Ngân hàng Nhà nước (NHNN) vừa ban hành Quyết định 1743/QĐ-NHNN về tỷ lệ khấu trừ số dư tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước khi tính tỷ lệ dư nợ cho vay so với tổng tiền gửi (LDR) quy định tại Thông tư số 22/2019/TT-NHNN quy định các giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của ngân hàng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 25/2026/TT-NHNN. Quy định có hiệu lực từ 1/8/2026 đến hết 31/7/2028.

Việc nâng tỷ lệ tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước vào LDR từ mức 20% như hiện hành lên 50% như quy định mới sẽ giúp chỉ số LDR tại nhóm ngân hàng thương mại có vốn nhà nước (BIDV, Vietcombank, VietinBank, Agribank và MB) giảm, vì đây là các ngân hàng có quy mô tiền gửi Kho bạc Nhà nước lớn. LDR giảm đồng nghĩa với các ngân hàng trên có thêm dư địa tăng trưởng tín dụng, giảm áp lực huy động vốn, từ đó giảm áp lực lên mặt bằng lãi suất trên thị trường.

Thị trường đã lập tức phản ứng tích cực với thông tin trên. Trong phiên giao dịch hôm qua trên thị trường liên ngân hàng (ngày 30/7), lãi suất bình quân liên ngân hàng VND giảm 0,10 – 0,60 điểm phần trăm ở các kỳ hạn ngắn trong khi giữ nguyên ở kỳ hạn 1 tháng so với phiên trước đó.

Mức giảm mạnh nhất là ở kỳ hạn qua đêm. Theo đó, lãi suất cho vay qua đêm trên thị trường liên ngân hàng giảm 0,6 điểm phần trăm và chỉ còn giao dịch ở mức 0,7%/năm. Đây là vùng lãi suất thấp nhất trong lịch sử.

Trên thị trường chứng khoán, nhóm cổ phiếu ngân hàng chiều nay giảm cùng với đà giảm chung của thị trường, riêng cổ phiếu của nhóm ngân hàng big 4 tăng trưởng tích cực, trong đó cổ phiếu VCB tăng 4,96%; CTG tăng 1,15% và BID tăng 2,01%.

Trước đó, trong Nghị quyết số 168/NQ-CP ban hành ngày 27/6/2026, Chính phủ yêu cầu Bộ Tài chính và NHNN tiếp tục nghiên cứu nâng tỷ lệ tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước tại các ngân hàng thương mại nhằm bổ sung thanh khoản cho hệ thống, qua đó hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng kinh tế. 

Cụ thể, Chính phủ giao Bộ Tài chính chủ động quyết định hạn mức sử dụng ngân quỹ nhà nước tạm thời nhàn rỗi để gửi có kỳ hạn tại các ngân hàng thương mại. Nếu cần thiết, hạn mức này có thể vượt 50% số ngân quỹ tạm thời nhàn rỗi (theo quy định cũ, tổng hạn mức sử dụng ngân quỹ nhà nước tạm thời nhàn rỗi để gửi có kỳ hạn tại ngân hàng thương mại và mua lại có kỳ hạn trái phiếu Chính phủ không được quá 50% số ngân quỹ tạm thời nhàn rỗi trong quý). 

Theo các chuyên gia phân tích, quy định mới của NHNN không tạo thêm thanh khoản nhưng tạo thêm dư địa để các nhà băng cung ứng vốn cho nền kinh tế. Hiện tại, chênh lệch huy động/cho vay vẫn là nỗi lo lớn nhất của hệ thống ngân hàng.

Trong báo cáo vĩ mô vừa công bố, nhóm phân tích Công ty chứng khoán ACBS cho rằng, mặt bằng lãi suất trong nước khó có dư địa giảm trong ngắn hạn. Tính đến ngày 10/7, tăng trưởng tín dụng đạt 7,91% so với đầu năm, vượt trội so với mức tăng trưởng huy động (6,07%), đẩy khoảng trống thanh khoản của hệ thống lên tới khoảng 2,7 triệu tỷ đồng.

Tại một hội thảo mới đây, bà Hà Thu Giang, Vụ trưởng Vụ Tín dụng các ngành kinh tế, NHNN cho hay, hệ thống ngân hàng đang chịu áp lực ngày càng lớn trong việc cung ứng vốn cho nền kinh tế. Nhu cầu vốn đầu tư toàn xã hội năm 2026 dự kiến khoảng 5,1 triệu tỷ đồng và giai đoạn 2026-2030 lên tới 38,5 triệu tỷ đồng. Trong khi đó, tỷ lệ tín dụng/GDP năm 2025 đã ở mức khoảng 145%, cho thấy nền kinh tế vẫn phụ thuộc rất lớn vào vốn ngân hàng.  

Các chuyên gia MBS cũng cho rằng, chênh lệch giữa tăng trưởng huy động và tăng trưởng tín dụng sẽ chưa thể cải thiện trong ngắn hạn. Một mặt, các ngân hàng cần tăng huy động để thu hẹp chênh lệch giữa tín dụng và nguồn vốn, giảm áp lực thanh khoản và đảm bảo các tỷ lệ an toàn theo quy định. Mặt khác, việc duy trì mặt bằng lãi suất huy động cao sẽ tiếp tục gây áp lực lên chi phí vốn, từ đó gây sức ép lên NIM.