Các chuyên gia cảnh báo, RSV có thể làm trầm trọng thêm bệnh nền, gia tăng nguy cơ nhập viện, đột quỵ, nhồi máu cơ tim và để lại nhiều hệ lụy kéo dài, nhưng vẫn đang bị đánh giá thấp trong cộng đồng.

Trong bối cảnh Việt Nam và nhiều quốc gia đang bước vào giai đoạn già hóa dân số, các bệnh truyền nhiễm đường hô hấp không còn chỉ là mối nguy đối với trẻ nhỏ mà đang trở thành thách thức lớn đối với người cao tuổi. Trong đó, virus hợp bào hô hấp (RSV) được các chuyên gia đánh giá là một trong những tác nhân gây bệnh cần được quan tâm nhiều hơn.

Các chuyên gia cảnh báo, RSV có thể làm trầm trọng thêm bệnh nền, gia tăng nguy cơ nhập viện, đột quỵ, nhồi máu cơ tim và để lại nhiều hệ lụy kéo dài, nhưng vẫn đang bị đánh giá thấp trong cộng đồng.

GS-TS.Phan Trọng Lân, Chủ tịch Hội Y học Dự phòng Việt Nam cho biết, RSV là một vấn đề sức khỏe đáng lo ngại trong bối cảnh tuổi thọ ngày càng tăng, tỷ lệ người mắc các bệnh mạn tính như tim mạch, đái tháo đường và bệnh hô hấp ngày càng nhiều.

Theo GS-TS.Phan Trọng Lân, nhiều người vẫn cho rằng RSV chỉ gây nhiễm trùng hô hấp nhẹ. Tuy nhiên, ở người cao tuổi, đặc biệt là những người có bệnh nền, virus này có thể khiến tình trạng bệnh diễn tiến nặng hơn, làm tăng nguy cơ nhập viện và kéo dài thời gian phục hồi.

"Hô hấp khỏe mạnh không chỉ là lá phổi khỏe mạnh. Cuộc sống an yên cũng không chỉ là sống lâu hơn. Mục tiêu của y học dự phòng không chỉ dừng ở việc phòng tránh bệnh tật mà còn giúp người dân duy trì khả năng vận động, sự độc lập và chất lượng cuộc sống khi tuổi ngày càng cao", GS-TS.Phan Trọng Lân nhấn mạnh.

Các chuyên gia phân tích, khu vực châu Á - Thái Bình Dương đang bước vào giai đoạn già hóa dân số nhanh. Dự báo đến năm 2050, khu vực này sẽ có khoảng 1,3 tỷ người từ 60 tuổi trở lên. Điều này đồng nghĩa với việc số người sống chung với các bệnh mạn tính cũng gia tăng, kéo theo nguy cơ mắc và diễn tiến nặng của nhiều bệnh truyền nhiễm, trong đó có RSV.

Điều đáng lo ngại là mối quan hệ giữa RSV và bệnh nền diễn ra theo hai chiều. Người mắc bệnh tim mạch, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), hen phế quản hoặc đái tháo đường có nguy cơ diễn tiến nặng hơn khi nhiễm RSV.

Ngược lại, chính virus này cũng có thể làm bùng phát các đợt cấp của bệnh hô hấp mạn tính, đồng thời làm tăng nguy cơ xảy ra các biến cố tim mạch nghiêm trọng như nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ.

Không chỉ dừng lại ở giai đoạn nhiễm cấp, nhiều nghiên cứu cho thấy những người từng phải nhập viện vì RSV vẫn có thể đối mặt với hàng loạt hệ lụy kéo dài như suy giảm chức năng hô hấp, biến chứng tim mạch, tăng nguy cơ tái nhập viện và giảm khả năng tự chăm sóc bản thân. Đây là những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng sống cũng như gánh nặng chăm sóc đối với gia đình và hệ thống y tế.

Theo PGS-TS.Đỗ Văn Dũng, Phó Chủ tịch Hội đồng Khoa học và Đào tạo, Đại học Y Dược TP.HCM, một trong những thách thức lớn hiện nay là RSV ở người trưởng thành vẫn chưa được nhận diện đầy đủ.

Nhận thức của cộng đồng còn hạn chế, dữ liệu dịch tễ chưa đầy đủ và việc chẩn đoán tại nhiều cơ sở y tế chưa đồng nhất khiến gánh nặng thực sự của RSV có nguy cơ bị đánh giá thấp. Trong khi đó, đây là tác nhân có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng đối với nhóm người cao tuổi và người có bệnh nền.

Các chuyên gia cho rằng, để giảm gánh nặng do RSV, cần tăng cường nhận diện sớm các nhóm nguy cơ, nâng cao nhận thức của cộng đồng và đẩy mạnh các biện pháp y học dự phòng. Đặc biệt, việc phòng ngừa RSV cần được lồng ghép vào chiến lược chăm sóc sức khỏe người cao tuổi và thúc đẩy lão hóa khỏe mạnh.

Theo các chuyên gia, mục tiêu của dự phòng không chỉ là giảm số ca mắc bệnh mà còn giúp người cao tuổi duy trì khả năng vận động, hạn chế nhập viện, kéo dài thời gian sống khỏe mạnh và giữ được sự độc lập trong sinh hoạt hằng ngày.

Trong bối cảnh dân số già hóa nhanh, chủ động phòng ngừa các bệnh nhiễm trùng hô hấp như RSV sẽ trở thành một trong những giải pháp quan trọng để giảm gánh nặng bệnh tật và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân.

Hiện nay, vắc-xin Abrysvo phòng RSV của Pfizer đã được triển khai tiêm tại một số cơ sở tiêm chủng, trong đó có Hệ thống Tiêm chủng Long Châu. Với mạng lưới trung tâm tiêm chủng phủ rộng trên toàn quốc, Tiêm chủng Long Châu giúp người dân dễ dàng tiếp cận vắc xin RSV tại nhiều tỉnh, thành phố, thuận tiện lựa chọn điểm tiêm gần nơi sinh sống và được theo dõi trong môi trường y tế đạt chuẩn.

Bên cạnh việc quan tâm đến chi phí tiêm vắc-xin, theo khuyến cáo của chuyên gia người dân nên lựa chọn những cơ sở tiêm chủng được cấp phép, bảo đảm điều kiện bảo quản vắc-xin và có đội ngũ y tế tư vấn, theo dõi đầy đủ trước, trong và sau tiêm.

Trước khi tiêm, người dân nên liên hệ trực tiếp với cơ sở tiêm chủng để cập nhật giá, tình trạng vắc-xin cũng như được tư vấn về đối tượng phù hợp và thời điểm tiêm nhằm đạt hiệu quả bảo vệ tốt nhất.