Theo dự thảo, mức biến động giá chuyển nhượng ô tô, xe máy dự kiến giảm từ 20% hiện nay xuống 10% và điều chỉnh thu Lệ phí trước bạ (LPTB) lần đầu đối với xe pick-up (bán tải) và xe tải VAN bằng 60% ô tô con.

Theo Bộ Tài chính, lý do sửa đổi Nghị định 140 là bởi theo quy định của Luật Ngân sách Nhà nước thì LPTB là khoản thu ngân sách địa phương hưởng 100%. Số thu của khoản này giai đoạn 2012-2017 bình quân đang chiếm khoảng 2% tổng thu ngân sách, tương đương với 2,8% tổng thu nội địa. Tuy nhiên, bên cạnh các kết quả đạt được, sau 1 năm thực hiện, hiện nay đã phát sinh những bất cập cần cần thiết phải nghiên cứu, sửa đổi, bổ sung một số nội dung của chính sách LPTB hiện hành.

Ví dụ về giá tính LPTB, Nghị định số 140/2016/NĐ-CP (Nghị định 140) quy định: Trường hợp ô tô, xe máy có giá chuyển nhượng thực tế trên thị trường tăng hoặc giảm 20% trở lên so với giá tính LPTB tại bảng giá (do Bộ Tài chính ban hành) thì Bộ Tài chính điều chỉnh giá tính LPTB tài sản đó.

Trong thời gian qua, thực hiện các cam kết quốc tế về cắt giảm thuế nhập khẩu, giá chuyển nhượng trên thị trường của nhiều dòng xe có xu hướng giảm, nhưng mức giảm chưa đến 20% nên chưa đủ điều kiện để điều chỉnh giá tính LPTB đối với các dòng xe này.

Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA) đề nghị nghiên cứu điều chỉnh mức biến động để đảm bảo quyền lợi người tiêu dùng. Ngoài ra, VAMA đề nghị cần quy định thời gian Bộ Tài chính ban hành Bảng giá tính LPTB bổ sung, điều chỉnh để đảm bảo tính ổn định.

Về mức thu, Nghị định 140 quy định, mức thu LPTB lần đầu đối với ô tô khác không phải là ô tô con (bao gồm cả xe pick-up chở hàng và ô tô tải VAN) là 2% (Việc xác định xe ô tô con và ô tô khác để xác định mức thu LPTB được căn cứ theo Giấy chứng nhận chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường do cơ quan đăng kiểm cấp). Tuy nhiên, hiện nay xe pick-up chở hàng và xe ô tô tải VAN có khối lượng chuyên chở nhỏ hơn 1.500 kg và có từ 5 chỗ ngồi trở xuống vừa chở người, vừa chở hàng, được áp dụng các hệ thống báo hiệu đường bộ như đối với xe ô tô con (xe chở người từ 9 chỗ trở xuống). Vì vậy, cần phải điều chỉnh mức thu LPTB lần đầu đối với loại xe này để đảm bảo công bằng với xe ô tô con...

Bộ Tài chính đề xuất giảm mức biến động giá chuyển nhượng ô tô, xe máy từ 20% xuống còn 10% (Ảnh minh họa: KT)

Xe pick-up, xe tải VAN thu lần đầu bằng 60% ô tô con

Theo Bộ Tài chính, căn cứ quy định tại khoản 5 Điều 7 Nghị định số 140, mức thu LPTB lần đầu đối với xe pick-up trong khung 10-15% nếu trên Giấy chứng nhận chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường (BVMT) do cơ quan đăng kiểm cấp ghi là ô tô chở người từ 9 chỗ trở xuống (mức thu cụ thể do HĐND cấp tỉnh quyết định); mức thu LPTB lần đầu đối với xe pick-up là 2% nếu ghi là loại ô tô khác không phải là ô tô con.        

Đối với ô tô pick-up chở người và là xe ô tô con, trên Giấy chứng nhận chất lượng an toàn kỹ thuật và BVMT đã ghi là ô tô con nên theo quy định tại khoản 5 Điều 7 Nghị định số 140 thì mức thu LPTB lần đầu đối với loại xe này trong khung 10 - 15%.

Ô tô pick-up chở hàng, căn cứ quy định tại Nghị định số 140, nếu trên Giấy chứng nhận chất lượng an toàn kỹ thuật và BVMT ghi là loại ô tô khác không phải là ô tô con (ô tô pick-up chở hàng không phải là ô tô con) thì mức thu LPTB lần đầu là 2%.

Như vậy, loại xe ô tô nêu trên khi tham gia giao thông được áp dụng các hệ thống báo hiệu đường bộ như ôtô con, không bị hạn chế về thời gian được phép lưu thông trong đô thị, được phép lưu thông vào làn đường dành cho ô tô con.

Trong giai đoạn 2012-2017 số lượng xe pick-up, gồm cả xe chở hàng và xe chở người (nhập khẩu và sản xuất, lắp ráp trong nước) tăng theo từng năm, đặc biệt tốc độ tăng trưởng nhập khẩu nhanh (xe pick-up nhập khẩu năm 2017 là 28.482 chiếc, tăng 8,7 lần).

Riêng số lượng xe pick-up chở hàng có khối lượng chuyên chở nhỏ hơn 1.500 kg và có từ 5 chỗ ngồi trở xuống (nhập khẩu và sản xuất, lắp ráp trong nước) giai đoạn 2012 - 2017 như sau: Năm 2012 là 3.305 chiếc, năm 2013 là 6.902 chiếc, năm 2014 là 10.961 chiếc, năm 2015 là 20.132 chiếc, năm 2016 là 28.091 chiếc, năm 2017 là 28.911 chiếc; bình quân khoảng 16.383 chiếc/năm, chiếm khoảng 99,8% số lượng xe pick-up.

Thực tế, xe ô tô pick-up chở hàng và ô tô tải VAN có khối lượng chuyên chở cho phép dưới 1.500 kg và có từ 5 chỗ ngồi trở xuống được sử dụng kết hợp vừa chở người, vừa chở hàng; các xe ô tô tải khác chủ yếu sử dụng để chở hàng.

Để đảm bảo công bằng về mức thu LPTB lần đầu đối với xe ô tô con; trên cơ sở nghiên cứu quy định của pháp luật có liên quan nêu trên, Bộ Tài chính đề xuất quy định mức thu LPTB lần đầu đối với xe ô tô pick-up chở hàng và ô tô tải VAN có khối lượng chuyên chở cho phép dưới 1.500 kg và có từ 5 chỗ ngồi trở xuống như sau: Mức thu LPTB lần đầu bằng 60% mức thu LPTB lần đầu đối với ô tô con (trong khung 10 - 15%). Mức thu LPTB lần thứ 2 trở đi là 2%.

Giảm mức biến động giá chuyển nhượng ô tô, xe máy xuống 10%

Về mức biến động giá chuyển nhượng ô tô, xe máy để điều chỉnh Bảng giá tính LPTB, Nghị định 140 quy định: Giá tính LPTB đối với ô tô, xe máy là giá tại bảng giá do Bộ Tài chính ban hành; trường hợp giá chuyển nhượng tài sản thực tế trên thị trường tăng hoặc giảm 20% trở lên so với giá tính LPTB tại bảng giá thì Bộ Tài chính điều chỉnh giá tính LPTB đối với tài sản đó.

Theo Bộ Tài chính, trong thời gian qua, thực hiện cam kết quốc tế về cắt giảm thuế nhập khẩu, giá chuyển nhượng trên thị trường của nhiều dòng xe có xu hướng giảm nhưng ở mức thấp (chưa đến 20%) trong khi đó giá tính LPTB vẫn phải áp dụng theo bảng giá do chưa đủ điều kiện để điều chỉnh bảng giá.

Tổng hợp số liệu do VAMA cung cấp cho thấy, trong giai đoạn 2015 - 2017: Đối với ô tô, tùy từng mẫu xe, số lần thay đổi giá từ 1 - 6 lần; mức biến động giá giảm phổ biến ở mức từ 2 - 7%; mức biến động giá tăng phổ biến ở mức từ 2 - 6%. Đối với xe máy, số lần thay đổi giá và mức biến động giá chủ yếu là đối với xe lắp ráp trong nước; mức biến động giá tăng phổ biến ở mức từ 1 - 3%, mức biến động giá giảm không nhiều.

Do đó, để phù hợp với thực tế và đáp ứng yêu cầu quản lý thuế, Bộ Tài chính đề xuất sửa đổi mức biến động giá chuyển nhượng ô tô, xe máy từ 20% trở lên xuống 10% trở lên so với bảng giá để điều chỉnh bảng giá. Bên cạnh đó, nhằm đảm bảo Bảng giá tính LPTB được ban hành theo đúng quy định và có tính ổn định, thuận tiện cho cơ quan thuế và người nộp LPTB, Bộ Tài chính đề xuất quy định: “Hàng năm, Bộ Tài chính ban hành Bảng giá tính LPTB bổ sung, điều chỉnh để áp dụng từ ngày 1 tháng 1 của năm tiếp theo”.