Trong khi số ổ dịch trên động vật tiếp tục gia tăng, các chuyên gia cảnh báo bệnh dại vẫn là mối đe dọa nghiêm trọng đối với sức khỏe cộng đồng, dù hoàn toàn có thể phòng ngừa nếu xử trí đúng và tiêm phòng kịp thời.

Bệnh dại tiếp tục cướp đi sinh mạng của nhiều người dân trên cả nước, trong bối cảnh số ổ dịch trên động vật có xu hướng gia tăng. Những con số mới nhất từ Bộ Y tế cho thấy, nguy cơ lây truyền bệnh vẫn hiện hữu, đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt hơn của ngành y tế, thú y và chính quyền địa phương trong quản lý vật nuôi, kiểm soát dịch bệnh cũng như nâng cao nhận thức của người dân.

Bệnh dại là căn bệnh gần như không thể cứu chữa sau khi khởi phát triệu chứng, nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa bằng vắc-xin.

Theo thống kê của Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương (Bộ Y tế), trong 6 tháng đầu năm 2026, cả nước ghi nhận 39 trường hợp tử vong do bệnh dại tại 18 tỉnh, thành phố. Trong đó, khu vực miền Nam ghi nhận 20 ca, miền Bắc có 10 ca, còn miền Trung - Tây Nguyên ghi nhận 9 ca.

Cùng thời gian này, 24 tỉnh, thành phố phát hiện bệnh dại trên động vật. So với cùng kỳ năm trước, số ổ dịch, số động vật mắc bệnh, chết và buộc phải tiêu hủy đều tăng, phản ánh nguy cơ bệnh dại vẫn diễn biến phức tạp.

Thông tin được các chuyên gia chia sẻ tại Hội nghị tập huấn "Từng bước chuyển đổi sinh kế bền vững: Từ buôn bán, giết mổ chó, mèo sang các ngành nghề phát triển bền vững, an toàn và văn minh" vừa diễn ra tại Hà Nội.

Đây là hoạt động nằm trong khuôn khổ Dự án "Thí điểm mô hình phòng, chống bệnh dại và phát triển kinh tế bền vững - Từng bước chuyển đổi hoạt động kinh doanh thịt chó, mèo tại một số phường của thành phố Hà Nội", được UBND TP.Hà Nội phê duyệt từ năm 2025.

Đại diện Chi cục Chăn nuôi, Thủy sản và Thú y Hà Nội cho biết, từ đầu năm đến nay, Hà Nội đã ghi nhận 8 ổ dịch dại trên động vật tại 6 xã. Hàng chục người phải tiêm phòng sau khi bị động vật nghi mắc bệnh dại cắn.

Theo đó, bệnh dại vẫn là một trong những bệnh truyền nhiễm nguy hiểm nhất hiện nay, với nguy cơ lây truyền trong toàn bộ quá trình nuôi, vận chuyển, giết mổ và kinh doanh chó, mèo.

"Việc kiểm soát tiêm phòng, quản lý vận chuyển, giết mổ, kinh doanh chó, mèo; đồng thời không giết mổ, không ăn thịt chó, mèo tuy có vẻ là những việc nhỏ nhưng có ý nghĩa rất quan trọng trong việc tiến tới loại trừ bệnh dại, không còn người tử vong vì bệnh dại", vị đại diện này nhấn mạnh.

Còn theo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) Hà Nội, trung bình mỗi tháng có khoảng 5.000 người đến khám, tư vấn và điều trị dự phòng bệnh dại. Các trường hợp này phân bố tại 126 xã, phường trên địa bàn thành phố.

Trong khi đó, tại TP.HCM, 6 tháng đầu năm 2026 ghi nhận 5 trường hợp tử vong do bệnh dại. Điều đáng tiếc là tất cả các trường hợp này đều không tiêm vắc xin và huyết thanh kháng dại sau khi bị chó hoặc mèo cắn.

Bên cạnh đó, khoảng 40% trường hợp xử trí vết thương không đúng cách, như tự nặn máu, bôi dầu gió hoặc đắp thuốc nam, làm tăng nguy cơ nhiễm virus dại.

Các chuyên gia nhấn mạnh, bệnh dại gần như 100% tử vong khi đã phát bệnh, nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa nếu người bị phơi nhiễm được xử trí đúng cách và tiêm phòng vắc-xin kịp thời.

Ngành y tế khuyến cáo, ngay sau khi bị chó hoặc mèo cắn, cào, người dân cần rửa kỹ vết thương bằng xà phòng dưới vòi nước chảy liên tục ít nhất 15 phút, sau đó sát khuẩn và nhanh chóng đến cơ sở y tế để được đánh giá nguy cơ, tư vấn tiêm vắc xin và huyết thanh kháng dại khi cần thiết. Người dân tuyệt đối không nên tự theo dõi hoặc điều trị tại nhà.

Cùng với đó, việc quản lý, nuôi nhốt chó, mèo đúng quy định và tiêm phòng dại đầy đủ, định kỳ cho vật nuôi vẫn là giải pháp căn cơ nhằm ngăn chặn bệnh dại, bảo vệ sức khỏe của mỗi gia đình và cả cộng đồng.

Về tiêm vắc-xin cho người, hiện tại Việt Nam, các loại vắc-xin như Verorab, Abhayrab và Indirab đều đã được Bộ Y tế cấp phép sử dụng, đáp ứng yêu cầu về tính an toàn và hiệu quả theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới.

Ngoài những người bị chó, mèo hoặc động vật nghi mắc dại cắn, cào hay liếm lên vùng da tổn thương, các nhóm nguy cơ cao như bác sỹ thú y, kiểm lâm, nhân viên phòng thí nghiệm, người thường xuyên tiếp xúc với động vật hoặc sinh sống tại khu vực lưu hành bệnh dại cũng được khuyến cáo nên tiêm phòng trước phơi nhiễm.

Theo các chuyên gia, với những người đã được tiêm dự phòng trước, nếu không may bị động vật nghi mắc dại cắn thì phác đồ xử trí sẽ đơn giản hơn rất nhiều. Người bệnh chỉ cần tiêm nhắc hai mũi vắc-xin và thường không cần sử dụng huyết thanh kháng dại, góp phần giảm chi phí, giảm nguy cơ và rút ngắn thời gian điều trị.

Đáp ứng nhu cầu phòng bệnh dại ngày càng tăng của người dân, nhiều cơ sở tiêm chủng trên cả nước hiện cung cấp đầy đủ các loại vắc-xin phòng dại đã được Bộ Y tế cấp phép lưu hành như Verorab, Abhayrab và Indirab, trong đó có hệ thống Tiêm chủng Long Châu.

Ngoài tiêm phòng, các bác sỹ tại đây cũng đồng thời tư vấn phác đồ tiêm phù hợp theo từng trường hợp phơi nhiễm hoặc dự phòng trước phơi nhiễm.

Các chuyên gia khuyến cáo, điều quan trọng nhất không phải lựa chọn loại vắc-xin nào mà là đến cơ sở y tế hoặc trung tâm tiêm chủng đủ điều kiện ngay sau khi bị động vật cắn, cào hoặc liếm lên vùng da trầy xước để được xử trí và tiêm phòng kịp thời, tránh bỏ lỡ "thời gian vàng" phòng bệnh dại.