Là một trong 3 khu kinh tế cửa khẩu của Quảng Ninh, Khu kinh tế cửa khẩu Móng Cái có diện tích hơn 121.000 ha, kết nối trực tiếp với các hành lang kinh tế quốc tế từ Trung Quốc đến các trung tâm kinh tế lớn của Việt Nam. Nơi đây gắn liền với Cửa khẩu quốc tế Móng Cái thông thương sang Đông Hưng (Trung Quốc), đóng vai trò trọng tâm trong việc kết nối giao thương, phát triển công nghiệp, thương mại, và dịch vụ quốc tế.

Phát huy lợi thế vị trí chiến lược, những năm qua, Quảng Ninh đầu tư hạ tầng đồng bộ, đẩy mạnh cải cách hành chính đến mở rộng hợp tác quốc tế, từng bước đưa Móng Cái tiến gần hơn tới vị thế trung tâm giao thương quốc tế và đô thị biên giới hiện đại. 

Vào đầu tháng 2/2026, tại vạch phân quản cầu Bắc Luân II, phường Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh (Việt Nam) và Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây (Trung Quốc) đã chính thức khởi động xây dựng cửa khẩu thông minh Móng Cái - Đông Hưng. Tại lễ khởi động, ông Vũ Văn Diện, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Quảng Ninh và ông Khưu Minh Hồng, Thị trưởng Chính quyền nhân dân TP Phòng Thành Cảng, đều khẳng định: Việc triển khai xây dựng cửa khẩu thông minh không chỉ đơn thuần là đầu tư hạ tầng kỹ thuật, mà còn là bước chuyển đổi căn bản về tư duy và mô hình quản lý biên giới, từ phương thức truyền thống sang phương thức hiện đại, dựa trên nền tảng số.

Hoạt động thông quan tại cửa khẩu Bắc Luân II. Ảnh: Quỳnh Nga

Theo kế hoạch, Đề án được triển khai theo hai giai đoạn. Giai đoạn 1 trong năm 2026 tập trung xây dựng hạ tầng kỹ thuật, luồng chuyên dụng và Trung tâm điều hành thông minh phục vụ vận hành cửa khẩu. Giai đoạn 2 (2027-2030) sẽ mở rộng quy mô, tăng số làn chuyên dụng, nâng cao năng lực thông quan và tiếp tục đầu tư các hạng mục logistics, thương mại điện tử và kho bãi hiện đại.

Khu vực cầu Bắc Luân I sẽ triển khai các công nghệ nhận diện sinh trắc học, hệ thống cổng kiểm soát tự động nhằm rút ngắn thời gian làm thủ tục cho hành khách xuất nhập cảnh. Còn tại khu vực cầu Bắc Luân II sẽ thí điểm vận chuyển hàng hóa bằng phương tiện tự hành thông minh trên nền tảng công nghệ 5G, hướng tới tổ chức vận chuyển xuyên biên giới liên tục 24/7, qua đó giảm chi phí logistics và nâng cao hiệu quả thương mại biên giới. 

Mới đây, hoạt động thông quan hàng hóa xuất nhập khẩu vào cuối tuần tại cửa khẩu Bắc Luân II, phường Móng Cái 1, tỉnh Quảng Ninh đã chính thức được thí điểm thực hiện từ ngày 7/3.

Trước kia, cửa khẩu chỉ thông quan 5 ngày/tuần, nhiều xe hàng nếu không kịp thông quan vào thứ sáu sẽ buộc phải chờ đến thứ hai tuần sau. Điều này khiến doanh nghiệp phải chịu thêm chi phí. Việc thông quan cuối tuần giúp doanh nghiệp tăng tính chủ động trong kế hoạch giao hàng, đáp ứng tốt hơn nhu cầu của đối tác nước ngoài.

Được biết, trong 2 ngày đầu tiên thực hiện thí điểm thông quan cuối tuần (7 và 8/3), Hải quan cửa khẩu quốc tế Móng Cái đã làm thủ tục thông quan cho trên 200 lượt phương tiện xuất nhập khẩu, vận chuyển khoảng 700 tấn hàng hóa qua lại cửa khẩu Bắc Luân II. Trong 2 ngày cuối tuần tiếp theo (ngày 14 và 15/3), trung bình mỗi ngày đã có trên 100 phương tiện và 1.500 tấn hàng được thông quan.

Song song với việc xây dựng cửa khẩu thông minh, khu hợp tác kinh tế qua biên giới Móng Cái - Đông Hưng cùng hệ thống logistics quy mô lên tới 1.300 ha đang được đẩy nhanh triển khai, từng bước hoàn thiện chuỗi cung ứng xuyên biên giới khép kín.

Dự án đường sắt Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cái khi hoàn thiện sẽ liên thông với đường sắt cao tốc Hà Nội - Quảng Ninh, kết nối chuỗi cảng biển lớn như Cái Lân, cụm Con Ong - Hòn Nét và cửa khẩu quốc tế Móng Cái, hình thành trục vận tải liên hoàn đường bộ - đường sắt - đường biển hiếm có. Hạ tầng đồng loạt tăng tốc được xem là đòn bẩy cho giai đoạn bứt phá mới của Móng Cái.