Nỗ lực tiếp sức để người dân thoát nghèo

Ngay sau khi sắp xếp lại đơn vị hành chính, tỉnh Thái Nguyên đã khẩn trương rà soát, thống kê và phân loại hộ nghèo, cận nghèo, làm cơ sở cho việc triển khai các chính sách hỗ trợ phù hợp. Theo kết quả đầu năm 2025, toàn tỉnh có 23.061 hộ nghèo (chiếm 5,46%) và 15.482 hộ cận nghèo (3,67%), trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm tới 83,93% số hộ nghèo. 

Ở nhiều địa phương vùng núi, nhờ được tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi, hỗ trợ sinh kế, người dân đã biết cách sử dụng hiệu quả để thoát nghèo và làm giàu chính đáng.

Ông Hứa Văn Tuấn, thôn Nam Yên, xã Cẩm Giàng chia sẻ, từ khoản vay 50 triệu đồng của Ngân hàng Chính sách xã hội, ông đầu tư trồng gần 1ha rừng, cải tạo ruộng bãi để trồng lúa và ngô. Chỉ sau vài năm, gia đình ông không những trả hết nợ mà còn xây dựng được cơ sở chế biến lâm sản, tạo việc làm cho 5 lao động địa phương, mỗi người thu nhập khoảng 10 triệu đồng/tháng.

Tương tự, anh Ngô Văn Lý ở xóm La Mạ, xã Lâu Thượng (huyện Võ Nhai) từng được xem là hộ nghèo bền vững, nhưng nhờ vay 50 triệu đồng vốn chính sách, anh mạnh dạn đầu tư chăn nuôi trâu bò sinh sản, đến nay đã trả hết nợ và sở hữu đàn gia súc trị giá hàng trăm triệu đồng. “Những con trâu, bò trong chuồng giờ là tài sản và niềm tự hào lớn nhất của gia đình tôi,” anh Lý phấn khởi nói.

Theo thống kê, trong 3 năm qua, gần 20.000 hộ gia đình ở Thái Nguyên đã thoát nghèo, giảm từ hơn 42.900 hộ năm 2022 xuống còn khoảng 23.000 hộ vào cuối năm 2024. Dự kiến đến hết năm 2025, tỉnh sẽ giảm thêm khoảng 3.500 hộ nghèo, khẳng định hiệu quả của những chính sách thiết thực đang được triển khai.

Trong 3 năm qua, gần 20.000 hộ gia đình ở Thái Nguyên đã thoát nghèo. Ảnh: Linh Nguyễn

Xác định giảm nghèo là nhiệm vụ trọng tâm, Sở Nội vụ Thái Nguyên đã tham mưu cho UBND tỉnh ban hành kế hoạch phân bổ kinh phí và phân loại hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều giai đoạn 2021 - 2025. Nhiều chương trình, dự án hỗ trợ người nghèo, hộ chính sách và học sinh khó khăn đã được triển khai đồng bộ, tạo tác động tích cực đến mọi mặt đời sống.

Trong 4 năm qua, hai tỉnh Thái Nguyên và Bắc Kạn (trước khi sáp nhập) đã huy động khoảng 10.000 tỷ đồng từ ngân sách Nhà nước và các nguồn lực hợp pháp khác cho công tác giảm nghèo. Từ nguồn lực này, hàng trăm mô hình đa dạng hóa sinh kế, phát triển sản xuất được hình thành, giúp hàng nghìn hộ dân được tiếp cận vốn vay, kỹ thuật và cơ hội việc làm ổn định.

Đặc biệt, công tác đào tạo nghề và giải quyết việc làm đạt nhiều kết quả nổi bật. Giai đoạn 2022 - 2024, khoảng 150.000 lao động đã được tạo việc làm mới, trong đó có 20.000 người được hỗ trợ đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài. Riêng 2 năm gần đây, hơn 8.800 lao động đã đủ điều kiện xuất cảnh, mở ra hướng đi bền vững cho người dân vùng khó.

Theo đó, tỷ lệ hộ nghèo toàn tỉnh giảm còn 2,04% vào cuối năm 2024, thấp hơn gần 1 điểm phần trăm so với năm trước và vượt mục tiêu đề ra. Bộ mặt kinh tế - xã hội ở nhiều huyện vùng cao thay đổi tích cực; đường giao thông, trường học, trạm y tế, nhà ở dân sinh được đầu tư, góp phần cải thiện rõ rệt chất lượng đời sống người dân.

Giảm nghèo từ thay đổi tư duy và cách làm

Thực tế cho thấy, công tác giảm nghèo ở Thái Nguyên đã chuyển từ hỗ trợ đơn thuần sang trao cơ hội và tạo động lực phát triển. Nhiều hộ dân đã thay đổi tư duy, không còn trông chờ, mà chủ động học nghề, khởi nghiệp và đầu tư sản xuất.

Theo đánh giá của các chuyên gia, thành công của Thái Nguyên đến từ việc lồng ghép các chương trình an sinh với phát triển kinh tế, đồng thời khơi dậy tinh thần tự lực trong cộng đồng. Các chính sách hỗ trợ không chỉ giúp người dân có việc làm, mà còn giúp họ tiếp cận tri thức, kỹ năng nghề, từ đó từng bước ổn định cuộc sống lâu dài.

Tỉnh cũng đang đẩy mạnh các mô hình nông nghiệp hữu cơ, du lịch cộng đồng và phát triển làng nghề thủ công, hướng tới giảm nghèo gắn với bảo tồn văn hóa địa phương. Một số địa phương đề xuất xây dựng nhà máy sản xuất bao bì, túi giấy, phát triển các tổ đan lát, thêu thùa, chế tác mỹ nghệ nhằm tạo việc làm ổn định cho lao động nông thôn, phụ nữ và người lớn tuổi.

Bên cạnh đó, việc tận dụng quỹ đất nông nghiệp để xây dựng nông trại công nghệ cao cũng đang được xem là hướng đi tiềm năng. Người dân có thể tham gia trồng rau sạch, chăn nuôi an toàn, vừa tăng thu nhập, vừa góp phần phát triển kinh tế xanh, bền vững.

Với phương châm “giảm nghèo gắn với phát triển toàn diện”, Thái Nguyên đang từng bước xây dựng mô hình giảm nghèo đa chiều, tập trung vào sinh kế, giáo dục, y tế, nhà ở và tiếp cận dịch vụ xã hội. Các chương trình truyền thông, tuyên truyền kỹ năng khởi nghiệp và tư vấn nghề nghiệp cho người dân cũng được triển khai rộng khắp để tạo động lực vươn lên.

Những thành quả hôm nay là kết tinh của một quá trình bền bỉ, nơi chính quyền kiên trì kiến tạo chính sách, còn người dân thì dần thay đổi cách nghĩ, cách làm, tin vào giá trị của sự nỗ lực và tự thân vươn lên. 

Mỗi vùng đất, mỗi con người đang góp phần thổi bừng sức sống mới cho nông thôn, nơi những ngôi nhà mọc lên giữa màu xanh của đồng ruộng, nơi tiếng máy xen lẫn tiếng cười, và nơi niềm tin đang được gieo lại từ chính bàn tay người dân.