Mới đây, nữ bệnh nhân T. T. T. L. (41 tuổi, Hà Nội) đến Phòng khám Đa khoa MEDLATEC Tây Hồ thăm khám vì tình trạng đầy hơi, chướng bụng. Khai thác bệnh sử cho thấy khoảng 1 tháng gần đây, bệnh nhân chướng bụng liên tục nhưng không đau, không sốt, ăn uống bình thường, không gầy sụt cân. Chu kỳ kinh nguyệt đều. Tiền sử bản thân khỏe mạnh, gia đình không ghi nhận trường hợp mắc ung thư.

Ung thư buồng trứng không phải câu chuyện hiếm gặp, nhưng hoàn toàn có thể thay đổi kết cục nếu được phát hiện sớm.

Thăm khám lâm sàng chưa ghi nhận bất thường rõ rệt. Tuy nhiên, trước triệu chứng kéo dài chưa xác định nguyên nhân, bác sĩ chỉ định xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh chuyên sâu để tìm nguyên nhân tiềm ẩn.

Kết quả xét nghiệm dấu ấn ung thư ghi nhận CA 125 tăng cao 399 U/mL (giá trị bình thường 0–35) và HE4 469 pmol/L (bình thường <60,5). Siêu âm phát hiện khối hỗn hợp âm vùng tiểu khung, theo dõi u buồng trứng trái kèm dịch tự do ổ bụng.

Trên phim chụp cộng hưởng từ (MRI), hình ảnh cho thấy khối cạnh trái tử cung, kèm nhiều dịch tự do ổ bụng, được phân loại O-RADS 5, nhóm nguy cơ ác tính cao. MRI cũng ghi nhận thêm một khối vùng cổ tử cung.

Từ các kết quả cận lâm sàng, bác sĩ nghi ngờ u nang buồng trứng thể ác tính và tư vấn bệnh nhân chuyển đến bệnh viện chuyên khoa ung thư để đánh giá sâu hơn. Theo hồi cứu từ tư vấn của MEDLATEC, bệnh nhân sau đó được chẩn đoán ung thư buồng trứng trái, điều trị hóa chất và phẫu thuật, tiếp tục theo phác đồ chuyên khoa.

Điều khiến nhiều người giật mình trong câu chuyện này không nằm ở kết quả chẩn đoán, mà nằm ở điểm khởi đầu. Bệnh nhân không đau dữ dội, không sốt, không sụt cân, không rối loạn kinh nguyệt. Chỉ có một cảm giác chướng bụng kéo dài. Chính sự “không rõ ràng” ấy khiến ung thư buồng trứng trở thành một trong những bệnh lý khó phát hiện sớm, dễ bị bỏ qua và dễ bị nhầm với các rối loạn tiêu hóa thông thường.

Trong đời sống, không ít phụ nữ đã quen với việc “chịu đựng một chút” khi cơ thể khó chịu, tự mua thuốc, tự điều chỉnh ăn uống hoặc chờ vài ngày xem có đỡ không.

Thói quen này có thể vô hại với những vấn đề đơn giản, nhưng lại trở thành rào chắn nguy hiểm khi triệu chứng là dấu hiệu của bệnh lý nặng. Khi phát hiện muộn, điều trị ung thư buồng trứng thường phức tạp hơn, kéo dài hơn, tốn kém hơn và người bệnh cũng phải trả giá nhiều hơn về thể chất lẫn tinh thần.

Theo Ths.Lê Quỳnh Sơn, Trung tâm Chẩn đoán hình ảnh MEDLATEC, u nang buồng trứng là tình trạng xuất hiện khối nang chứa dịch hoặc tổ chức đặc trong hoặc trên bề mặt buồng trứng, có thể gặp ở nhiều lứa tuổi, phổ biến ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản. U nang buồng trứng thường được chia thành 2 nhóm chính: u nang cơ năng và u nang thực thể.

U nang cơ năng liên quan hoạt động nội tiết, thường nhỏ và có thể tự thoái triển sau vài chu kỳ kinh nguyệt. Trong khi đó, u nang thực thể có xu hướng tồn tại kéo dài, kích thước tăng dần theo thời gian, một số trường hợp có nguy cơ tiến triển ác tính, đặc biệt ở phụ nữ trên 40 tuổi.

Triệu chứng của u nang buồng trứng thường không đặc hiệu. Người bệnh có thể chỉ cảm thấy đầy bụng, chướng bụng, đau âm ỉ vùng hạ vị hoặc rối loạn kinh nguyệt. Khi khối u phát triển lớn, có thể xuất hiện biểu hiện chèn ép như tiểu khó, táo bón. Trường hợp xoắn hoặc vỡ u nang có thể gây đau bụng dữ dội, buộc phải can thiệp cấp cứu.

Phát hiện sớm u nang buồng trứng có ý nghĩa quan trọng trong việc giảm nguy cơ tiến triển ác tính. Theo dõi sát các u nang tồn tại kéo dài hoặc có đặc điểm bất thường giúp bác sĩ can thiệp kịp thời, loại bỏ hoặc điều trị sớm các tổn thương nguy cơ cao trước khi phát triển thành ung thư buồng trứng.

Bác sỹ Sơn cho biết, chẩn đoán u nang buồng trứng dựa trên thăm khám phụ khoa kết hợp các phương tiện cận lâm sàng. Siêu âm là phương pháp cơ bản giúp đánh giá vị trí, kích thước và tính chất khối u.

Với trường hợp nghi ngờ ác tính, bác sỹ có thể chỉ định thêm xét nghiệm dấu ấn ung thư như CA 125, HE4 và chụp MRI để đánh giá nguy cơ.

MRI có vai trò quan trọng trong phân biệt u nang buồng trứng lành tính, ác tính, mô tả chi tiết cấu trúc khối u, đánh giá thành u, vách ngăn, phần đặc bên trong cũng như mức độ xâm lấn các cơ quan lân cận. Đồng thời, MRI hỗ trợ định hướng điều trị, giúp lựa chọn chiến lược xử trí phù hợp.

Từ câu chuyện của nữ bệnh nhân 41 tuổi, thông điệp cần được nhắc lại một cách rõ ràng rằng cơ thể luôn có cách báo hiệu, chỉ là đôi khi tín hiệu không rõ ràng.

Phụ nữ không nên xem nhẹ tình trạng chướng bụng kéo dài, đầy bụng lặp lại nhiều ngày, cảm giác nhanh no, khó chịu vùng bụng dưới hoặc rối loạn tiêu hóa không rõ nguyên nhân. Khi triệu chứng kéo dài, đặc biệt sau tuổi 40, thăm khám sớm tại cơ sở y tế có chuyên khoa là bước cần thiết để loại trừ nguy cơ bệnh lý phụ khoa và ung thư.

Ung thư buồng trứng không phải câu chuyện hiếm gặp, nhưng hoàn toàn có thể thay đổi kết cục nếu được phát hiện sớm.

Điều quan trọng là mỗi phụ nữ cần coi khám phụ khoa định kỳ như một phần của chăm sóc sức khỏe, thay vì chỉ tìm đến bác sỹ khi đã không thể chịu đựng. Khi thói quen chủ động thăm khám trở thành lựa chọn bình thường, cơ hội điều trị sẽ rộng hơn, nỗi sợ sẽ ít hơn, và nhiều gia đình sẽ tránh được những cú sốc đến từ một triệu chứng tưởng chừng rất nhỏ.