Con số này tiếp tục gióng lên hồi chuông cảnh báo về căn bệnh truyền nhiễm có tỷ lệ tử vong gần như tuyệt đối nếu đã khởi phát triệu chứng. Các chuyên gia nhấn mạnh, tiêm vắc-xin ngay sau phơi nhiễm hoặc chủ động tiêm phòng ở nhóm nguy cơ cao là "lá chắn" hiệu quả nhất để ngăn chặn bệnh dại.

Bệnh dại là một trong những bệnh truyền nhiễm nguy hiểm nhất hiện nay. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mỗi năm thế giới ghi nhận khoảng 59.000 người tử vong do bệnh dại, phần lớn tại các quốc gia đang phát triển. Điều đáng lo ngại là một khi các triệu chứng lâm sàng xuất hiện, gần như không còn cơ hội cứu sống người bệnh.

Các chuyên gia nhấn mạnh, tiêm vắc-xin ngay sau phơi nhiễm hoặc chủ động tiêm phòng ở nhóm nguy cơ cao là "lá chắn" hiệu quả nhất để ngăn chặn bệnh dại.

Thực tế tại Việt Nam cho thấy nguy cơ phơi nhiễm bệnh dại vẫn ở mức cao. Chỉ trong hơn một tháng, Bệnh viện Nhi Trung ương đã tiếp nhận hơn 50 trẻ đến tiêm phòng dại sau khi bị chó cắn, trong đó có nhiều trường hợp đa chấn thương. 

Còn tại phía Nam, chỉ trong 6 tháng đầu năm 2026, khu vực đã ghi nhận gần 20 ca tử vong do bệnh dại, tương đương hơn một nửa tổng số ca của cả năm trước.

Bệnh dại do virus Rabies gây ra, lây truyền từ động vật sang người và tấn công trực tiếp hệ thần kinh trung ương. Nguồn lây phổ biến nhất là chó, mèo và một số loài động vật có vú như dơi.

Không chỉ vết cắn, virus dại còn có thể xâm nhập qua vết cào hoặc nước bọt của động vật mắc bệnh liếm lên vùng da bị trầy xước hay niêm mạc mắt, mũi, miệng. Sau khi vào cơ thể, virus di chuyển dọc theo các dây thần kinh đến não, gây viêm não cấp và dẫn đến tử vong.

Ở giai đoạn đầu, người bệnh thường sốt, đau đầu, mệt mỏi, tê hoặc đau rát tại vị trí vết thương. Sau đó xuất hiện các biểu hiện điển hình như sợ nước, sợ gió, kích động, co giật, tăng tiết nước bọt, co thắt cơ hầu họng, không thể nuốt. Bệnh nhanh chóng tiến triển đến liệt, hôn mê và tử vong do suy hô hấp.

Điều khiến bệnh dại trở nên đặc biệt nguy hiểm là thời gian ủ bệnh rất khó dự đoán. Có người phát bệnh chỉ sau khoảng 10 ngày nhưng cũng có trường hợp kéo dài một đến hai năm, tùy thuộc vị trí vết thương, lượng virus xâm nhập và tình trạng miễn dịch của từng người.

Các chuyên gia khẳng định, bệnh dại hoàn toàn có thể phòng ngừa nếu xử trí đúng ngay sau phơi nhiễm. Điều quan trọng nhất là rửa kỹ vết thương bằng xà phòng dưới vòi nước chảy, nhanh chóng đến cơ sở y tế để được đánh giá nguy cơ và chỉ định tiêm vắc-xin, đồng thời tiêm huyết thanh kháng dại nếu cần.

Hiện nay, vắc-xin dại là vắc-xin bất hoạt, có khả năng kích thích cơ thể tạo kháng thể chống lại virus trước khi virus kịp xâm nhập hệ thần kinh. Có hai hình thức sử dụng gồm tiêm dự phòng sau phơi nhiễm cho người vừa bị động vật cắn hoặc cào và tiêm dự phòng trước phơi nhiễm cho những người có nguy cơ cao.

Tại Việt Nam, các loại vắc-xin như Verorab, Abhayrab và Indirab đều đã được Bộ Y tế cấp phép sử dụng, đáp ứng yêu cầu về tính an toàn và hiệu quả theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới.

Ngoài những người bị chó, mèo hoặc động vật nghi mắc dại cắn, cào hay liếm lên vùng da tổn thương, các nhóm nguy cơ cao như bác sỹ thú y, kiểm lâm, nhân viên phòng thí nghiệm, người thường xuyên tiếp xúc với động vật hoặc sinh sống tại khu vực lưu hành bệnh dại cũng được khuyến cáo nên tiêm phòng trước phơi nhiễm.

Theo các chuyên gia, với những người đã được tiêm dự phòng trước, nếu không may bị động vật nghi mắc dại cắn thì phác đồ xử trí sẽ đơn giản hơn rất nhiều. Người bệnh chỉ cần tiêm nhắc hai mũi vắc-xin và thường không cần sử dụng huyết thanh kháng dại, góp phần giảm chi phí, giảm nguy cơ và rút ngắn thời gian điều trị.

Bệnh dại là căn bệnh gần như không thể cứu chữa sau khi khởi phát triệu chứng, nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa bằng vắc-xin.

Vì vậy, bất kỳ ai bị chó, mèo hoặc động vật nghi mắc dại cắn, cào hoặc liếm lên vùng da tổn thương đều không nên chờ đợi hay tự theo dõi tại nhà. Đến cơ sở y tế càng sớm để được tư vấn và tiêm phòng đúng chỉ định chính là cách hiệu quả nhất để bảo vệ tính mạng của bản thân và gia đình.

Đáp ứng nhu cầu phòng bệnh dại ngày càng tăng của người dân, nhiều cơ sở tiêm chủng trên cả nước hiện cung cấp đầy đủ các loại vắc-xin phòng dại đã được Bộ Y tế cấp phép lưu hành như Verorab, Abhayrab và Indirab, trong đó có hệ thống Tiêm chủng Long Châu.

Ngoài tiêm phòng, các bác sỹ tại đây cũng đồng thời tư vấn phác đồ tiêm phù hợp theo từng trường hợp phơi nhiễm hoặc dự phòng trước phơi nhiễm.

Các chuyên gia khuyến cáo, điều quan trọng nhất không phải lựa chọn loại vắc-xin nào mà là đến cơ sở y tế hoặc trung tâm tiêm chủng đủ điều kiện ngay sau khi bị động vật cắn, cào hoặc liếm lên vùng da trầy xước để được xử trí và tiêm phòng kịp thời, tránh bỏ lỡ "thời gian vàng" phòng bệnh dại.