Các chuyên gia cảnh báo thời tiết nắng nóng có thể khiến vật nuôi dễ kích động, làm gia tăng nguy cơ tấn công người và kéo theo nguy cơ phơi nhiễm căn bệnh gần như tử vong 100% nếu đã phát bệnh.

Theo các bác sỹ, việc tiêm vắc-xin sớm giúp cơ thể kịp thời tạo ra kháng thể bảo vệ trước khi virus dại xâm nhập vào hệ thần kinh trung ương.

Những ngày nắng nóng kéo dài không chỉ khiến con người mệt mỏi, khó chịu mà còn ảnh hưởng đến hành vi của vật nuôi. Theo các bác sỹ, nhiệt độ cao có thể khiến chó, mèo trở nên dễ kích động, hung dữ hơn bình thường, từ đó làm gia tăng các vụ tấn công người.

Tại Trung tâm Tiêm chủng, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, số người đến tiêm vắc-xin và huyết thanh kháng dại sau khi bị chó, mèo cắn liên tục gia tăng trong thời gian gần đây. Điều đáng lo ngại là không ít trường hợp bị chính vật nuôi trong gia đình gây thương tích nhưng lại chủ quan, chậm trễ đi tiêm phòng, khiến nguy cơ mắc bệnh dại tăng cao.

Ông N.V.B. (67 tuổi, trú tại Sóc Sơn, Hà Nội) là một trường hợp điển hình. Cách đây khoảng hai tuần, thấy con chó nuôi trong nhà lao vào cắn một con bê, ông chạy tới can ngăn và bị chó cắn vào lòng bàn tay, tạo vết thương dài khoảng 1cm.

Cho rằng con chó chỉ hung dữ nhất thời và được nuôi từ nhỏ nên không có nguy cơ mang bệnh dại, ông B. không đi tiêm phòng. Tuy nhiên, đúng hai tuần sau, con chó bất ngờ bỏ ăn rồi chết. Lo lắng trước diễn biến bất thường của vật nuôi, gia đình lập tức đưa ông đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương để xử trí.

Theo các bác sỹ, việc chậm trễ tới hai tuần sau phơi nhiễm là khoảng thời gian rất nguy hiểm đối với nguy cơ mắc bệnh dại. Một trường hợp khác là anh N.T.A. (23 tuổi, ở Hà Nội). Anh vừa mua một con mèo con khoảng 2 tháng tuổi về nuôi và chưa kịp đưa đi tiêm phòng. Trong lúc cho ăn, anh bị mèo cắn vào tay. Chỉ ba ngày sau, con mèo đột ngột chết không rõ nguyên nhân.

Nghĩ vật nuôi chết do bệnh thông thường nên anh A. vẫn chưa đi tiêm phòng ngay. Phải tới ba ngày sau, được người thân liên tục nhắc nhở về nguy cơ mắc bệnh dại, anh mới đến bệnh viện để tiêm huyết thanh và vaccine kháng dại.

Trái ngược với sự chủ quan của nhiều người, bà N.T.H. (65 tuổi, ở Đông Anh, Hà Nội) đã xử trí đúng cách sau khi bị chó cắn. Ngay ngày hôm sau kể từ thời điểm bị chó nhà hàng xóm cắn vào ngón chân, gây vết thương rộng khoảng 1cm, bà đã đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương để được tư vấn và tiêm phòng.

Theo các bác sỹ, việc tiêm vắc-xin sớm giúp cơ thể kịp thời tạo ra kháng thể bảo vệ trước khi virus dại xâm nhập vào hệ thần kinh trung ương. Đây là yếu tố quyết định giúp ngăn ngừa bệnh dại và bảo vệ tính mạng người bị phơi nhiễm.

Bác sỹ chuyên khoa II Nguyễn Nguyên Huyền, Giám đốc Trung tâm Phòng chống dịch, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cho biết, bệnh dại là bệnh truyền nhiễm cấp tính cực kỳ nguy hiểm do virus dại gây ra. Một khi đã xuất hiện triệu chứng lâm sàng và lên cơn dại, người bệnh gần như không còn cơ hội cứu chữa, tỷ lệ tử vong lên tới 100%.

Đáng chú ý, virus dại có thể tồn tại trong cơ thể chó, mèo nhiều tháng trước khi phát bệnh. Vì vậy, một con vật nhìn bên ngoài hoàn toàn khỏe mạnh, hiền lành vẫn có thể đang trong thời kỳ ủ bệnh và có khả năng lây truyền virus sang người.

Theo bác sỹ Huyền, sai lầm phổ biến nhất hiện nay là nhiều người lựa chọn theo dõi chó, mèo sau khi bị cắn, chờ xem con vật có chết hay không rồi mới quyết định tiêm phòng. Trong nhiều trường hợp, cách xử trí này có thể khiến người bệnh bỏ lỡ “thời gian vàng” để ngăn chặn virus dại.

Nguy cơ càng lớn hơn nếu vết cắn xuất hiện ở những vị trí gần hệ thần kinh trung ương như đầu, mặt, cổ hoặc những khu vực tập trung nhiều dây thần kinh như đầu ngón tay, đầu ngón chân hay bộ phận sinh dục. Tại các vị trí này, virus có thể di chuyển nhanh hơn đến não và gây bệnh trong thời gian ngắn.

Cũng về bệnh dại, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) Hà Nội vừa phối hợp với lực lượng thú y và chính quyền xã Thạch Thất triển khai điều tra dịch tễ, xử lý ổ dịch dại sau khi ghi nhận một con chó mắc bệnh dại cắn nhiều người và vật nuôi trên địa bàn.

Theo kết quả điều tra ban đầu, ngày 21/5, tại thôn Phú Nghĩa, xã Thạch Thất xuất hiện một con chó lạ có biểu hiện hung dữ, bất thường. Trong hai ngày 21 và 22/5, con chó này di chuyển qua nhiều khu vực thuộc thôn Phú Nghĩa, thôn 1 và thôn 2, tấn công nhiều người dân và vật nuôi trước khi bị phát hiện, tiêu hủy.

Kết quả xét nghiệm bằng phương pháp PCR của Trung tâm Chẩn đoán và Xét nghiệm thú y Trung ương I sau đó xác định mẫu bệnh phẩm dương tính với virus dại.

Theo Trạm Y tế xã Thạch Thất, vụ việc khiến 4 người bị chó cắn trực tiếp. Ngoài ra, 5 người khác được xác định có nguy cơ phơi nhiễm do tiếp xúc với dịch tiết hoặc tham gia giết mổ con chó mắc bệnh dại.

Ngay sau khi được xác định nguy cơ phơi nhiễm, toàn bộ 9 trường hợp đã được tư vấn, tiêm vắc-xin và huyết thanh kháng dại đầy đủ theo phác đồ. Hiện sức khỏe các trường hợp này ổn định và đang được tiếp tục theo dõi.

Theo số liệu từ Cục Y tế Dự phòng (Bộ Y tế), tính đến giữa tháng 5, tình hình bệnh dại trên toàn quốc vẫn có những diễn biến phức tạp. Chỉ riêng tuần gần đây, cả nước đã ghi nhận thêm 4 trường hợp tử vong do bệnh dại chia đều tại Đồng Nai và TP.HCM. Sự gia tăng này đã nâng tổng số ca tử vong vì bệnh dại từ đầu năm đến nay lên đến 30 trường hợp, tại 17 tỉnh, thành phố.

Điều đáng lo ngại, đây là căn bệnh gần như không thể cứu chữa một khi đã phát bệnh, trong khi hoàn toàn có thể phòng tránh hiệu quả bằng vắc-xin nếu được xử trí đúng và kịp thời ngay sau phơi nhiễm.

Các chuyên gia khuyến cáo, ngay sau khi bị chó, mèo cắn hoặc cào gây tổn thương da, người dân cần nhanh chóng sơ cứu đúng cách bằng cách rửa vết thương dưới vòi nước chảy liên tục với xà phòng trong ít nhất 15 phút. Sau đó sát khuẩn bằng cồn 70 độ hoặc cồn iod và đến ngay cơ sở tiêm chủng để được bác sỹ đánh giá nguy cơ, chỉ định tiêm vaccine hoặc huyết thanh kháng dại nếu cần thiết.

Người dân tuyệt đối không tự ý đắp lá thuốc, chữa mẹo hoặc tìm đến các phương pháp dân gian chưa được kiểm chứng vì có thể làm chậm thời gian điều trị và gia tăng nguy cơ tử vong.

Bên cạnh đó, các chuyên gia cũng nhấn mạnh vai trò của việc tiêm phòng dại định kỳ cho vật nuôi. Đối với chó, mèo từ 2 tháng tuổi trở lên, cần được tiêm vắc-xin phòng dại đầy đủ và nhắc lại hằng năm nhằm bảo vệ vật nuôi, đồng thời giảm nguy cơ lây truyền bệnh cho cộng đồng.

Trong chiến lược phòng chống bệnh dại hiện nay, vắc-xin được xem là “lá chắn” hiệu quả nhất. Các loại vắc-xin thế hệ mới sử dụng công nghệ tế bào vero tinh chế đã được WHO và Bộ Y tế công nhận về độ an toàn, khả năng sinh miễn dịch cao, áp dụng cho cả trẻ em và người lớn.

Tại Việt Nam, các loại vắc-xin như Verorab, Abhayrab hay Indirab hiện được sử dụng rộng rãi trong dự phòng trước và sau phơi nhiễm. Không chỉ người bị chó, mèo cắn, nhóm có nguy cơ cao như bác sỹ thú y, nhân viên phòng thí nghiệm, người thường xuyên tiếp xúc động vật cũng được khuyến cáo tiêm phòng chủ động.

Trong bối cảnh nhu cầu tiêm phòng gia tăng, hệ thống tiêm chủng đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong việc bảo vệ cộng đồng. Tiêm chủng Long Châu hiện cung cấp đầy đủ nhiều loại vắc-xin phòng dại được cấp phép lưu hành. Hệ thống này đồng thời triển khai tư vấn phác đồ tiêm, theo dõi lịch hẹn và hỗ trợ tiếp cận vắc-xin thuận tiện cho người dân tại nhiều địa phương.

Không chỉ dừng ở tiêm phòng, các trung tâm tiêm chủng hiện đại còn góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng về bệnh dại, giúp người dân hiểu rằng đây không đơn thuần là một vết chó cắn mà là nguy cơ trực tiếp đe dọa tính mạng nếu xử trí chậm trễ.