn điểm đến là nguồn điện và nhân lực kỹ thuật. Việt Nam đang đi đúng hướng, nhưng đây vẫn là hai ‘bài toán trọng điểm’ cần được giải sớm nếu muốn đón làn sóng dịch chuyển công nghệ cao.

Đại diện Tập đoàn KN Holdings cho biết thêm, hạ tầng công nghiệp tại Việt Nam, đặc biệt là khu vực phía Nam, đã có những bước phát triển rõ rệt. Đơn cử như tại Đồng Nai, nơi KN Holdings đang đầu tư mạnh vào hạ tầng khu công nghiệp và logistics, mạng lưới kết nối ngày càng hoàn thiện. Có thể kể đến như cao tốc, vành đai và đặc biệt là sân bay quốc tế Long Thành, dự kiến vận hành thương mại đầu năm 2026 sẽ mở ra một “vùng động lực mới” cho chuỗi cung ứng toàn cầu.

“Hạ tầng cứng đã sẵn sàng. Việt Nam hiện nay có đủ điều kiện để đáp ứng nhu cầu đầu tư, nhưng hai yếu tố cần củng cố mạnh là năng lượng và nguồn nhân lực,” ông Sỹ nói.

Tại Diễn đàn, ông Sỹ dẫn từ báo cáo của Liên Hợp Quốc năm 2022 cho biết, Việt Nam xếp hạng 31–34 thế giới về năng lực STEM (khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học), vượt nhiều quốc gia châu Á khác. Đây là tín hiệu rất đáng mừng, chứng minh người Việt có khả năng tiếp cận tri thức công nghệ cao.

Tuy nhiên, ông Sỹ cho rằng thách thức nằm ở quy mô đào tạo. Theo Chiến lược quốc gia về bán dẫn, Việt Nam cần ít nhất 50.000 kỹ sư trong 10 năm tới, trong khi hiện chưa đủ cơ sở đào tạo chuyên sâu. Song, có thể hợp tác với các trường quốc tế để giải bài toán này.

“Hợp tác quốc tế trong đào tạo kỹ sư bán dẫn là hướng đi tất yếu. Khi gắn kết giữa trường đại học và doanh nghiệp, Việt Nam hoàn toàn có thể chủ động nhân lực chất lượng cao cho chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu”, ông khẳng định.

Ngoài yếu tố nhân lực, năng lượng cũng là một vấn đề rất quan trọng, không chỉ là “đủ dùng”, mà còn phải “sạch”. Yếu tố tiên quyết để các tập đoàn toàn cầu đáp ứng mục tiêu phát thải ròng bằng 0.

“Chúng ta đang gặp khó khăn ngắn hạn về nguồn điện và đào tạo, nhưng bài toán này đã có lời giải. Tôi tin Việt Nam đủ tiềm năng để đón làn sóng đầu tư lớn trong lĩnh vực công nghệ cao và bán dẫn,” ông Sỹ chia sẻ.

Chia sẻ thêm tại Diễn đàn, Phó Tổng giám đốc Tập đoàn KN Holdings cho biết, Việt Nam hiện là quốc gia có tiềm năng năng lượng tái tạo lớn nhất Đông Nam Á, đặc biệt là điện mặt trời và điện gió. KN Holdings hiện đã vận hành 200 MW điện mặt trời tại Khánh Hòa, đồng thời vừa ký hợp tác với Samsung để phát triển 800 MW điện mặt trời nổi tại Tây Nguyên và hồ Trị An. Nằm trong quy hoạch đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt với tổng công suất 2.700 MW.

Phát triển xanh là yêu cầu tất yếu

Chia sẻ thêm về việc phát triển khu công nghiệp xanh, ông Sỹ cho biết, tính toán của các đơn vị tư vấn cho thấy, việc xây dựng khu công nghiệp xanh và thông minh khiến chi phí đầu tư tăng khoảng 10%, trong khi tỷ lệ đất thương phẩm giảm 3–5% so với khu công nghiệp truyền thống.

“Nói một cách đơn giản, chúng tôi phải đầu tư nhiều hơn, nhưng thu được ít đất thương mại hơn. Tuy nhiên, đó là lựa chọn bắt buộc nếu muốn đáp ứng yêu cầu của các nhà đầu tư quốc tế,” ông Sỹ nói.

Theo ông Sỹ, phần lớn các nhà đầu tư lớn đến từ Mỹ, châu Âu, Nhật Bản và Hàn Quốc hiện chỉ chọn thuê đất hoặc nhà xưởng trong khu công nghiệp đạt chuẩn sinh thái hoặc xanh. Nguyên nhân xuất phát từ yêu cầu khắt khe của người tiêu dùng quốc tế và chính sách thuế carbon ngày càng nghiêm ngặt tại các thị trường lớn.

Do đó, dù chi phí tăng nhưng phát triển khu công nghiệp xanh là “đầu tư có lãi” về dài hạn. Các khu đạt chuẩn không chỉ giúp doanh nghiệp dễ dàng thu hút nhà đầu tư quốc tế, mà còn bán được sản phẩm, dịch vụ với giá cao hơn nhờ đáp ứng tiêu chuẩn ESG (môi trường – xã hội – quản trị).