Ngày 17/06/2025, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Doanh nghiệp đã được Quốc hội thông qua, trong đó quy định doanh nghiệp chưa đại chúng phát hành trái phiếu riêng lẻ phải có nợ phải trả (bao gồm giá trị trái phiếu dự kiến phát hành) không vượt quá 5 lần vốn chủ sở hữu.

Trao đổi với Bản tin Điểm nhấn Trái phiếu [Bond Highlights] Số 6/2025, bà Phạm Thị Thanh Tâm - Phó Vụ trưởng Vụ Các định chế tài chính - Bộ Tài chính đã cung cấp thêm nhiều nội dung đáng chú ý xung quanh quy định mới này. 

Phó Vụ trưởng Vụ Các định chế tài chính cho biết, thị trường trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ thời gian vừa qua tăng trưởng rất nhanh. Đi cùng đó, một số vụ việc vi phạm pháp luật đã ảnh hưởng đến sự phát triển của thị trường và niềm tin của nhà đầu tư. Về bản chất, trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ là một sản phẩm tài chính có rủi ro và chỉ phù hợp với nhà đầu tư có năng lực tài chính, có kiến thức, có kinh nghiệm đầu tư và có khả năng phân tích rủi ro.

Xuất phát từ thực trạng của thị trường, trên cơ sở đánh giá tình hình thị trường, Bộ Tài chính đã trình Chính phủ và báo cáo Quốc hội sửa đổi quy định tại Luật Chứng khoán và Luật Doanh nghiệp liên quan đến nội dung về trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ. Trong đó bổ sung quy định về hệ số Nợ phải trả/Vốn chủ sở hữu không vượt quá 5 lần đối với doanh nghiệp phát hành là công ty không phải công ty đại chúng nhằm hạn chế rủi ro thanh toán trái phiếu đối với các doanh nghiệp phát hành và nhà đầu tư, yêu cầu doanh nghiệp phát hành phải đảm bảo năng lực tài chính khi phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ để huy động vốn. 

“Quy định mới tại Luật sửa đổi Luật Doanh nghiệp cùng với các quy định tại Luật sửa đổi Luật Chứng khoán về trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ nhằm phát triển một thị trường trái phiếu doanh nghiệp an toàn, công khai, minh bạch và bền vững, tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp huy động vốn trái phiếu đồng thời vẫn bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các nhà đầu tư”, bà Phạm Thị Thanh Tâm khẳng định. 

Theo Phó Vụ trưởng, Bộ Tài chính đã lấy ý kiến các bộ ngành, lấy ý kiến các thành viên thị trường và cân nhắc rất kỹ quy định trên. Về thực chất, quy định hệ số nợ phải trả trên vốn chủ sở hữu không vượt quá 5 lần cơ bản không ảnh hưởng đến việc tiếp cận vốn của doanh nghiệp và cũng không ảnh hưởng đến khả năng huy động vốn của doanh nghiệp. Bên cạnh kênh phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ, doanh nghiệp cũng có thể huy động vốn thông qua các kênh khác ví dụ như phát hành cổ phiếu trên thị trường chứng khoán hoặc là vay vốn ngân hàng. Các doanh nghiệp có năng lực tài chính tốt hoàn toàn có thể lựa chọn các phương thức huy động vốn khác nhau để huy động vốn phát triển sản xuất kinh doanh.

Tăng cường thêm cơ chế, chính sách về trái phiếu doanh nghiệp

Trong thời gian vừa qua, Bộ Tài chính đã tập trung hoàn thiện khuôn khổ pháp lý đồng thời tăng cường quản lý giám sát và thường xuyên tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật cho doanh nghiệp phát hành, cho nhà đầu tư cũng như các tổ chức cung cấp dịch vụ. Vì vậy, Bộ Tài chính mong muốn rằng, song song với việc hoàn thiện khuôn khổ pháp lý thì các doanh nghiệp phát hành, các nhà đầu tư và các tổ chức cung cấp dịch vụ luôn tuân thủ quy định pháp luật khi tham gia huy động vốn trên thị trường trái phiếu doanh nghiệp và cùng chung tay xây dựng một thị trường trái phiếu doanh nghiệp Việt Nam an toàn, công khai, minh bạch và bền vững.

Lãnh đạo Vụ Các định chế tài chính cho biết thêm, căn cứ quy định của Luật Chứng khoán sửa đổi và Luật Doanh nghiệp sửa đổi, hiện nay Bộ Tài chính đang chủ trì phối hợp với các bộ ngành xây dựng trình Chính phủ 4 cơ chế chính sách:

Thứ nhất là Nghị định sửa đổi Nghị định 155 về phát hành trái phiếu doanh nghiệp ra công chúng. 

Thứ hai là Nghị định về sửa đổi Nghị định 153 về chào bán và giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ theo tinh thần của Luật Chứng khoán sửa đổi và Luật Doanh nghiệp sửa đổi.

Thứ ba là Nghị định quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực chứng khoán, trong đó bổ sung các mức xử phạt và hành vi xử phạt để xử phạt nghiêm minh những hành vi vi phạm về trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ. 

Thứ tư là Nghị định thay thế Nghị định 88 năm 2014 về xếp hạng tín nhiệm để nâng cao chất lượng của doanh nghiệp xếp hạng tín nhiệm và tăng cường quản lý giám sát đối với hoạt động cung cấp dịch vụ xếp hạng tín nhiệm trên thị trường. 

Bà Phạm Thị Thanh Tâm hy vọng rằng: "Với khuôn khổ pháp lý đồng bộ từ cấp luật đến nghị định của Chính phủ sẽ tạo một nền tảng để các doanh nghiệp huy động vốn trên thị trường chứng khoán, thị trường trái phiếu một cách công khai, minh bạch và tạo điều kiện để các doanh nghiệp huy động vốn phát triển sản xuất kinh doanh, phục vụ cho mục tiêu tăng trưởng kinh tế”.