Quốc hội biểu quyết thông qua Luật Năng lượng nguyên tử (sửa đổi)

Trong báo cáo tiếp thu, giải trình trước khi biểu quyết, Ủy ban Thường Vụ Quốc hội cho biết, các nội dung về chính sách của Nhà nước trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử đã được tiếp thu, chỉnh lý, mang tính nguyên tắc và giao Chính phủ quy định chi tiết, bao gồm các quy định về hỗ trợ đào tạo, đãi ngộ nhân lực, xã hội hóa, tăng cường hợp tác quốc tế trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử.

Do an toàn bức xạ, an toàn hạt nhân và an ninh hạt nhân là vấn đề đặc biệt quan trọng nên dự thảo Luật đã quy định về cơ quan an toàn bức xạ và hạt nhân quốc gia như tại khoản 11 Điều 4, khoản 4 Điều 8, bảo đảm phù hợp với yêu cầu của Cơ quan năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA), các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên, thông lệ quốc tế và bối cảnh Việt Nam.

Dự thảo Luật quy định một Chương riêng (Chương III) về an toàn bức xạ, bảo vệ bức xạ, an toàn hạt nhân và an ninh hạt nhân, trong đó có quy định về địa điểm lưu giữ, xử lý, chôn cất chất thải phóng xạ, nguồn phóng xạ đã qua sử dụng và nhiên liệu hạt nhân đã qua sử dụng được xác định trong quy hoạch bảo vệ môi trường quốc gia, quy hoạch vùng, quy hoạch tỉnh, quy hoạch phát triển, ứng dụng năng lượng nguyên tử và quy hoạch khác có liên quan.

Về nhà máy điện hạt nhân, dự thảo Luật đã được rà soát, chỉnh lý các nội dung liên quan đến đầu tư, xây dựng, vận hành, chấm dứt vận hành nhà máy điện hạt nhân; quy định về việc giám sát an toàn và bảo đảm an ninh trong suốt vòng đời của nhà máy điện hạt nhân, bảo đảm tính đồng bộ  của hệ thống pháp luật, phù hợp với thông lệ quốc tế và hướng dẫn của IAEA.

Đồng thời, quy định chuyển tiếp đối với các cơ chế, chính sách đặc biệt để đầu tư, xây dựng dự án điện hạt nhân, dự án lò phản ứng hạt nhân nghiên cứu được ban hành trước ngày Luật này có hiệu lực thi hành (khoản 1 Điều 73) và giao Chính phủ ban hành văn bản quy phạm pháp luật để kịp thời điều chỉnh, giải quyết các khó khăn, vướng mắc (khoản 6 Điều 73); có các biện pháp thúc đẩy tiến độ các dự án điện hạt nhân đang được triển khai.

Có ý kiến đại biểu cho rằng, quy định về đầu tư xây dựng nhà máy điện hạt nhân trong dự thảo Luật thiếu quy định thu hút tư nhân, PPP.

Về ý kiến của đại biểu, UBTVQH đã chỉ đạo Cơ quan chủ trì soạn thảo, Cơ quan chủ trì thẩm tra, các cơ quan liên quan nghiên cứu, rà soát và thống nhất rằng, việc đầu tư xây dựng nhà máy điện hạt nhân không sử dụng vốn đầu tư công được thực hiện theo quy định của pháp luật về xây dựng và quy định khác của pháp luật có liên quan theo quy định tại khoản 4 Điều 45 dự thảo Luật sau tiếp thu, chỉnh lý.

Ngoài ra, theo thông báo ý kiến của cấp có thẩm quyền thì việc phê duyệt chủ trương đầu tư và quyết định đầu tư của nhà máy điện hạt nhân được thực hiện theo Luật Đầu tư công và Luật Đầu tư mà không đề cập đến việc thực hiện theo Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư. Do vậy, dự thảo Luật chỉnh lý theo hướng “việc thực hiện đầu tư dự án đầu tư xây dựng nhà máy điện hạt nhân thực hiện theo quy định của pháp luật về đầu tư công, pháp luật về đầu tư và quy định khác của pháp luật có liên quan”.

Việc quy định như trên đáp ứng yêu cầu: bảo đảm tính đồng bộ của hệ thống pháp luật; phù hợp với chủ trương, định hướng của Đảng tại Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 04/5/2025 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân; phù hợp khi có sự thay đổi chính sách của Nhà nước về đầu tư, xây dựng, vận hành nhà máy điện hạt nhân quy định tại Luật Điện lực, bảo đảm tính ổn định lâu dài của Luật.