Ảnh minh họa.

Bộ Xây dựng vừa có công văn số 13266/BXD-PC gửi Tổng công ty Đường sắt Việt Nam, Tập đoàn Hóa chất Việt Nam, Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam, Công ty TNHH MTV Đường sắt Hà Nội, Công ty TNHH MTV Đường sắt đô thị số 1 TP.HCM và Công ty cổ phần Vận tải đường sắt để lấy ý kiến về hồ sơ dự thảo Nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đường sắt.

Tăng mức xử phạt một số hành vi phổ biến

Dự thảo Nghị định gồm 4 chương, 52 điều gồm: Chương I – Những quy định chung: gồm 5 điều (từ Điều 1 đến Điều 5); Chương II – Hành vi vi phạm, hình thức, mức xử phạt và biện pháp khắc phục hậu quả: gồm 5 mục, 35 điều; Chương III – Thẩm quyền, thủ tục xử phạt: gồm 9 điều (từ Điều 41 đến Điều 49); Chương IV – Điều khoản thi hành: gồm 3 điều (từ Điều 50 đến Điều 52).

Theo Bộ Xây dựng, Nghị định mới sẽ đảm bảo phù hợp với các quy định tại Luật Đường sắt năm 2025, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2025 và Luật Thanh tra năm 2025.

Dự thảo bổ sung, điều chỉnh một số hành vi vi phạm liên quan đến thi công, bảo trì công trình trong phạm vi đất dành cho kết cấu hạ tầng đường sắt, đồng thời tăng mức phạt với các hành vi vi phạm về vận chuyển quá số người được phép chở.

Phạt tiền từ 200.000 đồng đến 400.000 đồng đối với hành vi: bán hàng rong trên tàu hoặc dưới ga; không chấp hành nội quy đi tàu; ném đất, đá hoặc vật khác từ tàu xuống.

Phạt từ 400.000 đồng đến 600.000 đồng đối với hành vi: gây mất trật tự, an toàn trên tàu, dưới ga; đổ hoặc để rác thải sinh hoạt lên phương tiện giao thông đường sắt; mang theo động vật có dịch bệnh vào ga hoặc lên tàu.

Phạt 1 – 2 triệu đồng với hành vi ném gạch, đá, cát hoặc vật thể khác vào tàu.

Phạt 4 – 6 triệu đồng đối với hành vi đe dọa, xâm phạm sức khỏe hành khách hoặc nhân viên đường sắt đang làm nhiệm vụ.

Các quy định mới được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao nhận thức của người tham gia giao thông, đảm bảo trật tự, an toàn trên toàn mạng lưới đường sắt quốc gia.

Dự thảo Nghị định cũng sửa đổi, bổ sung thẩm quyền xử phạt phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền hai cấp và quy định mới về hoạt động thanh tra. Cụ thể, sẽ phân định rõ trách nhiệm của: Chủ tịch UBND các cấp; Cảnh sát giao thông; Cảnh sát cơ động, Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội; Trưởng Công an cấp xã, Trưởng đồn Công an, Trưởng trạm Công an cửa khẩu, khu chế xuất; Cục trưởng Cục Đường sắt Việt Nam, Giám đốc Sở Xây dựng, Trưởng đoàn kiểm tra của Bộ Xây dựng, Trưởng đoàn kiểm tra của Cục Đường sắt Việt Nam.

Bổ sung quy trình xử lý hiện đại

Theo Bộ Xây dựng, thực hiện chủ trương phân cấp mạnh mẽ cho địa phương theo tinh thần: "địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm" gắn với việc triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, dự thảo Nghị định đã phân cấp triệt để thẩm quyền cho chính quyền địa phương.

Theo đó Chủ tịch UBND  các cấp trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình xử phạt tất cả các vi phạm hành chính trong lĩnh vực đường sắt trong phạm vi địa bàn quản lý; quy định thẩm quyền xử phạt cho Giám đốc Sở Xây dựng, Cục trưởng Cục Đường sắt Việt Nam.

Bộ Xây dựng đề xuất đưa vào Nghị định quy định chi tiết về thủ tục xử phạt, trong đó cụ thể hóa quy trình xử lý vi phạm phát hiện qua thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ; bổ sung quy định về gửi thông báo, nghĩa vụ hợp tác của chủ phương tiện; gửi thông tin tới cơ quan đăng kiểm;

Cho phép thực hiện các quyết định xử phạt, tạm giữ tang vật, giấy phép hoặc chứng chỉ hành nghề qua tài khoản trên Cổng dịch vụ công quốc gia.

Dự thảo Nghị định bổ sung hành vi vi phạm liên quan đến đánh giá, chứng nhận an toàn hệ thống đường sắt và xây dựng, duy trì hệ thống quản lý an toàn đối với đường sắt đô thị.

Ngược lại, một số quy định về xử phạt hành vi vi phạm trong quản lý an toàn đường sắt đô thị sẽ được lược bỏ, do Luật Đường sắt năm 2025 không còn quy định về Giấy chứng nhận thẩm định hồ sơ an toàn hệ thống đường sắt đô thị.

Bộ Xây dựng dự kiến trình Chính phủ ban hành Nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đường sắt trước ngày 31/12/2025.