Việc chuyển từ công chức sang viên chức hoặc đảm nhiệm chức danh mới trong cơ quan nhà nước đang đặt ra nhiều vấn đề liên quan đến chế độ tiền lương, cách tính thời gian công tác và xác định ngạch tương ứng.

Qua giải đáp kiến nghị của người dân, Bộ Nội vụ đã làm rõ các căn cứ pháp lý để tính thời gian công tác trước khi tuyển dụng vào viên chức, đồng thời hướng dẫn nguyên tắc xếp ngạch đối với một số chức danh thuộc HĐND cấp xã. Điểm cốt lõi là việc xếp lương, xếp ngạch phải căn cứ vào tính chất công việc, chức danh đảm nhiệm và các điều kiện pháp luật quy định, thay vì chỉ dựa trên thời gian công tác hoặc hệ số lương từng được hưởng.

Gửi câu hỏi đến Bộ Nội vụ, ông N.V.T. cho biết từng là công chức Văn phòng - Thống kê cấp xã, hưởng lương bậc 2, hệ số 2,67. Sau khi nghỉ việc, ông tham gia thi tuyển và trúng tuyển viên chức giáo viên trung học phổ thông nhưng chỉ được xếp lương bậc 1, hệ số 2,34. Trong thời gian làm công chức, ông đã tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc và chưa nhận bảo hiểm xã hội một lần.

Việc xác định ngạch lương cụ thể phải dựa trên chức danh tương đương được cấp có thẩm quyền xác định và các quy định về quản lý, sử dụng cán bộ hiện hành.

Từ thực tế trên, ông đề nghị Bộ Nội vụ hướng dẫn liệu thời gian công tác trước đây có được tính để giữ mức lương bậc 2, hệ số 2,67 khi chuyển sang làm giáo viên hay không. Trường hợp được công nhận thời gian công tác cũ, phần thời gian còn dư có được tính vào kỳ xét nâng bậc lương tiếp theo hay không?

Trả lời vấn đề này, Bộ Nội vụ viện dẫn khoản 5 Điều 13 Nghị định số 115/2020/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung tại khoản 7 Điều 1 Nghị định số 85/2023/NĐ-CP của Chính phủ về tuyển dụng, sử dụng và quản lý viên chức.

Theo quy định, người được tuyển dụng, tiếp nhận vào làm viên chức đã có thời gian công tác đúng quy định pháp luật và tham gia BHXH bắt buộc có thể được xem xét tính thời gian đó làm căn cứ xếp lương theo chức danh nghề nghiệp phù hợp với vị trí việc làm mới, nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện.

Trường hợp quá trình tham gia BHXH bắt buộc không liên tục nhưng người lao động chưa nhận trợ cấp BHXH một lần, thời gian đóng bảo hiểm được phép cộng dồn để xem xét theo quy định.

Tuy nhiên, Bộ Nội vụ nhấn mạnh việc có thời gian công tác và đóng BHXH bắt buộc không đồng nghĩa với việc đương nhiên được bảo lưu bậc lương, hệ số lương khi chuyển sang vị trí việc làm khác. Quá trình công tác trước đây cũng phải đáp ứng yêu cầu để được tính làm căn cứ xếp lương theo chức danh nghề nghiệp của vị trí được tuyển dụng, tiếp nhận.

Đối chiếu trường hợp ông N.V.T., Bộ Nội vụ xác định công việc Văn phòng - Thống kê cấp xã trước đây không phù hợp với vị trí việc làm giáo viên trung học phổ thông mà ông vừa trúng tuyển.

Do đó, thời gian đảm nhiệm chức danh công chức cấp xã không được tính làm căn cứ xếp lương theo chức danh nghề nghiệp giáo viên.

Điều này cũng đồng nghĩa với việc ông không có cơ sở sử dụng khoảng thời gian công tác nói trên để đề nghị xếp ngay vào bậc 2, hệ số 2,67. Vấn đề tính thời gian còn dư để xét nâng lương tiếp theo vì vậy không đặt ra theo căn cứ mà ông đề nghị.

Quy định cho thấy cần phân biệt giữa thời gian đã tham gia BHXH với thời gian công tác được công nhận để xếp lương trong khu vực công. Hai nội dung có mối liên hệ nhưng không thể áp dụng thay thế cho nhau.

Liên quan đến việc xếp ngạch tại cấp xã, bà N.T.T.Tr. đề nghị Bộ Nội vụ làm rõ quy định áp dụng đối với chức danh phó trưởng ban chuyên trách thuộc HĐND cấp xã.

Theo phản ánh, quy định hiện hành giới hạn tỷ lệ cấp phó người đứng đầu cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp xã được xếp ngạch chuyên viên chính và tương đương ở mức không vượt quá 50% tổng số cấp phó.

Từ đây phát sinh câu hỏi liệu chức danh phó trưởng ban chuyên trách HĐND cấp xã có chịu giới hạn tương tự hay được xem xét xếp ngạch chuyên viên chính theo cơ chế riêng.

Giải đáp nội dung này, Bộ Nội vụ dẫn chiếu Nghị định số 204/2004/NĐ-CP của Chính phủ về chế độ tiền lương đối với cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang.

Theo đó, cán bộ giữ chức danh do bầu cử thuộc diện xếp lương chuyên môn, nghiệp vụ và hưởng phụ cấp chức vụ lãnh đạo thì được xếp lương theo ngạch, bậc công chức hành chính, đồng thời hưởng phụ cấp chức vụ lãnh đạo tương ứng với chức danh đang đảm nhiệm.

Đối với phó trưởng ban HĐND cấp xã, đây là chức danh cán bộ được bầu cử, phê chuẩn theo quy định, nên việc quản lý, sử dụng và xem xét chế độ tiền lương phải căn cứ vào tính chất pháp lý của chức danh, không đồng nhất với công chức giữ vị trí cấp phó cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp xã.

Bộ Nội vụ cũng viện dẫn Quy định số 368-QĐ/TW về danh mục vị trí chức danh, nhóm chức danh và chức vụ lãnh đạo trong hệ thống chính trị. Quy định này giao ban thường vụ tỉnh ủy, thành ủy rà soát, kịp thời điều chỉnh, bổ sung các chức danh, chức vụ theo phân cấp quản lý, đồng thời hoàn thiện các văn bản liên quan để bảo đảm thống nhất với quy định của Trung ương.

Trên cơ sở xác định chức danh, chức vụ tương đương, việc xếp ngạch phải căn cứ Nghị định số 204/2004/NĐ-CP và các quy định có liên quan tại Nghị định số 361/2025/NĐ-CP về vị trí việc làm công chức. Đặc biệt, việc xem xét số lượng cán bộ, ngạch tương ứng và tỷ lệ bố trí theo vị trí việc làm phải được thực hiện theo phân cấp quản lý, bảo đảm đúng thẩm quyền.

Như vậy, chức danh phó trưởng ban HĐND cấp xã không mặc nhiên được xếp ngạch chuyên viên chính, nhưng cũng không thể chỉ căn cứ tỷ lệ áp dụng đối với cấp phó cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp xã để kết luận về chế độ xếp ngạch.