Đáng chú ý, bệnh nhân có tiền sử gút nhiều năm nhưng tự ý dùng lại đơn thuốc cũ, không tái khám chuyên khoa, khiến bệnh âm thầm tiến triển nặng.

Phim chụp bàn chân của bệnh nhân.

Mới đây, Phòng khám Đa khoa MEDLATEC Tây Hồ tiếp nhận nam bệnh nhân V.G.L. (23 tuổi, trú tại Hà Nội) đến khám trong tình trạng đau dữ dội khớp bàn ngón chân. Khai thác bệnh sử cho thấy, bệnh nhân có tiền sử mắc gút và rối loạn lipid máu, từng nhiều lần xuất hiện các đợt sưng đau khớp bàn ngón tay, ngón chân.

Tuy nhiên, thay vì tái khám chuyên khoa, bệnh nhân chủ yếu tự điều trị bằng cách sử dụng lại đơn thuốc cũ trong nhiều năm. Khoảng một tuần trước khi nhập viện, bệnh nhân xuất hiện sưng, nóng, đỏ, đau rõ tại khớp bàn ngón I chân trái kèm đau khớp cổ chân phải. Các triệu chứng không cải thiện dù đã tự dùng thuốc, buộc bệnh nhân phải đi khám.

Tại thời điểm thăm khám, bệnh nhân tỉnh táo, tiếp xúc tốt nhưng có chỉ số BMI 27,6, tương ứng béo phì độ I. Thăm khám thực thể cho thấy hai bàn chân biến dạng khớp nặng, đặc biệt tại khớp bàn ngón chân cái hai bên. Nhiều khối tophi kích thước lớn lồi gồ dưới da, ranh giới không rõ, làm thay đổi trục khớp. Da vùng khớp căng, dày, một số vị trí đỏ nhẹ.

Ở hai bàn tay, xuất hiện nhiều hạt tophi nhỏ và trung bình tại các khớp ngón tay, khớp liên đốt gần và xa. Các khớp phì đại, mất đường viền sinh lý, gây biến dạng rõ rệt. May mắn, da phủ trên các khối tophi chưa có dấu hiệu bội nhiễm.

Kết quả xét nghiệm cho thấy số lượng bạch cầu và chỉ số CRP tăng cao, phản ánh tình trạng viêm đang tiến triển. Đáng chú ý, nồng độ acid uric máu của bệnh nhân là 414,16 µmol/L vẫn nằm trong giới hạn bình thường.

Siêu âm khớp cổ chân phải ghi nhận hình ảnh hạt tophi kèm viêm phần mềm và tràn dịch khớp. Đặc biệt, chụp cắt lớp vi tính hai mức năng lượng (DECT) bàn chân phát hiện nhiều ổ tiêu xương tại cổ chân, xương bàn, ngón và xương chêm hai bên, cùng hình ảnh lắng đọng tinh thể urat lan tỏa tại bao hoạt dịch, gân cơ và phần mềm.

Dựa trên lâm sàng và cận lâm sàng, bệnh nhân được chẩn đoán đợt cấp của gút mạn tính, theo dõi nhiễm khuẩn hạt tophi. Bác sỹ đã chỉ định điều trị ngoại trú, hẹn tái khám định kỳ và tư vấn chế độ ăn uống, kiểm soát cân nặng.

Theo Ths.Mạc Thùy Chi, chuyên khoa Cơ xương khớp, Phòng khám Đa khoa MEDLATEC Tây Hồ, gút là bệnh viêm khớp do lắng đọng tinh thể monosodium urat tại khớp và phần mềm, gây sưng, nóng, đỏ, đau và hạn chế vận động.

Trước đây, gút thường gặp ở nam giới 40-50 tuổi và nữ giới 60-70 tuổi. Tuy nhiên, hiện nay bệnh đang có xu hướng trẻ hóa rõ rệt do lối sống hiện đại: ăn nhiều đạm động vật, uống bia rượu, ít vận động và thừa cân, béo phì.

Bác sỹ cũng lưu ý, không phải mọi trường hợp gút đều có acid uric máu tăng cao. Trong cơn gút cấp, nồng độ acid uric có thể giảm tạm thời, dẫn đến kết quả xét nghiệm bình thường và dễ bỏ sót chẩn đoán nếu chỉ dựa vào chỉ số này. Vì vậy, cần kết hợp triệu chứng lâm sàng với các phương tiện chẩn đoán hình ảnh như siêu âm và DECT theo tiêu chuẩn EULAR/ACR 2015.

Ths.Mạc Thùy Chi nhấn mạnh, việc tự ý sử dụng thuốc giảm đau, kháng viêm hoặc thuốc hạ acid uric không đúng chỉ định có thể khiến bệnh tiến triển âm thầm sang gút mạn tính, hình thành tophi, phá hủy khớp và ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng sống. Đặc biệt, lạm dụng corticoid có thể làm bệnh nặng hơn và gây nhiều tác dụng phụ nguy hiểm.

Người trẻ khi có biểu hiện đau khớp tái diễn, sưng nóng đỏ đau khớp, đặc biệt ở ngón chân cái cần đi khám sớm và điều trị, theo dõi bài bản dưới sự hướng dẫn của bác sỹ chuyên khoa, tránh những biến chứng đáng tiếc như trường hợp trên.