Nhiều trẻ nhập viện vì bệnh vảy cá bẩm sinh

Thời gian gần đây, Khoa Bệnh da di truyền hiếm gặp và Ứng dụng công nghệ tế bào gốc, Bệnh viện Da liễu Trung ương liên tục tiếp nhận nhiều trẻ mắc vảy cá bẩm sinh với tổn thương da nặng. Điểm chung của các trường hợp này là chưa được chẩn đoán sớm hoặc việc chăm sóc da tại nhà chưa đầy đủ, khiến bệnh tiến triển nặng hơn.

Một trong những trường hợp điển hình là bé gái 5 tháng tuổi, sinh non ở tuần thai thứ 36. Ngay sau sinh, trẻ đã có biểu hiện đỏ da toàn thân, da căng bóng và lộn mi mắt.

Ảnh minh họa.

Sau một tháng điều trị tại khoa sơ sinh, trẻ xuất viện nhưng vẫn còn khô da, bong vảy toàn thân. Gia đình chỉ dưỡng ẩm khoảng hai lần mỗi ngày. Một tuần trước khi nhập viện, tình trạng đỏ da và bong vảy tăng nhanh. Qua thăm khám, các bác sỹ ghi nhận trẻ bị đỏ da và bong vảy trên hơn 90% diện tích cơ thể, xen kẽ nhiều mảng vảy dày ở thân mình và tứ chi.

Sau khoảng một tuần điều trị nội trú bằng dưỡng ẩm tích cực, chăm sóc da đúng cách kết hợp thuốc bôi chống viêm và điều trị hỗ trợ, tình trạng da của trẻ cải thiện rõ rệt. Da mềm hơn, giảm đỏ, giảm bong vảy và giảm nứt nẻ. Trẻ bú tốt, sức khỏe ổn định và được hướng dẫn tiếp tục chăm sóc da tại nhà, tái khám định kỳ.

Một trường hợp khác là nam bệnh nhân 14 tuổi đã được chẩn đoán mắc vảy cá bẩm sinh từ nhỏ nhưng không duy trì tái khám thường xuyên, đồng thời việc dưỡng ẩm cũng không được thực hiện đều đặn. Lần nhập viện này, bệnh nhân bị đỏ da gần như toàn thân, da khô, bong nhiều vảy trắng kích thước lớn kèm ngứa. Sau điều trị, các triệu chứng cải thiện đáng kể nhưng vẫn cần tiếp tục chăm sóc lâu dài để kiểm soát bệnh.

Theo BSCKII Nguyễn Thị Hà Minh và bác sỹ nội trú Nguyễn Thế Mạnh, Khoa Bệnh da di truyền hiếm gặp và Ứng dụng công nghệ tế bào gốc, cả hai trường hợp đều đáp ứng tốt sau điều trị nội trú. Tuy nhiên, vảy cá bẩm sinh là bệnh không thể điều trị khỏi trong thời gian ngắn mà cần được chăm sóc liên tục suốt đời nhằm duy trì hàng rào bảo vệ da và hạn chế các đợt bệnh bùng phát.

Các chuyên gia cho biết, nhiều người vẫn nhầm lẫn vảy cá bẩm sinh với tình trạng khô da thông thường. Thực chất đây là bệnh da di truyền hiếm gặp do đột biến các gene liên quan đến cấu trúc và chức năng của hàng rào bảo vệ da. Ở những thể bệnh nặng, trẻ có thể xuất hiện ngay sau sinh với lớp màng da căng bóng bao phủ toàn thân, gọi là màng collodion. Sau khi lớp màng bong đi, người bệnh tiếp tục đối mặt với tình trạng đỏ da, dày sừng và bong vảy kéo dài.

Theo phân loại quốc tế, bệnh được chia thành nhóm vảy cá không hội chứng và vảy cá có hội chứng. Ngoài tổn thương da, một số thể bệnh còn ảnh hưởng đến mắt, tai, thần kinh, hệ miễn dịch và sự phát triển của trẻ. Riêng thể vảy lá (Lamellar ichthyosis) được ghi nhận với tỷ lệ khoảng một trường hợp trên 100.000 dân tại Hoa Kỳ.

Theo TS.Vũ Thái Hà, Trưởng Khoa Bệnh da di truyền hiếm gặp và Ứng dụng công nghệ tế bào gốc, hàng rào bảo vệ da ở người mắc vảy cá bẩm sinh bị suy giảm nghiêm trọng, khiến người bệnh dễ mất nước, rối loạn thân nhiệt, nứt da, đau rát, ngứa và bội nhiễm.

Đối với trẻ sơ sinh, bệnh có thể dẫn đến nhiễm trùng huyết, suy dinh dưỡng, suy hô hấp hoặc viêm phổi nếu không được chăm sóc đúng. Ở trẻ lớn và thanh thiếu niên, việc không duy trì chăm sóc da khiến da ngày càng dày sừng, nứt nẻ, chảy máu, gây đau, ngứa, mất ngủ và ảnh hưởng lớn đến chất lượng cuộc sống.

Các hướng dẫn điều trị quốc tế cho thấy, hiện chưa có phương pháp chữa khỏi hoàn toàn đối với đa số các thể vảy cá bẩm sinh. Vì vậy, mục tiêu điều trị là kiểm soát triệu chứng, phục hồi hàng rào bảo vệ da và phòng ngừa biến chứng.

Người bệnh cần được dưỡng ẩm nhiều lần trong ngày, sử dụng các sản phẩm làm sạch dịu nhẹ, tránh chà xát mạnh lên da và chỉ dùng thuốc tiêu sừng hoặc thuốc điều hòa sừng hóa theo chỉ định của bác sỹ. Đồng thời cần được theo dõi định kỳ để phát hiện sớm các biến chứng ở mắt, tai cũng như nguy cơ nhiễm trùng.

Các bác sỹ khuyến cáo, nếu trẻ có biểu hiện đỏ da toàn thân, da căng bóng ngay sau sinh, bong vảy lan tỏa kéo dài hoặc tình trạng khô da không cải thiện dù đã dưỡng ẩm, gia đình cần đưa trẻ đến cơ sở chuyên khoa da liễu để được chẩn đoán và điều trị kịp thời. Những dấu hiệu như da nứt, chảy máu, rỉ dịch, sốt, bỏ bú, mắt không nhắm kín hoặc nghe kém do vảy bít ống tai cũng cần được khám sớm để phát hiện và xử trí biến chứng.

Được biết, hiện điều trị chỉ là một phần trong quá trình quản lý bệnh vảy cá bẩm sinh. Điều quan trọng hơn là sự đồng hành lâu dài của gia đình trong việc chăm sóc da hằng ngày và tuân thủ tái khám định kỳ.

Đây là yếu tố giúp kiểm soát triệu chứng, hạn chế biến chứng và cải thiện chất lượng sống cho người bệnh. Song song với công tác điều trị, Bệnh viện Da liễu Trung ương đang đẩy mạnh đào tạo chuyên sâu, tăng cường hợp tác quốc tế và ứng dụng các kỹ thuật hiện đại nhằm nâng cao chất lượng chẩn đoán, điều trị các bệnh da hiếm gặp.

PGS-TS.Lê Hữu Doanh, Giám đốc Bệnh viện Da liễu Trung ương cho biết, đào tạo liên tục và hợp tác quốc tế giúp đội ngũ bác sỹ tiếp cận các chuẩn mực điều trị tiên tiến, qua đó nâng cao hiệu quả chẩn đoán, điều trị và chăm sóc người bệnh mắc các bệnh da hiếm, bệnh khó.

Thuốc lá, rượu bia và béo phì đang kéo bệnh hiểm nghèo đến gần người trẻ

Đột quỵ ở tuổi 45, ung thư phổi, ung thư thực quản hay bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính ngày càng xuất hiện ở người trẻ hơn. Các chuyên gia cảnh báo, thuốc lá, rượu bia, béo phì và thói quen bỏ qua khám sức khỏe định kỳ đang đẩy nhiều người đến gần bệnh hiểm nghèo hơn bao giờ hết.

Một bữa nhậu tưởng như bình thường đã trở thành bước ngoặt của anh H.M.C. (45 tuổi, Hà Nội). Người đàn ông nặng gần 100 kg luôn cho rằng mình khỏe mạnh vì chưa từng mắc bệnh, cũng chưa bao giờ đi khám sức khỏe định kỳ. Thế nhưng, nhiều năm hút thuốc lào và uống từ 500 đến 1.000 ml rượu, bia mỗi ngày đã âm thầm hủy hoại sức khỏe.

Sau cuộc nhậu, anh bất ngờ ngã quỵ trong tình trạng hôn mê sâu, huyết áp lên tới 200/100 mmHg. Kết quả chụp cắt lớp vi tính xác định bệnh nhân bị xuất huyết não bán cầu phải kèm tràn máu não thất. Dù được phẫu thuật cấp cứu trong "giờ vàng" và giữ được tính mạng, nguy cơ di chứng vẫn còn rất lớn.

Theo bác sỹ Nguyễn Quang Thành, chuyên gia phẫu thuật thần kinh sọ não, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, việc lạm dụng rượu, bia kết hợp hút thuốc lào trong thời gian dài làm tổn thương thành mạch, thúc đẩy xơ vữa và giảm tính đàn hồi của mạch máu. Trên nền tăng huyết áp và béo phì chưa được phát hiện, chỉ một lần huyết áp tăng đột ngột cũng có thể làm vỡ mạch máu não, cướp đi tính mạng hoặc để lại di chứng tàn phế suốt đời.

Không chỉ đột quỵ, các bác sỹ cho biết nhiều bệnh ung thư cũng đang có xu hướng xuất hiện ở độ tuổi trẻ hơn. Tại Bệnh viện K, một bệnh nhân 66 tuổi vừa trải qua ca phẫu thuật cắt thực quản bằng robot sau khi được chẩn đoán ung thư thực quản giai đoạn tiến triển.

TS.Đoàn Trọng Tú, Trưởng Khoa Ngoại Tiêu hóa 2 cho rằng, tiền sử hút thuốc lá và uống rượu nhiều năm là những yếu tố nguy cơ quan trọng dẫn đến căn bệnh này, đồng thời làm tăng độ khó và nguy cơ biến chứng trong quá trình điều trị.

Tại Bệnh viện Phổi Hà Nội, ngày càng nhiều người bệnh phải điều trị các bệnh lý hô hấp mạn tính và ung thư phổi do hút thuốc lá trong thời gian dài. Đáng lo ngại hơn, theo bác sỹ nội trú Phan Hữu Kiệm, thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng đang khiến các bệnh lý này có xu hướng trẻ hóa nhanh hơn.

Dù được quảng cáo là ít độc hại, các sản phẩm này vẫn chứa nicotine cùng nhiều hóa chất gây tổn thương phổi và làm tăng nguy cơ mắc nhiều bệnh nguy hiểm.

Còn theo PGS-TS.Phan Thu Phương, Bệnh viện Bạch Mai, thuốc lá không chỉ gây ung thư phổi mà còn liên quan đến ung thư thanh quản, vòm họng, thực quản, dạ dày, đại tràng, đồng thời là nguyên nhân của bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, hen phế quản, bệnh tim mạch và đột quỵ.

Những con số thống kê càng cho thấy mức độ nghiêm trọng của vấn đề. TS.Đào Hữu Thân, Phó Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Hà Nội cho biết, mỗi năm thuốc lá cướp đi khoảng 103.300 sinh mạng tại Việt Nam, trong đó có 84.500 trường hợp tử vong do hút thuốc trực tiếp và gần 18.800 trường hợp tử vong do hít phải khói thuốc. Khói thuốc chứa hơn 7.000 hóa chất, trong đó ít nhất 69 chất đã được xác định có khả năng gây ung thư.

Hiện Việt Nam vẫn nằm trong nhóm 15 quốc gia có tỷ lệ nam giới trưởng thành hút thuốc cao nhất thế giới với hơn 15 triệu người sử dụng thuốc lá.

Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội Vũ Cao Cương cho hay, ngành Y tế Thủ đô đang tiếp tục xây dựng môi trường không khói thuốc tại 100% cơ quan, trường học và bệnh viện, đồng thời tăng cường thanh tra, xử lý các hành vi vi phạm quy định về phòng, chống tác hại của thuốc lá.

Các chuyên gia nhận định, xu hướng trẻ hóa các bệnh không lây nhiễm và bệnh hiểm nghèo không còn là dự báo mà đã hiện hữu trong thực tế lâm sàng. Điểm chung của nhiều trường hợp là lối sống thiếu lành mạnh kéo dài trong nhiều năm, trong khi người bệnh chủ quan vì nghĩ mình còn trẻ hoặc chưa có triệu chứng.

Để ngăn chặn xu hướng này, các bác sỹ khuyến cáo mỗi người cần từ bỏ thuốc lá, thuốc lào, hạn chế rượu bia, duy trì cân nặng hợp lý, tăng cường vận động, kiểm soát huyết áp, đường huyết, mỡ máu và khám sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm các yếu tố nguy cơ.

Ngay khi xuất hiện các dấu hiệu như đau đầu dữ dội, méo miệng, yếu liệt tay chân, khó nói hoặc nuốt nghẹn kéo dài, người bệnh cần đến cơ sở y tế ngay để được cấp cứu và điều trị kịp thời, tránh bỏ lỡ "giờ vàng" có thể quyết định sự sống còn.

Suýt mất mạng vì tự nặn mụn, bác sỹ cảnh báo biến chứng nguy hiểm

Chỉ vì nghĩ là mụn nhọt thông thường, một nam thanh niên 26 tuổi đã tự nặn mụn cạnh hậu môn và tự mua kháng sinh điều trị. Hậu quả, người bệnh phải nhập viện trong tình trạng nhiễm khuẩn huyết, rò hậu môn phức tạp do vi khuẩn đa kháng thuốc, trải qua nhiều cuộc phẫu thuật mới giữ được tính mạng.

Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương vừa điều trị thành công cho anh P.T.H. (26 tuổi, Hải Phòng), nhập viện trong tình trạng sưng tấy vùng mông, mủ chảy liên tục kèm sốt cao kéo dài do nhiễm trùng sâu vùng tầng sinh môn.

Theo người bệnh, khoảng một năm trước xuất hiện một đến hai nốt sưng đau cạnh hậu môn bên phải, kèm sốt nhẹ. Nghĩ chỉ là mụn nhọt thông thường, anh tự nặn tại nhà và tự mua kháng sinh không rõ loại để uống. Sau vài ngày thấy giảm sốt, dịch mủ ít hơn nên chủ quan không đi khám.

Tuy nhiên, các tổn thương không khỏi mà tiếp tục lan rộng, hình thành nhiều ổ áp xe ăn sâu sang hai bên mông và vùng tầng sinh môn. Chỉ đến khi đau dữ dội, không thể chịu đựng, người bệnh mới đến cơ sở y tế để chích áp xe.

Kết quả cấy mủ ban đầu phát hiện tụ cầu vàng đa kháng thuốc. Do tình trạng bệnh quá nặng, bệnh nhân được chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương để tiếp tục điều trị.

BSCKII Nguyễn Chiến Quyết, Khoa Ngoại Tổng hợp, Tiết niệu và Nam học cho biết, bệnh nhân nhập viện trong tình trạng nhiễm trùng, nhiễm độc rất nặng. Hai bên mông xuất hiện nhiều lỗ rò do các ổ áp xe vỡ mủ, dịch mủ chảy liên tục.

Các xét nghiệm cho thấy chỉ số viêm tăng gấp khoảng 12 lần bình thường. Hình ảnh cộng hưởng từ (MRI) xác định áp xe lan rộng kèm rò hậu môn phức tạp. Bệnh nhân được chẩn đoán áp xe vùng tầng sinh môn, rò hậu môn phức tạp và nhiễm khuẩn huyết do tụ cầu vàng đa kháng thuốc (Staphylococcus aureus).

Ngay sau đó, các bác sỹ triển khai phác đồ kháng sinh tích cực. Sau 10 ngày, tình trạng sốt và nhiễm khuẩn huyết được kiểm soát, nhưng các ổ áp xe nhỏ vẫn tồn tại ở vùng mông và tầng sinh môn. Sau hội chẩn, ê-kíp quyết định phẫu thuật cắt bỏ toàn bộ đường rò và làm hậu môn nhân tạo để kiểm soát nhiễm trùng.

Khó khăn chưa dừng lại ở đó. Sau phẫu thuật, kết quả cấy mủ tiếp tục phát hiện thêm vi khuẩn Klebsiella pneumoniae đa kháng thuốc. Việc đồng thời nhiễm nhiều loại vi khuẩn kháng kháng sinh khiến quá trình điều trị trở nên đặc biệt phức tạp, buộc các bác sỹ phải liên tục theo dõi và điều chỉnh phác đồ điều trị theo kháng sinh đồ.

Sau gần hai tuần hậu phẫu, tình trạng nhiễm trùng của người bệnh cải thiện rõ rệt, các tổ chức hạt phát triển tốt. Dự kiến cần thêm khoảng ba tháng để các tổn thương lành hoàn toàn và kiểm soát dứt điểm nhiễm khuẩn trước khi tiến hành phẫu thuật nối lại hậu môn.

Từ ca bệnh này, các bác sỹ khuyến cáo người dân tuyệt đối không tự ý nặn, chích, bôi thuốc hoặc đắp lá lên các nốt mụn nhọt, đặc biệt ở vùng quanh hậu môn và tầng sinh môn.

Theo các chuyên gia, những tổn thương tưởng chừng đơn giản ở khu vực này có thể là biểu hiện ban đầu của bệnh lý rò hậu môn. Đây cũng là vùng tập trung nhiều vi khuẩn và luôn trong môi trường ẩm ướt. Việc tự ý nặn hoặc xử trí không đúng cách sẽ làm phá vỡ hàng rào bảo vệ của da, tạo điều kiện để vi khuẩn xâm nhập sâu vào mô mềm và mạch máu.

Hậu quả không chỉ là áp xe lan rộng mà còn có thể dẫn đến nhiễm khuẩn huyết – biến chứng đặc biệt nguy hiểm, có nguy cơ đe dọa tính mạng nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.

Các bác sỹ khuyến cáo, ngay khi xuất hiện các nốt sưng đau, chảy mủ, sốt hoặc tổn thương bất thường ở vùng hậu môn, người dân cần đến cơ sở y tế có chuyên khoa để được thăm khám, xác định nguyên nhân và điều trị đúng ngay từ đầu, tránh những biến chứng nặng nề do tự điều trị tại nhà.