Phó Thủ tướng Lê Thành Long

Phát biểu tại phiên thảo luận của Quốc hội chiều nay (30/10) về tình hình thực hiện, dự toán ngân sách nhà nước; phương án phân bổ ngân sách trung ương và Kết quả thực hiện các nghị quyết của Quốc hội về phát triển kinh tế - xã hội, Phó Thủ tướng Lê Thành Long cho biết, giải ngân vốn đầu tư công từ đầu năm đến hết ngày 23/10/2025 là 465 nghìn tỷ đồng, đạt 51,7% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao.

Trước lo lắng của một số đại biểu về mục tiêu giải ngân vốn đầu tư công 100% năm nay, Phó Thủ tướng cho biết, nhìn chung, giải ngân vốn đầu tư công có xu hướng thấp vào đầu năm, tăng mạnh vào cuối năm do các nhà thầu cần thời gian để thi công, tích lũy khối lượng đủ để nghiệm thu, thanh toán vào cuối năm. Thực tế, trong nhiệm kỳ này, tính chung 9 tháng các năm giải ngân chỉ khoảng 49-51%; trong khi kết quả giải ngân cuối năm đều từ 91-95%.

Phó Thủ tướng Lê Thành Long cho biết, từ đầu nhiệm kỳ đến nay, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ tập trung chỉ đạo quyết liệt đẩy mạnh thực hiện, giải ngân vốn đầu tư công ngay từ đầu năm; xác định rõ đây là một nhiệm vụ chính trị trọng tâm của các bộ, ngành, địa phương và người đứng đầu phải chịu trách nhiệm. 

Tuy nhiên, việc giải ngân vốn đầu tư công có lúc, có nơi còn chậm, nhìn chung chưa đáp ứng yêu cầu. Ngoài ra, quy mô vốn đầu tư công năm 2025 tăng mạnh (tăng 33%) so với năm 2024, khoảng 900 nghìn tỷ đồng tron gkhi năng lực triển khai ở một số cơ quan, địa phương còn yếu, chưa quyết liệt, thiếu chủ động; còn tình trạng đùn đẩy, né tránh trách nhiệm. Dù Luật Đầu tư công đã cho phép tách GPMB thành dự án riêng nhưng trong tổ chức thực hiện vẫn gặp một số vướng mắc (chưa đạt được thỏa thuận đối với người dân, chậm bàn giao mặt bằng; xác định nguồn gốc sử dụng đất gặp nhiều khó khăn; việc hoàn thiện hồ sơ thu hồi đất qua nhiều bước...).

Theo Phó Thủ tướng, tiếp thu ý kiến của các vị đại biểu Quốc hội, Chính phủ tập trung chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương khẩn trương khắc phục những hạn chế, bất cập nêu trên, quyết tâm phấn đấu hoàn thành tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công năm 2025 đạt mục tiêu 100% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao (cao hơn bình quân các năm trước khoảng 5-6%).

Đồng thời, tiếp tục rà soát, hoàn thiện các quy định pháp luật; đẩy mạnh hoạt động của các tổ công tác; đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng, thi công, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, nâng cao chất lượng công tác chuẩn bị và triển khai đầu tư, xây dựng. Thực hiện nghiêm quy định của Luật sửa đổi, bổ sung Luật Đầu tư công; xử lý nghiêm các trường hợp ảnh hưởng đến giải ngân vốn đầu tư công; điều chuyển cán bộ, xem xét trách nhiệm người đứng đầu. 

Phát biểu tại hội trường, nhiều đại biểu quốc hội đánh giá cao nỗ lực giải ngân đầu tư công của Chính phủ. Theo các đại biểu, đầu tư công là một trong những động lực quan trọng nhất của nền kinh tế và kỳ vọng giai đoạn tới, đầu tư công sẽ dẫn dắt đầu tư tư nhân. 

Đại biểu Hà Sỹ Đồng (Quảng Trị) kiến nghị, giai đoạn 2026-2030 cần coi đầu tư công hiệu quả là một trụ cột chiến lược và đề nghị Chính phủ cần rà soát, tái cấu trúc danh mục đầu tư theo hướng tập trung, có trọng tâm, trọng điểm; uu tiên những dự án có tính lan tỏa vùng, nhất là các dự án hạ tầng chiến lược, hạ tầng ứng phó biến đổi khí hậu và hạ tầng số. 

"Đầu tư công phải thực sự là động lực dẫn dắt, kích hoạt các nguồn vốn xã hội, chứ không thể thay thế khu vực tư nhân. Song cần sớm xây dựng bộ tiêu chí đánh giá hiệu quả đầu tư công, lấy kết quả đầu ra và các tác động vùng, ngành làm căn cứ để phân bổ vốn thay vì chia đều theo địa giới hành chính", đại biểu Hà Sỹ Đồng nói. 

Đại biểu Nguyễn Thị Quyên Thanh, Đoàn ĐBQH tỉnh Vĩnh Long cũng cho rằng, cần phải thực hiện nghiêm nguyên tắc đầu tư tập trung, không dàn trải, ưu tiên các dự án có sức lan tỏa, tạo giá trị tăng cao. Ưu tiên đầu tư phát triển, hoàn thiện hạ tầng, nhất là về giao thông, hệ thống đường cao tốc, đường sắt tốc độ cao để thúc đẩy các ngành, lĩnh vực sản xuất kinh doanh cùng phát triển như tiếp tục tập trung cho Cao tốc Bắc Nam, Đường sắt tốc độ cao, cảng biển trung chuyển quốc tế, hạ tầng số quốc gia, năng lượng sạch, năng lượng tái tạo và năng lượng mới.