Trong bối cảnh chuyển đổi số đang làm thay đổi mọi mặt đời sống, bình đẳng giới không chỉ là khẩu hiệu mà trở thành điều kiện tiên quyết để phát triển bền vững và bảo đảm quyền con người.

Tháng hành động vì bình đẳng giới và phòng ngừa, ứng phó với bạo lực trên cơ sở giới năm 2025 với chủ đề “Bình đẳng giới và an toàn cho phụ nữ, trẻ em gái trong kỷ nguyên số” được Thanh Hóa triển khai, không chỉ đánh dấu hoạt động truyền thông thường niên mà còn là dịp nhìn lại những kết quả đạt được bằng con số cụ thể và củng cố quyết tâm hành động mạnh mẽ hơn.

Màn tiểu phẩm tại Hội thi tìm hiểu kiến thức về bình đẳng giới năm 2025 tại phường Sầm Sơn. Ảnh: Trần Hằng.

Những năm qua, Thanh Hóa đã triển khai Chiến lược quốc gia về bình đẳng giới, Luật Bình đẳng giới 2006 và các kế hoạch của Trung ương theo hướng bài bản, từ hoàn thiện cơ chế chính sách đến lồng ghép giới trong các chương trình phát triển kinh tế - xã hội.

Tháng hành động được tỉnh duy trì suốt 10 năm với sự phối hợp liên ngành giữa Sở Nội vụ - cơ quan thường trực Ban Vì sự tiến bộ của phụ nữ tỉnh - và các sở, ngành, đoàn thể, địa phương. Các hoạt động được tổ chức không chỉ trong lễ phát động mà còn theo kế hoạch cụ thể từng lĩnh vực, gắn với chỉ tiêu rõ ràng.

Nhờ cách làm đồng bộ, bức tranh bình đẳng giới trên địa bàn tỉnh có nhiều chuyển biến tích cực. Trong lĩnh vực kinh tế, toàn tỉnh có 4.403 doanh nghiệp và hợp tác xã, trong đó 1.237 đơn vị do nữ làm giám đốc hoặc chủ cơ sở, tạo việc làm cho hơn 250.000 lao động nữ.

Điều này cho thấy phụ nữ không chỉ là lực lượng lao động đông đảo mà còn ngày càng khẳng định vai trò lãnh đạo và điều hành.

Ở lĩnh vực chính trị - xã hội, tỷ lệ nữ tham gia lãnh đạo, quản lý tiếp tục cải thiện. Toàn tỉnh có 8/69 nữ Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh (12%), 2/15 nữ Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy (13%) và 161 nữ lãnh đạo chủ chốt cấp xã, chiếm 16%. Phụ nữ hiện chiếm hơn 50% lực lượng lao động và đóng góp lớn vào phát triển kinh tế - xã hội.

Khoảng cách giới trong giáo dục và an sinh xã hội tiếp tục thu hẹp. Tỷ lệ trẻ em trai và trẻ em gái dân tộc thiểu số hoàn thành tiểu học đạt 99,98%; THCS đạt 97,37%.

Công tác truyền thông và đào tạo kiến thức về bình đẳng giới được mở rộng mạnh mẽ, với 84% dân số được tiếp cận thông tin, vượt xa mục tiêu 60% vào năm 2025.

Trong phòng chống bạo lực giới, 86,25% người gây bạo lực ở mức chưa bị truy cứu trách nhiệm hình sự đã được tư vấn, tham vấn - vượt mục tiêu 80% và thể hiện sự chuyển hướng từ xử lý sang phòng ngừa.

Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi số sâu rộng cũng làm xuất hiện nhiều hình thức bạo lực mới, tinh vi hơn.

Từ đầu năm đến tháng 10/2025, toàn tỉnh ghi nhận 28 vụ lừa đảo qua mạng với 63 đối tượng; phần lớn nạn nhân là phụ nữ và trẻ em gái - nhóm dễ bị tổn thương do hạn chế kỹ năng số.

Các dạng bạo lực như quấy rối qua tin nhắn, tống tiền bằng video, bôi nhọ danh dự trên mạng xã hội xuất hiện ngày càng nhiều, gây tổn thương sâu sắc về tinh thần. Ở vùng khó khăn, tảo hôn và định kiến giới vẫn tồn tại, ảnh hưởng đến cơ hội học tập và phát triển của trẻ em gái.

Trước thực tế đó, Tháng hành động năm 2025 xác định nhiều nhóm giải pháp trọng tâm. Bình đẳng giới phải được coi là chỉ số bắt buộc trong phê duyệt các kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và trong tiến trình chuyển đổi số của tỉnh; việc lồng ghép giới trở thành tiêu chí đánh giá trách nhiệm người đứng đầu.

Các sở, ngành phải xây dựng giải pháp bảo vệ phụ nữ và trẻ em trên môi trường số đồng thời tăng cường thanh tra, kiểm tra việc thực hiện mục tiêu đề ra. UBND các địa phương phải ban hành kế hoạch riêng, gắn chỉ tiêu với từng cá nhân phụ trách để đảm bảo tiến độ thực hiện.

Các giải pháp cấp cộng đồng cũng được đẩy mạnh nhằm tạo “lá chắn an toàn” từ cơ sở. Những mô hình tập huấn kỹ năng số, kỹ năng ứng xử an toàn; tổ truyền thông cộng đồng; nhóm đồng đẳng cần được duy trì và nhân rộng. Ngành giáo dục được khuyến nghị đưa nội dung bình đẳng giới và an toàn số vào chương trình kỹ năng sống, xây dựng môi trường học đường “5 không”.

Phụ nữ và trẻ em gái cần được tạo điều kiện để tự trang bị kỹ năng tự bảo vệ và chủ động tố giác khi bị xâm hại. Các hội, đoàn thể tiếp tục phát huy mô hình hỗ trợ cộng đồng để không nạn nhân nào bị bỏ lại phía sau.

Có thể khẳng định, bình đẳng giới là nền tảng quan trọng của phát triển bền vững, nhất là khi cơ hội và thách thức của kỷ nguyên số đang đan xen mạnh mẽ. Thanh Hóa sẽ tiếp tục triển khai các giải pháp đồng bộ nhằm bảo đảm mọi phụ nữ và trẻ em gái được sống, học tập và làm việc trong môi trường an toàn, bình đẳng; đồng thời phát huy vai trò của Ban Vì sự tiến bộ của phụ nữ và sự tham gia của người dân - đặc biệt là nam giới - để tạo ra chuyển biến bền vững và xây dựng một xã hội văn minh, tiến bộ.