Hơn 100 ca thay khớp khó bằng robot AI

Hãng sản xuất robot CUREXO mới đây đã công bố chúc mừng và đánh giá cao kết quả của Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh sau khi cơ sở này vượt mốc hơn 100 ca phẫu thuật, đồng thời trước đó đạt ba Chứng nhận quốc tế xuất sắc về phẫu thuật thay khớp bằng robot CUVIS-Joint chủ động thế hệ mới tích hợp trí tuệ nhân tạo.

Qua hơn 100 ca phẫu thuật đầu tiên, đội ngũ bác sỹ đã tích lũy thêm kinh nghiệm thực tiễn và từng bước rút ngắn thời gian thực hiện, hiện trung bình một ca thay khớp bằng robot AI kéo dài khoảng 60-90 phút.

TTƯT.TS.BS.CKII Lê Văn Tuấn, Giám đốc Trung tâm Chấn thương Chỉnh hình, Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM cho biết, phần lớn trong hơn 100 ca thay khớp bằng robot AI thế hệ mới được ưu tiên chỉ định cho những trường hợp phức tạp, rất khó hoặc khó bảo đảm mức độ chính xác, an toàn cao bằng các kỹ thuật truyền thống hay robot thế hệ cũ.

Nhiều người bệnh đứng trước nguy cơ mất khả năng vận động do biến dạng khớp nặng, hoại tử xương, co rút phần mềm, viêm dính khớp, lệch trục chi, loãng xương nặng; một số trường hợp đồng thời mắc nhiều bệnh nền hoặc còn nẹp vít sau gãy xương. Những yếu tố này khiến quá trình xác định trục chi, cắt xương, cân bằng phần mềm và lựa chọn vị trí đặt khớp nhân tạo trở nên phức tạp hơn nhiều so với một ca thay khớp thông thường.

Ứng dụng robot thế hệ mới trong những trường hợp này giúp phẫu thuật viên có thêm công cụ kiểm soát chính xác các thông số trong quá trình mổ, hướng tới mục tiêu không chỉ thay thế phần khớp đã hư hỏng mà còn tái lập cấu trúc giải phẫu, khôi phục khả năng vận động, giảm đau và cải thiện chất lượng sống lâu dài cho người bệnh.

“Trước nhu cầu điều trị gia tăng, đặc biệt là những ca bệnh khó, chúng tôi đẩy mạnh phẫu thuật robot thế hệ mới để tăng năng suất và hiệu quả, phục vụ nhu cầu điều trị chất lượng cao, ít đau và nhanh hồi phục của người bệnh trong và ngoài nước”, bác sỹ Lê Văn Tuấn cho biết.

Qua hơn 100 ca phẫu thuật đầu tiên, đội ngũ bác sỹ đã tích lũy thêm kinh nghiệm thực tiễn và từng bước rút ngắn thời gian thực hiện, hiện trung bình một ca thay khớp bằng robot AI kéo dài khoảng 60-90 phút.

Kết quả lâm sàng sau mổ ghi nhận người bệnh ít mất máu, giảm đau, có thể bắt đầu tập phục hồi chức năng sớm, trong khi khớp nhân tạo hướng tới khả năng vận động tự nhiên hơn, hạn chế cảm giác vướng khi đi lại.

Một trong những giá trị nổi bật của robot AI trong phẫu thuật thay khớp nằm ở khả năng hỗ trợ bác sỹ xây dựng kế hoạch riêng cho từng người bệnh, thay vì phụ thuộc nhiều vào các thông số ước lượng và kinh nghiệm cảm quan như trong kỹ thuật truyền thống.

Bên cạnh đó, nếu chỉ dựa vào kỹ thuật, dụng cụ cơ học truyền thống hoặc các robot bán chủ động thế hệ trước, bác sỹ vẫn phải “ước lượng” nhiều yếu tố trong quá trình phẫu thuật, đặc biệt khi cấu trúc khớp đã biến dạng nghiêm trọng hoặc tình trạng thực tế khác với những tính toán ban đầu.

Với CUVIS-Joint, phẫu thuật viên có thể theo dõi trên phần mềm các thông số quan trọng như trục chi, góc cắt xương, độ dày phần xương cần cắt, khoảng gấp - duỗi, độ căng phần mềm và vị trí tối ưu của khớp nhân tạo. Khi điều kiện thực tế trong cuộc mổ thay đổi, hệ thống có thể hỗ trợ tính toán lại nhanh chóng để bác sỹ điều chỉnh kế hoạch.

Khả năng này đặc biệt hữu ích trong những trường hợp biến dạng khớp nặng, bởi cấu trúc xương, trục chi, mức độ tổn thương và tình trạng phần mềm ở mỗi người bệnh đều khác nhau. Thay vì áp dụng một công thức giống nhau, kế hoạch phẫu thuật có thể được cá thể hóa dựa trên đặc điểm giải phẫu cụ thể.

Đây cũng là hướng phát triển ngày càng rõ của ngoại khoa hiện đại, khi dữ liệu hình ảnh, trí tuệ nhân tạo và công nghệ định vị được sử dụng để hỗ trợ phẫu thuật viên chuyển từ cách tiếp cận dựa nhiều vào ước lượng sang phẫu thuật chính xác và cá thể hóa.

Chi phí trọn gói cho một ca phẫu thuật thay khớp bằng robot AI CUVIS-Joint tại bệnh viện hiện được công bố từ khoảng 135 triệu đồng, bao gồm các bước chẩn đoán bằng CT, MRI, xét nghiệm, phẫu thuật robot, hậu phẫu, chăm sóc, viện phí, phòng bệnh và dinh dưỡng; một số hạng mục được hưởng Bảo hiểm y tế theo quy định. Bệnh viện cho biết mức chi phí này khoảng 1/10 so với một số quốc gia sử dụng cùng loại robot.

Sốt kéo dài tưởng cảm cúm, người đàn ông phát hiện thể lao nguy hiểm có thể gây suy tim

Sau mắc Covid-19, người đàn ông 43 tuổi liên tục sốt nhẹ, mệt mỏi và nghĩ cơ thể chưa hồi phục. Chỉ một tuần sau, tình trạng khó thở, tim đập nhanh xuất hiện, kết quả kiểm tra phát hiện lao màng ngoài tim, thể lao ngoài phổi hiếm gặp nhưng có nguy cơ gây chèn ép tim, suy tim, thậm chí đe dọa tính mạng nếu chậm điều trị.

Ba ngày sau khi mắc Covid-19, anh Ngà, 43 tuổi, vẫn xuất hiện những cơn sốt nhẹ vào buổi chiều. Cho rằng đây chỉ là biểu hiện cơ thể chưa hồi phục sau đợt bệnh, anh tiếp tục đi làm bình thường, tự uống thuốc và dành thêm thời gian nghỉ ngơi.

Tuy nhiên, những cơn sốt không biến mất như anh nghĩ. Suốt một tuần, tình trạng sốt nhẹ dai dẳng tiếp diễn. Đáng lo ngại hơn, anh bắt đầu cảm thấy hụt hơi khi leo cầu thang, tim đập nhanh bất thường, khó thở khi gắng sức. Những biểu hiện ngày càng rõ khiến anh quyết định đến bệnh viện kiểm tra.

ThS.BS.CKII Huỳnh Thanh Kiều, chuyên khoa tim mạch 1 cho biết, thời điểm nhập viện, nhịp tim của người bệnh lên tới 170 lần/phút. Kết quả siêu âm tim phát hiện tràn dịch màng ngoài tim kèm tràn dịch màng phổi. Đây là dấu hiệu không thể xem nhẹ.

Tràn dịch màng ngoài tim có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân như lao, ung thư, bệnh tự miễn hoặc các bệnh nhiễm trùng khác. Nếu lượng dịch tăng lên và gây áp lực lên tim, khả năng co bóp, bơm máu của tim có thể bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

Kết quả chụp CT ngực và bụng chưa ghi nhận tổn thương rõ ràng. Trước tình trạng tràn dịch màng ngoài tim chưa xác định được nguyên nhân, các bác sỹ quyết định chọc hút dịch màng tim để thực hiện xét nghiệm chuyên sâu. Kết quả xác định có vi khuẩn Mycobacterium tuberculosis trong dịch màng tim. Người bệnh được chẩn đoán mắc lao màng ngoài tim.

Lao màng ngoài tim là một thể lao ngoài phổi hiếm gặp, chỉ chiếm khoảng 1% tổng số ca lao nhưng có thể gây hậu quả nghiêm trọng. Khi vi khuẩn lao xâm nhập vào lớp màng bao quanh tim, phản ứng viêm có thể khiến dịch tích tụ ngày càng nhiều trong khoang màng tim. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, lượng dịch này có thể chèn ép tim, làm giảm khả năng bơm máu, dẫn đến suy tim và nguy hiểm đến tính mạng.

Ở trường hợp của anh Ngà, các bác sỹ nhận định người bệnh nhiều khả năng đã mắc lao tiềm ẩn từ trước và bệnh tái hoạt động trong thời điểm sức đề kháng suy giảm.

Sau khi xác định chính xác nguyên nhân, người bệnh được chọc dẫn lưu dịch màng ngoài tim và màng phổi nhằm giải phóng áp lực cho tim, đồng thời điều trị thuốc kháng lao theo phác đồ.

Sau hai tuần điều trị, tình trạng sốt, mệt và khó thở cải thiện rõ rệt, người bệnh ăn uống tốt hơn. Đến ngày thứ 20, anh hết sốt, không còn khó thở, sức khỏe ổn định và được xuất viện. Người bệnh tiếp tục phải sử dụng thuốc kháng lao ít nhất 6 tháng theo hướng dẫn của bác sỹ.

Điểm đáng lưu ý của lao màng ngoài tim là bệnh có thể tiến triển âm thầm với những biểu hiện ban đầu không đặc hiệu. Người bệnh có thể chỉ sốt nhẹ kéo dài, mệt mỏi, đau ngực, tim đập nhanh, khó thở hoặc sụt cân. Những triệu chứng này dễ bị nhầm với bệnh lý tim mạch, hô hấp hoặc tình trạng suy nhược sau một đợt nhiễm trùng.

Chính sự không điển hình đó có thể khiến người bệnh chủ quan và trì hoãn thăm khám. Trong khi đó, nếu dịch màng tim tiếp tục tích tụ, nguy cơ chèn ép tim và suy giảm chức năng tuần hoàn có thể tăng lên.

ThS.BS.CKII Huỳnh Thanh Kiều lưu ý, Việt Nam vẫn là quốc gia có bệnh lao lưu hành. Vì vậy, những trường hợp tràn dịch màng ngoài tim chưa xác định được nguyên nhân cần được đánh giá khả năng liên quan đến lao màng tim.

Việc phối hợp các phương tiện chẩn đoán như siêu âm tim, chụp CT và đặc biệt là xét nghiệm dịch màng tim bằng kỹ thuật sinh học phân tử có thể giúp xác định căn nguyên, từ đó lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.

Nếu được phát hiện sớm và tuân thủ đầy đủ phác đồ, người mắc lao màng ngoài tim có tiên lượng tương đối tốt và nguy cơ tái phát thấp. Ngược lại, điều trị không đầy đủ, tự ý ngừng thuốc hoặc tình trạng suy giảm miễn dịch có thể làm tăng nguy cơ bệnh kéo dài, tái phát và xuất hiện biến chứng.

Các bác sỹ khuyến cáo người dân không nên xem nhẹ tình trạng sốt dai dẳng, đặc biệt khi đi kèm khó thở, đau ngực, tim đập nhanh, mệt mỏi hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân. Nếu các triệu chứng kéo dài hoặc ngày càng tăng, người bệnh cần đến cơ sở y tế để được xác định nguyên nhân thay vì tiếp tục tự điều trị tại nhà.

Bên cạnh phát hiện và điều trị sớm, phòng bệnh lao cần được thực hiện bằng nhiều biện pháp, trong đó có tiêm vắc-xin BCG theo khuyến cáo, tầm soát lao tiềm ẩn đối với nhóm nguy cơ cao và duy trì lối sống lành mạnh, ăn uống đủ chất, tập luyện phù hợp, ngủ đủ giấc.

Đau chân hơn 20 năm không rõ nguyên nhân, phát hiện dị dạng mạch máu

Sau khi sinh con thứ hai vào năm 2005, chị Đỗ Thị Loan, 45 tuổi, Hải Phòng, bắt đầu xuất hiện những cơn đau nhức bất thường ở chân phải. Ban đầu, triệu chứng chỉ tái diễn vài tháng một lần nên chị không quá lo lắng.

Theo thời gian, khoảng cách giữa những đợt đau ngày càng ngắn, mức độ đau cũng tăng dần. Suốt nhiều năm, chị đi khám và điều trị theo hướng bệnh lý cơ xương khớp nhưng tình trạng không cải thiện rõ rệt.

Chỉ đến khi cẳng chân bắt đầu sưng phù, đau liên tục, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt và đi lại, người phụ nữ mới quyết định đến Hà Nội kiểm tra chuyên sâu tại cơ sở y tế.

Kết quả siêu âm Doppler mạch máu kết hợp cộng hưởng từ (MRI) đã tìm ra nguyên nhân khiến chị chịu đựng những cơn đau suốt hơn hai thập kỷ. Các bác sỹ phát hiện một ổ dị dạng mạch máu nằm trong cơ dép ở cẳng chân phải.

Đây là dạng dị dạng mạch máu bẩm sinh có lưu lượng thấp. Do tổn thương nằm sâu trong khối cơ, không tạo ra những biểu hiện đặc trưng bên ngoài nên có thể tồn tại trong cơ thể nhiều năm mà không được nhận diện.

BS.CKII Nguyễn Thu Trang, khi trực tiếp thăm khám cho bệnh nhân cho biết, dị dạng mạch máu lưu lượng thấp thường liên quan đến những bất thường bẩm sinh của hệ tĩnh mạch.

Nhiều trường hợp tổn thương đã xuất hiện từ khi sinh nhưng không gây triệu chứng rõ rệt. Đến tuổi thiếu niên, trưởng thành hoặc trải qua những giai đoạn cơ thể có sự thay đổi nội tiết mạnh như dậy thì, mang thai, tổn thương mới bắt đầu biểu hiện.

Đáng chú ý, khi dị dạng mạch máu nằm sâu trong cơ, người bệnh thường chỉ cảm thấy đau, sưng hoặc hạn chế vận động do tổn thương chèn ép các cấu trúc xung quanh. Những biểu hiện này rất dễ khiến người bệnh được định hướng sang các bệnh lý cơ xương khớp, thần kinh hoặc chấn thương.

Sau khi đánh giá đặc điểm và vị trí của tổn thương, các bác sỹ quyết định điều trị cho người bệnh bằng phương pháp gây xơ sử dụng cồn tuyệt đối dưới hướng dẫn của hệ thống chụp mạch số hóa xóa nền DSA.

Theo BS.CKII Nguyễn Thu Trang, đối với dị dạng mạch máu lưu lượng thấp, cồn tuyệt đối là chất gây xơ có hiệu lực cao nhờ khả năng phá hủy trực tiếp lớp nội mô, từ đó tạo xơ hóa bền vững trong các khoang tĩnh mạch bất thường.

Phương pháp sử dụng cồn tuyệt đối 99,5% làm chất gây xơ, pha với thuốc cản quang với tỷ lệ 60-70% rồi bơm trực tiếp vào ổ tĩnh mạch dị dạng.

Tuy nhiên, hiệu lực mạnh cũng đồng nghĩa kỹ thuật này đòi hỏi độ chính xác cao. Nếu chất gây xơ thoát ra ngoài vùng cần điều trị, các mô lành và hệ mạch bình thường xung quanh có nguy cơ bị ảnh hưởng. Vì vậy, người bệnh cần được chỉ định chặt chẽ và thủ thuật phải do ê-kíp có kinh nghiệm thực hiện.

Theo các bác sỹ, dị dạng mạch máu phần lớn có nguồn gốc bẩm sinh nhưng biểu hiện rất khác nhau, phụ thuộc vào vị trí, kích thước và đặc điểm của tổn thương.

Nếu dị dạng nằm nông dưới da, người bệnh có thể dễ dàng nhận thấy một khối mềm màu xanh tím, có xu hướng sưng to hơn khi đứng lâu hoặc gắng sức.

Ngược lại, những tổn thương nằm sâu trong cơ gần như không có dấu hiệu đặc trưng trên bề mặt cơ thể. Đau, sưng và hạn chế vận động có thể là những biểu hiện duy nhất. Đây cũng là nguyên nhân khiến không ít trường hợp bị nhầm với bệnh cơ xương khớp, thần kinh hoặc di chứng chấn thương trong thời gian dài.

Do dị dạng phát triển chậm, nhiều người mang tổn thương từ khi sinh nhưng phải đến tuổi thiếu niên hoặc trưởng thành mới phát hiện.

Trước đây, dị dạng mạch máu trong cơ thường được điều trị bằng phẫu thuật. Tuy nhiên, các tổn thương có thể lan tỏa, nằm xen kẽ giữa các bó cơ, khiến quá trình bóc tách gặp nhiều khó khăn. Phẫu thuật có nguy cơ mất máu, ảnh hưởng thần kinh, suy giảm chức năng vận động và vẫn có khả năng tái phát.

Sự phát triển của chẩn đoán hình ảnh, can thiệp nội mạch và hệ thống DSA hiện nay mở thêm lựa chọn điều trị ít xâm lấn. Bác sỹ có thể tiếp cận trực tiếp tổn thương mà không cần phẫu thuật mở, qua đó rút ngắn thời gian nằm viện, hỗ trợ người bệnh phục hồi sớm và bảo tồn tối đa mô lành.

Từ trường hợp của chị Loan, BS.CKII Nguyễn Thu Trang lưu ý, đau chân mạn tính không phải lúc nào nguyên nhân cũng nằm ở xương khớp hoặc hệ thần kinh. Một số bệnh lý mạch máu nằm sâu có thể gây những triệu chứng tương tự và âm thầm tồn tại trong nhiều năm.

Vì vậy, người có tình trạng đau, sưng chân kéo dài, tái phát nhiều lần hoặc đã điều trị theo những nguyên nhân thông thường nhưng không cải thiện nên được thăm khám chuyên sâu. Khi cần thiết, bác sỹ có thể chỉ định siêu âm Doppler mạch máu, MRI và các phương tiện chẩn đoán hình ảnh khác để tìm nguyên nhân.

Phát hiện đúng căn nguyên không chỉ giúp người bệnh tránh vòng luẩn quẩn điều trị kéo dài mà còn tạo cơ hội can thiệp sớm, trước khi tổn thương tiến triển gây đau mạn tính, hạn chế vận động và ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống.