Trao đổi với phóng viên Báo Đầu tư, bác sĩ Nguyễn Tuấn Lâm, chuyên gia phòng chống tác hại thuốc lá, Văn phòng Tổ chức Y tế thế giới tại Việt Nam khẳng định, luận điệu mà một số doanh nghiệp đưa ra là thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng giúp cai nghiện thuốc lá truyền thống là sai sự thật.

Đại diện Tổ chức Y tế thế giới khẳng định, thuốc lá thế hệ mới có nhiều tác hại, vừa chứa nhiều hoá chất độc hại vừa có nguy cơ bị trộn ma tuý tổng hợp.

“Ma tuý tổng hợp nếu được trộn vào thuốc lá điện tử sẽ gây ra nhiều hệ luỵ khôn lường với thế hệ trẻ. Tương lai sẽ tạo ra những bạn trẻ nghiện nicotine”, bác sĩ Tuấn Lâm nói.

Chuyên gia này cũng nói thêm rằng, WHO khuyến nghị Quốc hội cần ban hành Luật Phòng chống tác hại của thuốc lá sửa đổi để cấm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng.

Tuy nhiên, để ban hành được luật thì mất nhiều thời gian, nên WHO khuyến cáo trước mắt cần ban hành nghị quyết cấm nhập khẩu, sản xuất và bán sản phẩm thuốc lá điện tử tại Việt Nam.

Việc này càng sớm càng tốt và giao cho cơ quan có trách nhiệm thực thi lệnh cấm. Phải có nghị quyết mới có chế tài để ngăn chặn tiếp tục gia tăng thuốc lá mới trong giới trẻ, nhằm bảo vệ, ngăn chặn thế hệ trẻ tương lai của đất nước nghiện nicotine.

“Sau khi ban hành nghị quyết, cần bổ sung điều khoản này vào Luật Phòng chống tác hại của thuốc lá sửa đổi”, bác sĩ Tuấn Lâm nói.

Trước đó, tại Hội nghị tổng kết 10 năm thực hiện Luật phòng chống tác hại của thuốc lá do Bộ Y tế tổ chức hôm 12/12 tại Hà Nội, TS.Angela Pratt, Trưởng đại diện Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) kêu gọi Việt Nam cấm thuốc lá điện tử và các sản phẩm thuốc lá nung nóng, và đi kèm với lệnh cấm là các biện pháp thực thi mạnh mẽ...

TS. Angela Pratt cho biết, tỷ lệ sử dụng thuốc lá ở nam giới giảm từ khoảng 47% năm 2010 xuống còn 41% năm 2021. Việc sử dụng thuốc lá trong thanh thiếu niên từ 13-17 tuổi đã giảm gần một nửa từ năm 2015 đến năm 2019, với tỷ lệ giảm từ gần 6% xuống dưới 3%.

Tuy nhiên, ở giới trẻ, xu hướng sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng có xu hướng gia tăng. Điều này thật đáng báo động - vì nó đe dọa tạo ra một thế hệ thanh niên nghiện nicotine hoàn toàn mới ở Việt Nam - và đảo ngược những tiến bộ đã đạt được trong thập kỷ qua nhờ việc thực hiện Luật Phòng chống tác hại thuốc lá.

Đại diện WHO tại Việt Nam đặc biệt khuyến nghị tăng thuế và giá thuốc lá. Đồng thời kêu gọi Chính phủ Việt Nam cấm thuốc lá điện tử và các sản phẩm thuốc lá nung nóng, và đi kèm với lệnh cấm là các biện pháp thực thi mạnh mẽ.

Đại diện Quỹ Phòng chống tác hại thuốc lá cho biết, hiện nay các sản phẩm thuốc lá nung nóng rất đa dạng, trong đó có nhiều sản phẩm kết hợp (lai) giữa thuốc lá nung nóng với thuốc lá điện tử.

Sản phẩm này dễ bị pha trộn, tẩm ướp dung dịch điện tử khiến cho việc kiểm tra và nhận biết khó khăn như sản phẩm thuốc lá mới sử dụng công nghệ hybrid, không đốt nóng trực tiếp sản phẩm thuốc lá mà kết hợp giữa dung dịch thuốc lá điện tử và nguyên liệu thuốc lá.

Trong thời gian qua, trên địa bàn TP.Hà Nội đã xuất hiện một số trường hợp học sinh tại các trường phổ thông bị lôi kéo, dụ dỗ sử dụng trái phép chất ma túy. Điều này đã trở thành thực trạng đáng báo động trong cộng đồng.

Điển hình như vụ việc xảy ra mới đây trên địa bàn quận Hà Đông, 3 học sinh bị bạn học cùng lớp nhỏ tinh dầu thuốc lá điện tử vào chai nước ngọt khiến các em bị ngất xỉu, phải đưa đi bệnh viện;

Một học sinh lớp 11 cùng trường bị choáng, mệt và ngã ra sàn lớp học sau khi sử dụng Pod hút thuốc lá điện tử của bạn. Sự việc trên đã gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng thuốc lá điện tử xâm nhập học đường.

Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai cũng đã liên tiếp điều trị cho các trường hợp thanh thiếu niên bị ngộ độc do dùng thuốc lá điện tử.

Mới đây, Trung tâm Chống độc đã điều trị cho một nữ bệnh nhân 19 tuổi (ở Hà Nội) bị ngộ độc do hút thuốc lá điện tử. Điều đáng nói, mẫu sản phẩm thuốc lá điện tử mà bệnh nhân sử dụng chứa nhiều chất ma túy, trong đó có 2 loại chất mới lần đầu tiên ghi nhận tại trung tâm này.

TS. Nguyễn Trung Nguyên, Giám đốc Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai cho biết, điểm chung của các ca ngộ độc ma túy thế hệ mới là tình trạng rất nặng với những biểu hiện co giật, kích thích, vật vã, ảo giác, không kiểm soát được hành vi, tổn thương não và nhiều cơ quan khác.

Đáng chú ý, các mẫu xét nghiệm ma túy có trong thuốc lá điện tử trước đây thường chỉ phát hiện 1 chất, chứ không trộn tới 3-4 chất như gần đây.

Dung dịch hút của thuốc lá điện tử chứa nicotine và nhiều chất gây hại cho cơ thể. Do đó, khi phối trộn thêm các chất lạ, chất kích thích, ma túy thì không thể lường trước được hậu quả và có thể dẫn tới những hệ lụy đau lòng. Trong khi đó, đối tượng sử dụng hầu hết là người trẻ, nhiều trường hợp là học sinh.

Loại thuốc lá thế hệ mới này đang thu hút giới trẻ và có thể làm ảnh hưởng đến tương lai của cả một thế hệ nếu không có những biện pháp ngăn chặn kịp thời. Sử dụng nicotine ở tuổi thiếu niên gây hại cho các phần của não kiểm soát sự chú ý, học tập, tâm trạng.

Sử dụng nicotine ở tuổi vị thành niên cũng có thể làm tăng nguy cơ nghiện các chất gây nghiện khác trong tương lai.