Tôn vinh cội nguồn, lan tỏa “hào khí Lạc Hồng”

Sáng 30/3/2026, tại xã Bình Minh, UBND xã Bình Minh cùng Ban Tổ chức Lễ hội Bình Đà đã tổ chức họp báo công bố kế hoạch tổ chức Lễ hội Bình Đà Xuân Bính Ngọ 2026 - Tôn vinh Đức Quốc Tổ Lạc Long Quân. Sự kiện do đồng chí Nguyễn Khánh Bình, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Bình Minh, Trưởng Ban Chỉ đạo lễ hội chủ trì.

Tham dự họp báo có ông Hà Văn Siêu, Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam; bà Lê Anh Thư, cán bộ Chính trị Văn hóa, Văn phòng đại diện UNESCO tại Việt Nam; ông Nguyễn Đăng Việt, Chủ tịch UBND xã Bình Minh, Trưởng Ban Tổ chức lễ hội; Nhà báo, Đạo diễn Nguyễn Trường Sơn, Chủ tịch Hiệp hội Quảng cáo Việt Nam, Phó Ban Tổ chức; cùng nhiều đại biểu, chuyên gia, nhà nghiên cứu văn hóa.

Ông Nguyễn Khánh Bình, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Bình Minh phát biểu tại họp báo. Ảnh: Hồng Hạnh.

Phát biểu tại buổi họp báo, ông Nguyễn Khánh Bình, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Bình Minh khẳng định: “Lễ hội Bình Đà - Tôn vinh Đức Quốc tổ Lạc Long Quân là lễ hội đầu tiên của Thủ đô Hà Nội được vinh danh là Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia”. Ông nhấn mạnh, lễ hội mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc, gắn với tín ngưỡng thờ Quốc Tổ - người được tôn vinh là “Tổ dân bách Việt”, có công dựng nước và đặt nền móng cho sự hình thành dân tộc Việt Nam.

Theo lãnh đạo địa phương, trải qua nhiều thăng trầm lịch sử, có thời điểm bị gián đoạn bởi chiến tranh, song lễ hội vẫn được gìn giữ và trao truyền qua nhiều thế hệ với hệ thống nghi lễ truyền thống nghiêm cẩn. Đến nay, lễ hội ngày càng lan tỏa, thu hút đông đảo nhân dân và du khách thập phương.

Năm 2014, Lễ hội Bình Đà được ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, trở thành lễ hội đầu tiên của Hà Nội đạt danh hiệu này. Đặc biệt, bức phù điêu thờ Đức Quốc Tổ Lạc Long Quân tại Đền Nội đã được công nhận là Bảo vật Quốc gia năm 2015, khẳng định giá trị lịch sử, nghệ thuật đặc biệt của di tích.

Chuỗi hoạt động phong phú, kết hợp truyền thống và hiện đại

Theo kế hoạch, Lễ hội Bình Đà 2026 sẽ diễn ra từ ngày 13 đến 22/4/2026, trong đó “Tuần văn hóa cội nguồn Việt” tổ chức từ ngày 13 đến 19/4. Lễ khai hội dự kiến diễn ra vào 19h ngày 19/4, mở đầu chuỗi hoạt động chính hội kéo dài đến ngày 22/4.

Ông Nguyễn Đăng Việt, Chủ tịch UBND xã Bình Minh, Trưởng Ban Tổ chức lễ hội cho biết: “Năm 2026, lễ hội tiếp tục được tổ chức với quy mô lớn, gồm nhiều hoạt động phong phú, kết hợp hài hòa giữa truyền thống và hiện đại”. Ông cũng chia sẻ thêm về giá trị đặc biệt của không gian di tích Bình Đà, nơi hội tụ những yếu tố kiến trúc độc đáo, trong đó Đền Nội nằm trên gò đất hình con rùa, gắn với nhiều huyền tích linh thiêng về Quốc Tổ.

Ông Nguyễn Đăng Việt, Chủ tịch UBND xã Bình Minh, Trưởng Ban Tổ chức lễ hội phát biểu tại họp báo. Ảnh: Hồng Hạnh

Điểm nhấn của lễ hội vẫn là phần lễ với các nghi thức truyền thống như lễ rước, tế và dâng hương Đức Quốc Tổ Lạc Long Quân, lễ dâng bánh Thánh theo nghi thức cổ truyền, lễ thả bánh thánh mang đậm ý nghĩa tâm linh, chứa đựng những tư duy, ước vọng của người xưa.

Đặc biệt, sáng 22/4/2026 (tức ngày 6/3 âm lịch), nghi lễ rước, tế và dâng hương sẽ được tổ chức trang nghiêm, đáp ứng nguyện vọng hướng về cội nguồn của con cháu Lạc Hồng trong và ngoài nước.

Song hành với phần lễ, phần hội năm nay được mở rộng với hàng loạt hoạt động văn hóa, nghệ thuật và thể thao đặc sắc. Nổi bật là chương trình khai mạc với chủ đề “Hào khí Lạc Hồng - Hội tụ và lan tỏa”, được dàn dựng công phu, kết hợp giữa nghi lễ truyền thống và nghệ thuật hiện đại, tái hiện sinh động huyền tích Lạc Long Quân - Âu Cơ.

Bên cạnh đó là các hoạt động như vẽ tranh cát với chủ đề “Con Rồng cháu Tiên”, trao biểu trưng “Con Lạc cháu Hồng”, liên hoan trống hội, múa rồng, hát quan họ trên hồ Thủy đình, cùng nhiều trò chơi dân gian như kéo co, nhảy bao bố, bịt mắt bắt vịt.

Không gian lễ hội còn trở nên sôi động với hội chợ trưng bày sản phẩm làng nghề, sản phẩm OCOP, thi làm bánh trôi, bánh chay, trưng bày sinh vật cảnh, giải bóng đá mở rộng, góp phần tạo nên bức tranh văn hóa đa sắc màu.

Điểm mới đáng chú ý của lễ hội năm nay là hoạt động trình diễn khinh khí cầu, trong đó có khinh khí cầu cung tiến lá Đại kỳ ngũ sắc lớn nhất Việt Nam với diện tích 340m², biểu trưng cho 34 tỉnh, thành phố trong giai đoạn phát triển mới. Lá cờ này dự kiến sẽ được dâng lên Đức Quốc Tổ và lưu giữ tại Đền Nội để sử dụng trong các dịp lễ quan trọng.

Ngoài ra, phần chính lễ sẽ được phát trực tiếp trên nền tảng của Trung tâm Nội dung số và truyền thông (TTXVN), giúp lan tỏa rộng rãi giá trị văn hóa cội nguồn đến đông đảo công chúng.

Động lực phát triển du lịch và kinh tế địa phương

Phát biểu tại họp báo, ông Hà Văn Siêu, Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam nhấn mạnh ý nghĩa sâu sắc của các lễ hội gắn với cội nguồn dân tộc. Ông chia sẻ: “Mỗi người Việt Nam dù ở đâu cũng luôn hướng về cội nguồn, tự hào về dòng dõi và tổ tiên”.

Ông cho biết, trong chuyến công tác gần đây tới Cà Mau, khi đến thăm đền thờ Lạc Long Quân, ông đã cảm nhận rõ sự thiêng liêng và niềm tự hào dân tộc. Theo ông, những điểm đến văn hóa tâm linh như Bình Đà đang ngày càng thu hút du khách, trở thành hành trình trở về với lịch sử và bản sắc dân tộc.

Ông Hà Văn Siêu, Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam phát biểu tại họp báo. Ảnh: Hồng Hạnh

Đáng chú ý, ông Hà Văn Siêu khẳng định: “Việc phát huy giá trị các di sản văn hóa, đặc biệt là những địa danh gắn với cội nguồn dân tộc, sẽ góp phần thực hiện hiệu quả tinh thần Nghị quyết 80-NQ/TW của Bộ Chính trị, đưa văn hóa trở thành nguồn lực nội sinh, động lực phát triển bền vững đất nước”.

Trong bối cảnh ngành du lịch Việt Nam đặt mục tiêu đón khoảng 25 triệu lượt khách quốc tế và 150 triệu lượt khách nội địa trong năm 2026, các sản phẩm du lịch văn hóa tâm linh như Lễ hội Bình Đà được đánh giá là một trong những điểm nhấn quan trọng để đa dạng hóa trải nghiệm, thu hút du khách.

Cùng quan điểm này, đại diện lãnh đạo xã Bình Minh cho biết, việc tổ chức Lễ hội Bình Đà không đơn thuần là hoạt động văn hóa tâm linh mà còn là giải pháp thiết thực nhằm quảng bá hình ảnh địa phương, thúc đẩy phát triển du lịch, kinh tế xã hội.

Nhà báo Thái Hà, cố vấn chương trình lễ hội, chia sẻ thêm về ý nghĩa của sự kiện trong bối cảnh hiện nay. Theo bà, lễ hội mang thông điệp “Về với nguồn để ra thế giới”, góp phần kết nối cộng đồng người Việt trong và ngoài nước, đồng thời lan tỏa giá trị văn hóa Việt Nam ra quốc tế.

Đại sứ Nguyễn Phú Bình, Chủ tịch Hội Liên lạc với người Việt Nam ở nước ngoài cũng nhấn mạnh vai trò của lễ hội trong việc gắn kết cộng đồng kiều bào với quê hương, nuôi dưỡng tình cảm hướng về cội nguồn.

Với quy mô tổ chức bài bản, nội dung phong phú và nhiều điểm nhấn mới, Lễ hội Bình Đà Xuân Bính Ngọ 2026 được kỳ vọng sẽ trở thành sự kiện văn hóa tiêu biểu của Thủ đô, góp phần bảo tồn và phát huy giá trị di sản, đồng thời tạo động lực cho phát triển du lịch và kinh tế địa phương.

Ở một góc nhìn rộng hơn, lễ hội là lời nhắc nhở đầy tự hào về cội nguồn dân tộc, nơi mỗi người Việt tìm thấy sợi dây kết nối bền chặt với lịch sử, văn hóa và bản sắc của chính mình. Một lễ hội, nhưng là câu chuyện dài của ký ức, của niềm tin và của khát vọng vươn lên trong kỷ nguyên mới.