Sự kiện đánh dấu một bước tiến quan trọng trong quá trình hiện đại hóa hệ thống y tế, tăng cường năng lực tuyến cơ sở thông qua ứng dụng công nghệ và hợp tác quốc tế.

GS-TS.Trần Văn Thuấn, Thứ trưởng Bộ Y tế.

Phát biểu khai mạc hội thảo, GS-TS.Trần Văn Thuấn, Thứ trưởng Bộ Y tế nhấn mạnh rằng y tế từ xa là một trong những biểu hiện rõ nét nhất của nền y học hiện đại, nơi công nghệ được ứng dụng để bảo đảm công bằng và mở rộng tiếp cận y tế cho mọi người dân, đặc biệt tại vùng sâu, vùng xa và các khu vực còn nhiều khó khăn.

Ngay từ năm 2020, Bộ Y tế đã triển khai mạnh mẽ Đề án khám chữa bệnh từ xa với hơn 1.000 điểm cầu trên toàn quốc, góp phần cứu sống hàng nghìn bệnh nhân và duy trì hoạt động y tế trong thời kỳ đại dịch Covid-19.

Theo Thứ trưởng Trần Văn Thuấn, Hội thảo lần này được tổ chức trong bối cảnh rất thuận lợi khi Đảng và Nhà nước ta đang thúc đẩy mạnh mẽ chuyển đổi số, hội nhập quốc tế sâu rộng và hoàn thiện thể chế trong các lĩnh vực ứng dụng công nghệ cao.

Nghị quyết số 57-NQ/TW (22/12/2024) khẳng định chuyển đổi số là một trong những đột phá chiến lược, trong khi Nghị quyết số 59-NQ/TW (24/1/2025) về hội nhập quốc tế nhấn mạnh hợp tác toàn diện với các đối tác nước ngoài, đặc biệt trong lĩnh vực y tế.

Nghị quyết số 66-NQ/TW mới đây về đổi mới xây dựng pháp luật tiếp tục mở đường cho việc thể chế hóa khám chữa bệnh từ xa, bảo mật dữ liệu y tế và thanh toán không dùng tiền mặt, những trụ cột của một hệ sinh thái y tế số hiện đại.

Dự án đề ra ba mục tiêu cụ thể là xây dựng các tài liệu kỹ thuật và quy trình chuẩn cho khám chữa bệnh từ xa, nâng cao năng lực hệ thống y tế tuyến cơ sở thông qua đầu tư công nghệ thông tin và đào tạo nhân lực, và thúc đẩy sử dụng dịch vụ y tế từ xa trong cộng đồng, đặc biệt là người dân nghèo, người dân tộc thiểu số và bệnh nhân mắc bệnh mãn tính như tăng huyết áp, lao.

Kết thúc bài phát biểu, Thứ trưởng Bộ Y tế đề nghị các đơn vị thuộc Bộ và các Sở Y tế tham gia dự án tiếp tục phối hợp chặt chẽ, tổng kết thực tiễn triển khai để đề xuất hoàn thiện chính sách, cơ chế tài chính và kỹ thuật, đảm bảo tích hợp bền vững mô hình y tế từ xa vào hệ thống y tế quốc gia.

Ông cũng bày tỏ kỳ vọng rằng các phiên thảo luận tại hội thảo sẽ là cơ hội để chia sẻ kinh nghiệm, tháo gỡ vướng mắc và thúc đẩy hợp tác công - tư trong chăm sóc sức khỏe cộng đồng.

Theo lãnh đạo Cục Quản lý khám chữa bệnh (Bộ Y tế), từ năm 2020 đến nay, Bộ Y tế phối hợp cùng Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) và Tổ chức Chăm sóc Sức khỏe Quốc tế Hàn Quốc (KOFIH) triển khai hệ thống y tế từ xa thông qua phần mềm “Bác sỹ cho mọi nhà”, hướng tới việc tăng cường năng lực cho tuyến y tế cơ sở.

Đây là nền tảng công nghệ số cho phép cán bộ y tế và người bệnh tương tác, trao đổi thông tin, hỗ trợ chẩn đoán và tư vấn điều trị qua môi trường trực tuyến.

Dự án được triển khai qua ba giai đoạn. Giai đoạn đầu tiên tập trung thí điểm tại ba huyện thuộc ba tỉnh miền núi gồm Hà Giang, Bắc Kạn và Lạng Sơn. Giai đoạn hai tiếp tục nâng cấp phần mềm, hạ tầng phần cứng và nhân rộng mô hình tại 5 tỉnh bị ảnh hưởng bởi biến đổi khí hậu (Thừa Thiên Huế, Quảng Ngãi, Bình Định, Đắk Lắk và Cà Mau), nâng tổng số tỉnh tham gia lên 8.

Từ năm 2024 đến 2026, giai đoạn ba được khởi động với việc mở rộng triển khai tại mười tỉnh miền núi, vùng sâu, vùng xa như Lào Cai, Lai Châu, Yên Bái, Tây Ninh, Hậu Giang và Bến Tre, đồng thời nâng cấp toàn diện hệ thống, bao gồm hạ tầng CNTT, đào tạo nhân lực và xây dựng hành lang pháp lý.

Tổng kinh phí dự án lên tới hơn 2,7 triệu USD, do KOFIH tài trợ và UNDP phối hợp triển khai. Dữ liệu hệ thống được lưu trữ an toàn tại các máy chủ đặt tại Trung tâm Thông tin Y tế Quốc gia (Bộ Y tế) và tại năm Sở Y tế địa phương.

Các trạm y tế xã được trang bị thiết bị công nghệ thông tin thiết yếu, nền tảng phần mềm có khả năng nâng cấp và tích hợp với các cơ sở dữ liệu hiện có như V-Telehealth và hệ thống hồ sơ sức khỏe cá nhân.

Tuy nhiên, dự án cũng đang đối mặt với nhiều thách thức như thiếu hướng dẫn pháp lý chi tiết về thanh toán bảo hiểm y tế cho dịch vụ khám chữa bệnh từ xa, hạ tầng công nghệ thông tin chưa đồng đều, thiếu thiết bị chuyên dụng tại cơ sở và hạn chế trong chia sẻ dữ liệu y tế.

Để khắc phục những tồn tại này, Bộ Y tế đã và đang tích cực hoàn thiện hành lang pháp lý với các văn bản như Luật Khám chữa bệnh số 15/2023/QH15 có hiệu lực từ tháng 1/2024, Nghị định 96/2023/NĐ-CP và Thông tư 30/2023/TT-BYT, tạo nền móng vững chắc cho phát triển y tế số.