Lưới truyền tải bắt đầu chịu áp lực tải cao

Ngày 8/9, UBND tỉnh Quảng Trị làm việc với Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), Tổng công ty Truyền tải điện Quốc gia (EVNNPT) và Tổng công ty Điện lực miền Trung (EVNCPC) về tình hình thực hiện Quy hoạch điện VIII điều chỉnh và nhu cầu phát triển hệ thống điện trên địa bàn.

UBND tỉnh Quảng Trị làm việc với EVN và các đơn vị trực thuộc về nhu cầu phát triển hệ thống điện trên địa bàn. Ảnh: ĐVCC.

Theo Phó tổng giám đốc EVNNPT Lưu Việt Tiến, hiện EVNNPT đang quản lý, vận hành tại Quảng Trị 6 trạm biến áp với tổng công suất 2.275 MVA, gồm 2 trạm biến áp 500 kV và 4 trạm biến áp 220 kV. Hệ thống truyền tải còn gồm 8 mạch đường dây 500 kV với tổng chiều dài hơn 840 km, kết nối các nguồn điện lớn như Quảng Trạch, Vũng Áng và tăng cường liên kết lưới điện khu vực.

Ở cấp điện áp 220 kV, EVNNPT đang quản lý 12 tuyến với tổng chiều dài gần 450 km, vừa phục vụ đấu nối các nguồn điện gió trong khu vực, vừa tăng khả năng liên kết giữa các khu vực phụ tải và nguồn điện.

Trong năm 2025 và 8 tháng đầu năm 2026, lưới điện truyền tải trên địa bàn vận hành an toàn, ổn định, đáp ứng nhu cầu cung cấp điện phục vụ phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, một số đường dây và máy biến áp đã xuất hiện tình trạng mang tải cao. Đây là dấu hiệu cho thấy dư địa của hệ thống hiện hữu đang thu hẹp, trong khi nhu cầu phụ tải và yêu cầu giải tỏa công suất các nguồn điện trong khu vực tiếp tục tăng.

Phó tổng giám đốc EVNNPT Lưu Việt Tiến. Ảnh: ĐVCC.

Bài toán đặt ra vì vậy không chỉ là bảo đảm đủ điện trước mắt mà còn phải nâng năng lực truyền tải để đón các nguồn điện mới, đồng thời tránh tình trạng lưới điện trở thành điểm nghẽn trong quá trình phát triển năng lượng của địa phương.

Theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, EVNNPT đang triển khai 5 dự án truyền tải trên địa bàn Quảng Trị, gồm 1 dự án 500 kV và 4 dự án 220 kV. Đáng chú ý là Đường dây 500 kV LNG Hải Lăng - Quảng Trị, hiện đang trong giai đoạn chuẩn bị đầu tư và dự kiến đóng điện đồng bộ với nguồn điện. Đây là công trình có ý nghĩa quan trọng trong việc giải tỏa công suất nguồn điện mới, đồng thời tăng khả năng liên kết của hệ thống truyền tải khu vực miền Trung.

Với lưới điện 220 kV, Dự án nâng khả năng tải đường dây 220 kV Đồng Hới - Đông Hà mạch 1 dự kiến khởi công trong quý III/2026 và đóng điện trong quý IV/2026. Mạch 2 dự kiến khởi công năm 2027 và hoàn thành trong năm 2028.

Đường dây 220 kV Đông Hà - Huế mạch 3 cũng được đặt mục tiêu khởi công trong quý III/2026 và đóng điện trong quý IV/2026. Đối với dự án này, công tác chuẩn bị đầu tư và lựa chọn nhà thầu đang được triển khai. Một số gói thầu đã ký hợp đồng, trong khi các gói cung cấp vật tư, thiết bị và thi công xây lắp tiếp tục được tổ chức lựa chọn theo quy định.

EVNNPT đồng thời triển khai dự án nâng công suất Trạm biến áp 220 kV Lao Bảo với việc lắp mới máy biến áp thứ ba công suất 250 MVA cùng các thiết bị liên quan. Dự án dự kiến khởi công trong quý IV/2026 và đóng điện trong quý III/2027.

Tại Trạm biến áp 220 kV Đồng Hới, máy biến áp AT2 công suất 125 MVA hiện hữu sẽ được thay bằng máy 250 MVA. Dự án dự kiến khởi công tháng 7/2027 và đóng điện tháng 4/2028.

Việc đồng thời nâng công suất trạm biến áp và tăng khả năng tải các tuyến đường dây cho thấy hệ thống truyền tải tại khu vực này đang được củng cố theo cả hai hướng: tăng khả năng tiếp nhận nguồn điện và mở rộng năng lực cấp điện cho phụ tải.

Gỡ điểm nghẽn đất đai và giải phóng mặt bằng

Dù danh mục dự án đã khá rõ, thách thức lớn với tiến độ lại nằm ở các khâu ngoài xây dựng. Theo EVNNPT, quá trình triển khai một dự án truyền tải phụ thuộc vào hàng loạt thủ tục từ thỏa thuận hướng tuyến, vị trí công trình, phê duyệt chủ trương đầu tư, chấp thuận nhà đầu tư đến bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và tổ chức thi công.

Vì vậy, EVNNPT đề nghị UBND tỉnh Quảng Trị tiếp tục chỉ đạo các sở, ban, ngành phối hợp tháo gỡ khó khăn, đặc biệt là đẩy nhanh công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng đối với các dự án đang triển khai.

Một yêu cầu khác là đồng bộ quy hoạch điện với quy hoạch của địa phương. EVNNPT cũng đề nghị tỉnh cập nhật đầy đủ danh mục công trình trong Quy hoạch điện VIII điều chỉnh vào quy hoạch tỉnh và quy hoạch sử dụng đất; chủ động bố trí quỹ đất cho các dự án điện trong kế hoạch sử dụng đất hằng năm và công khai để chủ đầu tư có cơ sở triển khai.

Đối với các dự án truyền tải có thể thực hiện theo hướng xã hội hóa, EVNNPT đề nghị địa phương lựa chọn nhà đầu tư phù hợp theo tinh thần Nghị quyết số 70-NQ/TW ngày 20/8/2025 của Bộ Chính trị và Luật Điện lực số 61/2024/QH15.

Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị Lê Hồng Vinh cho rằng, hệ thống điện, đặc biệt là lưới truyền tải, có vai trò quan trọng không chỉ trong bảo đảm nhu cầu phụ tải mà còn tạo điều kiện để địa phương khai thác tiềm năng năng lượng và thu hút đầu tư.

Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị Lê Hồng Vinh. Ảnh: ĐVCC.

Tỉnh sẽ tiếp tục phối hợp với EVN, EVNNPT và các đơn vị liên quan để tháo gỡ các thủ tục về đầu tư, đất đai, bồi thường, giải phóng mặt bằng; đồng thời cập nhật, đồng bộ các công trình điện trong Quy hoạch điện VIII điều chỉnh với quy hoạch địa phương.

Phó tổng giám đốc EVN Phạm Hồng Phương cũng yêu cầu EVNNPT tập trung nguồn lực, bám sát tiến độ từng dự án và chủ động phối hợp với địa phương để xử lý các vướng mắc phát sinh.

Phó tổng giám đốc EVN Phạm Hồng Phương. Ảnh: ĐVCC.

Theo lãnh đạo EVN, việc đầu tư đồng bộ hệ thống truyền tải không chỉ nhằm đáp ứng nhu cầu cấp điện hiện tại mà còn tạo nền tảng để kết nối và giải tỏa công suất các nguồn điện, tăng cường liên kết lưới khu vực và phục vụ các mục tiêu phát triển dài hạn của Quảng Trị.

Với lợi thế về tiềm năng năng lượng và vị trí kết nối trên trục truyền tải Bắc - Trung, Quảng Trị có nhiều dư địa để phát triển các nguồn điện mới. Nhưng dư địa đó chỉ có thể chuyển thành năng lực phát triển thực tế nếu hệ thống truyền tải được đầu tư đủ nhanh và đủ đồng bộ.

Trong bối cảnh một số đường dây, máy biến áp hiện hữu đã bắt đầu mang tải cao, tiến độ của các dự án 500 kV và 220 kV sẽ quyết định không nhỏ đến khả năng giải tỏa nguồn điện, bảo đảm phụ tải và thu hút các dự án đầu tư mới của địa phương trong những năm tới.