Quảng Trị đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu trở thành trung tâm năng lượng của miền Trung khi thu hút được nhiều dự án năng lượng tái tạo quy mô lớn (Ảnh: Phước Sỹ)

Lợi thế tạo dư địa tăng trưởng

Sau sáp nhập, Quảng Trị nổi lên như một điểm sáng mới trên bản đồ miền Trung khi hội tụ nhiều ưu thế đặc thù hiếm có. Với diện tích hơn 12.700 km2 và dân số trên 1,8 triệu người, tỉnh trở thành một trong những địa phương có quy mô lớn ở Bắc Trung bộ. Không gian phát triển được mở rộng không chỉ tạo thêm dư địa tăng trưởng, mà còn tích hợp hiệu quả các lợi thế của hai địa phương trước đây, hình thành cấu trúc kinh tế đa dạng, tăng khả năng liên kết vùng và sức lan tỏa.

Nằm trên trục giao thông Bắc - Nam và là cửa ngõ ra biển gần nhất của khu vực Trung Lào, Đông Bắc Thái Lan thông qua Hành lang kinh tế Đông - Tây (EWEC), Quảng Trị có lợi thế nổi bật để phát triển logistics, thương mại quốc tế, dịch vụ cảng biển và trở thành đầu mối kết nối quan trọng của Tiểu vùng sông Mê Kông mở rộng.

Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị Lê Hồng Vinh cho biết, để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng 2 con số, tỉnh sẽ tập trung khơi thông mạnh mẽ các nguồn lực, đặc biệt là nguồn lực từ khu vực doanh nghiệp và xã hội. “Đồng thời, thực hiện 3 khâu đột phá gồm tiếp tục hoàn thiện đồng bộ hệ thống kết cấu hạ tầng, cải thiện môi trường đầu tư, thu hút và triển khai thành công các Dự án kinh tế động lực, xây dựng Quảng Trị trở thành trung tâm năng lượng sạch, trung tâm du lịch và dịch vụ mới của khu vực miền Trung”, ông Lê Hồng Vinh nhấn mạnh. 

Lợi thế này tiếp tục được củng cố bởi hệ thống hạ tầng giao thông ngày càng hoàn thiện với cao tốc Bắc - Nam phía Đông, Quốc lộ 1A, đường Hồ Chí Minh, tuyến đường sắt Bắc - Nam, hệ thống đường ven biển, các cửa khẩu quốc tế (Lao Bảo, Cha Lo, La Lay) cùng hai cảng biển nước sâu Hòn La và Mỹ Thủy. Mạng lưới giao thông đồng bộ tạo nền tảng quan trọng để phát triển công nghiệp, logistics, xuất nhập khẩu và thu hút các dự án đầu tư quy mô lớn.

Không gian phát triển mới cũng mở ra dư địa lớn cho công nghiệp và năng lượng. Với lợi thế về điện gió trên bờ, điện gió ngoài khơi, điện mặt trời, thủy điện, điện khí LNG và năng lượng sinh khối, Quảng Trị được đánh giá là một trong những địa phương giàu tiềm năng phát triển năng lượng tái tạo hàng đầu cả nước.

Cùng với hệ thống khu kinh tế, khu công nghiệp và cụm công nghiệp được quy hoạch đồng bộ, tỉnh có điều kiện phát triển các ngành công nghiệp chế biến, chế tạo, công nghiệp hỗ trợ, công nghiệp vật liệu và dịch vụ hậu cần, từng bước hình thành trung tâm công nghiệp - năng lượng của khu vực Bắc Trung bộ.

Bên cạnh đó, đường bờ biển dài, hệ thống cảng biển, cửa biển, ngư trường rộng cùng quỹ đất ven biển còn dồi dào tạo nền tảng để Quảng Trị phát triển đồng thời kinh tế biển, logistics, công nghiệp ven biển, nuôi trồng và chế biến thủy sản, năng lượng ngoài khơi cũng như du lịch biển.

Trong lĩnh vực du lịch, Quảng Trị sở hữu hệ thống tài nguyên đặc sắc, kết hợp hài hòa giữa thiên nhiên, biển đảo và di sản lịch sử. Từ Di sản thiên nhiên thế giới Phong Nha - Kẻ Bàng với hệ thống hang động kỳ vĩ, rừng nguyên sinh rộng lớn, chuỗi bãi biển đẹp, đảo Cồn Cỏ, đến hệ thống các di tích quốc gia đặc biệt, hệ thống các điểm đến tín ngưỡng - tâm linh, Quảng Trị có điều kiện phát triển đa dạng các loại hình du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, khám phá và du lịch về nguồn, tạo lợi thế cạnh tranh khác biệt so với nhiều địa phương trong khu vực.

Ở lĩnh vực nông nghiệp, Quảng Trị hội tụ đầy đủ các vùng sinh thái từ miền núi, trung du, đồng bằng đến ven biển, tạo điều kiện phát triển nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp hữu cơ, lâm nghiệp, cây dược liệu, chăn nuôi và thủy sản gắn với công nghiệp chế biến.

Bên cạnh đó, với quỹ đất còn lớn, giá cho thuê thấp, cùng môi trường đầu tư ngày càng cải thiện, đây là một trong những lợi thế quan trọng để thu hút các nhà đầu tư chiến lược trong các lĩnh vực công nghiệp, đô thị, bất động sản, hạ tầng, năng lượng và dịch vụ.

Theo định hướng điều chỉnh Quy hoạch tỉnh, Quảng Trị sẽ tổ chức không gian phát triển theo “3 hành lang kinh tế”, “7 cực tăng trưởng” và “2 phân vùng phát triển”, khai thác hiệu quả lợi thế về vị trí địa kinh tế, hạ tầng, tài nguyên và đất đai để hình thành các động lực tăng trưởng mới. Với nền tảng đó, Quảng Trị được kỳ vọng trở thành trung tâm năng lượng sạch, logistics, công nghiệp, kinh tế biển và du lịch của Bắc Trung bộ, đồng thời là một cực tăng trưởng mới trên bản đồ kinh tế cả nước.

Kích hoạt tiềm năng, đón sóng đầu tư

Từ những lợi thế sẵn có, Quảng Trị đang ghi nhận sự hiện diện của nhiều nhà đầu tư lớn trên các lĩnh vực hạ tầng, công nghiệp, đô thị, du lịch và năng lượng. Hàng loạt dự án quy mô lớn được triển khai cho thấy, địa phương đang từng bước chuyển từ giai đoạn “nhiều tiềm năng” sang giai đoạn hiện thực hóa các động lực tăng trưởng.

Trong lĩnh vực hạ tầng, điểm nhấn là Dự án Cảng hàng không Quảng Trị với tổng vốn đầu tư hơn 5.800 tỷ đồng do Tập đoàn T&T và liên danh nhà đầu tư triển khai theo phương thức PPP. Dự án có quy mô sân bay cấp 4C, đang được đề xuất nâng lên cấp 4E, với công suất dự kiến hàng triệu lượt hành khách mỗi năm, được kỳ vọng trở thành cửa ngõ hàng không, tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và thu hút đầu tư vào khu vực phía Nam của tỉnh.

Không chỉ đầu tư sân bay, Tập đoàn T&T còn đề xuất phát triển tổ hợp công nghiệp hàng không - logistics - đô thị sân bay tại Khu kinh tế Đông Nam Quảng Trị, hướng tới hình thành hệ sinh thái công nghiệp - dịch vụ hiện đại gắn với chuỗi giá trị toàn cầu.

Ở lĩnh vực bất động sản và du lịch, sự tham gia của Sun Group trong năm 2025 đánh dấu bước chuyển đáng chú ý của thị trường bất động sản Quảng Trị. Ba dự án khu đô thị với tổng vốn đầu tư hơn 38.000 tỷ đồng, gồm Khu đô thị hỗn hợp ven biển Nhật Lệ, Khu đô thị trung tâm Đồng Hới và Khu đô thị phía Tây sông Lệ Kỳ, được kỳ vọng không chỉ tạo diện mạo đô thị mới, mà còn nâng tầm phát triển du lịch địa phương.

Bất động sản công nghiệp cũng đang trở thành điểm sáng khi hàng loạt dự án lớn được triển khai như Khu công nghiệp Quốc tế Quảng Trị (2.074 tỷ đồng), Khu công nghiệp Tây Bắc Hồ Xá (1.250 tỷ đồng), Khu công nghiệp Cam Liên (2.200 tỷ đồng)…, góp phần mở rộng quỹ đất công nghiệp và gia tăng năng lực thu hút các nhà đầu tư sản xuất.

Đặc biệt, năng lượng tái tạo tiếp tục là lĩnh vực thu hút dòng vốn mạnh mẽ. Hiện toàn tỉnh Quảng Trị có 39 dự án năng lượng với tổng công suất hơn 1.569 MW đã phát điện và vận hành thương mại, gồm 24 nhà máy điện gió, 11 nhà máy thủy điện, 4 nhà máy điện mặt trời mặt đất và hơn 1.200 hệ thống điện mặt trời mái nhà.

Bên cạnh đó, nhiều dự án quy mô lớn đang được triển khai như Nhà máy Nhiệt điện Quảng Trạch I, Nhà máy Nhiệt điện LNG Quảng Trạch II và Dự án LNG Hải Lăng giai đoạn I, tạo thêm dư địa để Quảng Trị khẳng định vị thế trung tâm năng lượng của khu vực.

Nếu các dự án động lực tạo sức hút đối với dòng vốn đầu tư, thì môi trường đầu tư chính là yếu tố quyết định giữ chân doanh nghiệp. Tại nhiều cuộc gặp gỡ, đối thoại với cộng đồng doanh nghiệp, lãnh đạo tỉnh Quảng Trị luôn khẳng định quan điểm nhất quán là xem thành công của doanh nghiệp, nhà đầu tư là thành công của địa phương, đồng thời cam kết đồng hành và tạo điều kiện thuận lợi nhất để các dự án được triển khai hiệu quả.

Ông Đỗ Văn Bình, Giám đốc Trung tâm Xúc tiến đầu tư, thương mại và du lịch tỉnh Quảng Trị cho biết, tỉnh duy trì thường xuyên các cuộc đối thoại với doanh nghiệp nhằm kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai dự án. “Tinh thần đồng hành cùng doanh nghiệp không chỉ thể hiện ở cam kết, mà còn được cụ thể hóa bằng những hành động quyết liệt trong xử lý các điểm nghẽn về giải phóng mặt bằng, thủ tục pháp lý và hạ tầng kỹ thuật”, ông Bình chia sẻ.

Song song với đó, Quảng Trị tiếp tục xây dựng môi trường đầu tư minh bạch, bình đẳng; áp dụng linh hoạt các chính sách ưu đãi phù hợp với từng lĩnh vực và quy mô dự án, ưu tiên các ngành công nghiệp sạch, năng lượng tái tạo, logistics và chế biến sâu.

Trong bối cảnh cạnh tranh thu hút đầu tư ngày càng gay gắt, Quảng Trị đang tạo lợi thế bằng sự kết hợp giữa tiềm năng sẵn có và quyết tâm cải cách mạnh mẽ. Khi các dự án động lực từng bước được hiện thực hóa, hạ tầng tiếp tục hoàn thiện và môi trường đầu tư ngày càng thông thoáng, địa phương được kỳ vọng sẽ trở thành cực tăng trưởng mới của Bắc Trung bộ, đồng thời là điểm đến hấp dẫn của dòng vốn đầu tư trong giai đoạn tới.