Dường như sự thống nhất trong đánh giá về hiện trạng của nền kinh tế, kể cả những điểm sáng và những rủi ro tiềm ẩn, vẫn chưa đủ điều kiện và cơ sở để các chuyên gia kinh tế, các nhà nghiên cứu và các đại biểu Quốc hội có mặt tại Diễn đàn tìm được tiếng nói chung trong các đề xuất tháo gỡ cả khó khăn hiện hữu và những tồn tại lâu nay của nền kinh tế.

Thậm chí, nỗi lo sẽ rơi vào bẫy thu nhập trung bình thấp tăng lên song hành với câu hỏi ngỏ về sự tới hạn của tiềm năng tăng trưởng kinh tế của Việt Nam khi các động lực tăng trưởng của nền kinh tế đang rất yếu.

Thực trạng này khiến những điểm sáng khá rõ của nền kinh tế trong tháng 9 và 9 tháng đầu năm nay, được khẳng định tại cuộc họp báo Chính phủ vào cuối tuần qua, như kiểm soát lạm phát, ổn định tỷ giá, tăng trưởng ở mức hợp lý... trở nên mong manh.

Đặc biệt, 3 chỉ tiêu nhiều khả năng không đạt được mục tiêu kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2013 do Quốc hội đề ra lại là những chỉ tiêu mang tính quyết định chất lượng tăng trưởng, ổn định sản xuất kinh doanh và đời sống xã hội. Đó là tăng trưởng GDP, tổng đầu tư phát triển toàn xã hội và tạo việc làm.

Rõ ràng, khó khăn của năm 2013 đang chi phối mạnh tình hình kinh tế năm 2014 và có thể cả năm 2015. Nếu không xác định được mức tăng trưởng hợp lý trong bối cảnh cân đối ngân sách là bài toán khó để đảm bảo sự tồn tại của doanh nghiệp, công ăn việc làm cho người lao động, thì mảng tối của các năm tới có thể sẽ lấn át bức tranh kinh tế Việt Nam.

Như vậy, hệ thống giải pháp mà nền kinh tế năm 2013 đang cần trong những tháng cuối năm có ý nghĩa vô cùng quan trọng về tính thời điểm. Song, điều này cũng có nghĩa là kết quả của chúng sẽ phụ thuộc rất lớn vào các yếu tố, điều kiện thực hiện. Một khi tình trạng lần khân, chậm trễ trong thực thi các giải pháp đã được đưa ra như đã thấy khi thực hiện các nghị quyết 01 và 02 của Chính phủ trong 6 tháng đầu năm nay, khó khăn sẽ lan rộng và khó xử lý hơn.

Chính vì vậy, các mục tiêu, chỉ tiêu cụ thể của nền kinh tế đang được các cơ quan của Chính phủ nghiên cứu, xây dựng cho năm 2014, phương án xử lý bài toán thâm hụt ngân sách hay việc tham khảo các luồng quan điểm từ các chuyên gia kinh tế về kích cầu hay không… cho dù đang là mối quan tâm lớn của thị trường, của cộng đồng doanh nghiệp, song chưa phải là lớn nhất.

Trong bối cảnh hiện nay, có lẽ với bất cứ chính sách điều hành kinh tế nào, thông điệp mà thị trường cần phải được làm rõ là tính hợp lý của các chỉ tiêu, cũng như sự sẵn sàng trong điều kiện, nguồn lực, quyết tâm và tính kỷ luật để thực hiện các chỉ tiêu đó.

Bảo Duy