Phát hành mới đóng băng, hàng nghìn tỷ đồng sắp đáo hạn

Báo cáo của FiinGroup cho thấy, phát hành trái phiếu mới từ tháng 10 tới nay vẫn đóng băng trong khi doanh nghiệp vẫn phải tăng cường mua lại trái phiếu trước hạn. 

Tính đến hết tháng 10, giá trị trái phiếu bất động sản đang lưu hành có quy mô 445 nghìn tỷ đồng, chiếm gần 34% trong tổng trong tổng giá trị trái phiếu riêng lẻ đang lưu hành và chiếm gần 50% tổng giá trị trái phiếu của các tổ chức doanh nghiệp phi tài chính (đạt hơn 896 nghìn tỷ đồng).  Hoạt động rút trước hạn của nhà đầu tư và mua lại TPDN đã phát hành gây không ít khó khăn về dòng tiền cho doanh nghiệp, điều này cũng đã góp phần giảm đáng kể áp lực từ số dư trái phiếu sẽ đáo hạn còn lại tại thời điểm hiện nay.

Số liệu cập nhật của FiinRatings cho thấy, tổng giá trị trái phiếu bất động sản sẽ đáo hạn sau ngày 15/11/2022 đến ngày 31/12/2022 chỉ còn ở mức 21,85 nghìn tỷ đồng. Tuy vậy, con số này trong hai năm tới đây vẫn rất lớn: hơn 119 nghìn tỷ đồng năm 2023 và hơn 111 nghìn tỷ đồng năm 2024.

Theo đánh giá của FiinGroup, hiện các phương án tái cấu trúc nợ được triển khai khá tích cực:  Gia hạn kỳ hạn thanh toán nợ gốc với lãi suất mới; Chuyển đổi thành hợp đồng cho vay dài hạn với lãi suất mới;  Chuyển đổi sang sản phẩm bất động sản.

Các phương án tái cấu trúc nợ này đã giúp giải quyết vấn đề áp lực dòng tiền trả nợ trong ngắn hạn trước làn sóng yêu cầu tất toán trước hạn của trái chủ. Mức lãi suất mới trong nhiều giao dịch gần đây cũng đã phản ảnh xu hướng lãi suất tăng cao trong thời gian qua (dao động ở mức 12-13% - tức cao hơn 4-5% so với lãi suất tiền gửi tiết kiệm kỳ hạn 12 tháng của các ngân hàng lớn).

Mặc dù vậy, các chuyên gia phân tích FiinGropu lưu ý những yếu tố rủi ro mới như khi trái chủ được chuyển đổi sang sản phẩm bất động sản tương ứng nhưng yếu tố pháp lý dự án vẫn còn chưa chắc chắn.

Huy động vốn vay quốc tế diễn ra sôi động

Kênh huy động vốn qua trái phiếu trong nước ảm đạm, nhưng vẫn có nhiều doanh nghiệp thành công trong việc thực hiện huy động vốn vay quốc tế.

Riêng với 10 giao dịch được công bố gần đây có tổng giá trị 1,915 tỷ USD, bao gồm Tập đoàn Masan (600 triệu USD), VPBank (500 triệu USD), SeABank (200 triệu USD), Chứng khoán Bản Việt (105 triệu USD), Chứng khoán VNDirect (75 triệu USD), F88 (60 triệu USD), Vinfast (135 triệu USD), Tập đoàn Novaland (40 triệu USD), Tập đoàn Lộc Trời (100 triệu USD) và Be Group (100 triệu USD).

Các giao dịch vay vốn quốc tế rất sôi động song lãi suất được nhận định là không hề rẻ trong bối cảnh lãi suất tăng cao và chi phí bảo hiểm rủi ro tỷ giá được tính thêm.  

Theo ước tính của FiinGroup, hiện tỷ giá hối đoái kỳ hạn 1 năm của VNĐ so với USD ở mức 4-5% , do đó chi phí vốn nợ thực tế (bao gồm lãi suất danh nghĩa, chi phí bảo hiểm tỷ giá, chi phí bảo lãnh và phí giao dịch) bằng ngoại tệ có thể dao động ở mức 13-17%/năm tùy theo kỳ hạn.

Mặc dù vậy, trong bối cảnh các kênh huy động vốn trong nước bị thắt chặt, huy động vốn quốc tế diễn ra sôi động là tín hiệu tích cực.

“Điều này cũng cho thấy niềm tin của các tổ chức tài chính nước ngoài vào sự tăng trưởng dài hạn của các doanh nghiệp lớn ở Việt Nam nếu như thông tin và hồ sơ tín dụng rõ ràng. Hoạt động huy động vốn vẫn có thể diễn ra và mức độ rủi ro được phản ánh vào lãi suất. Các khoản vay ngoại tệ cũng đã góp phần giải quyết vấn đề áp lực đáo hạn nợ và nhu cầu tái cơ cấu nợ của một số doanh nghiệp”, theo đánh giá của các chuyên gia FiinGroup.