Thông tin từ Trung tâm Chống độc (Bệnh viện Bạch Mai), gần như tuần nào cơ sở này cũng tiếp nhận ca cấp cứu do ngộ độc thuốc lá điện tử, trong đó phần lớn là thanh thiếu niên. Điển hình là trường hợp nam học sinh 17 tuổi ở Hà Nội, vào viện trong tình trạng đa bệnh lý, rối loạn tâm thần, trầm cảm, có ý định tự tử. Khám thì phát hiện bệnh nhân này bị xơ hóa phổi, thông khí kém, tắc nghẽn mạn tính như ở người già từng hút thuốc lá hàng chục năm, trong khi bệnh nhân mới hút thuốc lá khoảng 1 năm. Kết quả xét nghiệm cho thấy, nam sinh bị ngộ độc ma túy tổng hợp có trong thuốc lá điện tử.

Bác sỹ Nguyễn Trung Nguyên, Giám đốc Trung tâm Chống độc lo ngại, phần lớn người dân quan niệm, thuốc lá điện tử không có nicotine gây nghiện. Điều này là hoàn toàn sai lầm. Trong thuốc lá điện tử có 3 nhóm nguy cơ gây hại cho sức khỏe, gồm: nicotine, hương liệu nhân tạo và ma túy. Nguy hiểm hơn, thuốc lá điện tử trộn ma túy thế hệ mới, khi hút vào đường hô hấp gần như hấp thu 100%, giống như tiêm thẳng vào tĩnh mạch.

Người sử dụng ma túy trong thuốc lá điện tử có nguy cơ dùng ma túy gấp 3,5 lần. Đấy là mối lo hiện hữu khi thuốc lá điện tử đang tấn công giới trẻ.

Bệnh viện Nhi trung ương cũng từng tiếp nhận không ít trường hợp học sinh được đưa vào cấp cứu trong trạng thái kích thích, loạn thần, ảo giác hoặc suy hô hấp do ngộ độc các chất có trong thuốc lá điện tử. Mới đây, một bé trai 12 tuổi được đưa đến Khoa sức khỏe vị thành niên trong tình trạng khó thở và co giật. Bé trai này bị các anh lớp trên cùng trường rủ rê sử dụng thuốc lá điện tử, sau đó em tự mua trên mạng về để hút.

Trong một cuộc hội thảo về thuốc lá thế hệ mới, bà Phan Thị Hải, Phó chủ tịch Quỹ Phòng chống tác hại của thuốc lá (Bộ Y tế) rất bức xúc khi có những ý kiến cho rằng, có thể cho phép lưu hành sản phẩm thuốc lá thế hệ mới.

“Trong thuốc lá điện tử có ít nhất 60 hợp chất hóa học trong dung dịch (còn gọi là tinh dầu) và nhiều hợp chất khác có trong khói tạo ra từ thuốc lá điện tử. Thuốc lá điện tử và các dạng thuốc lá mới đang mở đầu cho xu hướng lạm dụng và nghiện các hóa chất nhân tạo tổng hợp, không chỉ gây nên gánh nặng khổng lồ mới về y tế, mà còn ảnh hưởng đến an ninh trật tự và nhiều lĩnh vực khác”, bà Hải nói.

Tổ chức Y tế thế giới đã khuyến nghị đối với Việt Nam, đề nghị Quốc hội ban hành Nghị quyết cấm nhập khẩu, sản xuất, phân phối và bán các sản phẩm thuốc lá điện tử, cũng như cấm quảng cáo và khuyến mại các sản phẩm này.

Trên thế giới, có 42 nước cấm thuốc lá điện tử. Trong khu vực ASEAN, có 5 quốc gia cấm hoàn toàn thuốc lá điện tử là Thái Lan, Singapore, Lào, Brunei, Campuchia. Trên quan điểm lấy lợi ích sức khỏe của người dân là trên hết, đặc biệt ngăn ngừa thế hệ trẻ phụ thuộc vào sản phẩm gây nghiện, Bộ Y tế dự kiến đề xuất Quốc hội sớm ban hành Nghị quyết về việc cấm sử dụng và kinh doanh các sản phẩm thuốc lá mới tại Việt Nam.

Ông Trần Văn Thuấn, Thứ trưởng Bộ Y tế kêu gọi sự hỗ trợ và cam kết từ các cơ quan chức năng trong việc xây dựng thể chế, chính sách nghiêm ngặt, đặc biệt là cấm sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, quảng cáo các sản phẩm thuốc lá mới. Đồng thời, tăng cường thực thi pháp luật, tăng cường kiểm tra, giám sát, xử lý nghiêm các hành vi buôn bán, tiếp thị các sản phẩm thuốc lá, thuốc lá điện tử trái phép, nhất là việc bán cho trẻ vị thành niên.

Đối với các nhà trường, trong thời gian của năm học, cần tăng cường giáo dục và tổ chức các hoạt động ngoại khóa nhằm trang bị cho học sinh kiến thức để tự chủ trong việc nói không với thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng.

Cha mẹ cần dành thời gian quan tâm, lắng nghe và giám sát các hoạt động trong cuộc sống hàng ngày của trẻ trên cơ sở tôn trọng, tránh dẫn đến các hành vi chống đối do bị áp đặt. Đồng thời, cha mẹ nên phối hợp với nhà trường để tìm hiểu thêm các hoạt động, mối quan hệ của trẻ ở trường để có thể phát hiện kịp thời những dấu hiệu bất thường.

Đề xuất cấm triệt để thuốc lá mới, lãnh đạo Quỹ Phòng chống tác hại của thuốc lá khẳng định, việc cho phép các sản phẩm thuốc lá mới đi ngược lại với nguyên tắc giảm cung, giảm cầu của Công ước khung về kiểm soát thuốc lá, Chiến lược quốc gia về phòng chống tác hại của thuốc lá và Luật Phòng chống tác hại của thuốc lá. Chưa kể, việc cho phép các sản phẩm thuốc lá mới sẽ làm tăng tỷ lệ sử dụng thuốc lá trở lại, gây khó khăn cho công tác phòng chống tác hại của thuốc lá và nỗ lực của công tác cai nghiện thuốc lá.

“Nếu không quyết liệt ngăn chặn các sản phẩm thuốc lá mới, thì tỷ lệ sử dụng thuốc lá sẽ gia tăng trở lại, Việt Nam sẽ phải gánh chịu những hậu quả nặng nề hơn rất nhiều trong tương lai, các kết quả đạt được sẽ bị phá bỏ”, bà Phan Thị Hải nhấn mạnh.n