Những tháng đầu năm 2026, bệnh dại xuất hiện trở lại tại nhiều tỉnh, thành phố với diễn biến đáng lo ngại. Khi bước vào mùa nắng nóng, giai đoạn cao điểm của bệnh, nguy cơ bùng phát càng trở nên rõ rệt. Từ các ổ dịch xuất hiện rải rác đến những ca tử vong thương tâm, tất cả cho thấy hiểm họa đang hiện hữu trong chính thói quen nuôi và tiếp xúc với chó, mèo của con người.

Theo báo cáo của Bộ Y tế, chỉ trong 3 tháng đầu năm 2026, cả nước đã ghi nhận 12 trường hợp tử vong do bệnh dại. Con số này phản ánh mức độ nguy hiểm của căn bệnh, đồng thời cho thấy sự chủ quan vẫn tồn tại trong cộng đồng.

Thực tế cho thấy vắc-xin vẫn là biện pháp duy nhất có thể ngăn chặn những ca tử vong đáng tiếc do bệnh dại gây ra.

Số người đến điều trị dự phòng sau phơi nhiễm có xu hướng gia tăng, trong khi một số địa phương ghi nhận sự xuất hiện của các ổ dịch dại trên động vật.

Một trường hợp điển hình là nữ bệnh nhân 72 tuổi tại Hải Phòng bị chính con chó becgie nặng khoảng 30kg, đã nuôi hơn 10 năm, bất ngờ tấn công khi con vật có biểu hiện ốm.

Nạn nhân bị tổn thương nghiêm trọng, đặc biệt ở cánh tay trái với vết thương phức tạp, phải phẫu thuật khẩn cấp và được tiêm huyết thanh kháng dại, vắc-xin phòng dại cùng huyết thanh uốn ván. Trường hợp này cho thấy ngay cả vật nuôi trong gia đình cũng có thể trở thành nguồn lây nếu không được theo dõi và tiêm phòng đầy đủ.

Tuy nhiên, không phải ai cũng được can thiệp kịp thời. Tại Tây Ninh, từ đầu năm 2026 đến đầu tháng 4 đã ghi nhận 7 trường hợp tử vong do bệnh dại. Đáng chú ý, có trường hợp phát bệnh sau gần một năm kể từ lần bị chó cắn. Diễn biến này cho thấy bệnh dại có thể ủ bệnh kéo dài, và khi phát bệnh thì gần như không còn cơ hội cứu chữa.

Trong khi đó, tại Hà Nội, dù chưa ghi nhận ca tử vong trong quý I năm 2026 nhưng đã xuất hiện ba ổ dịch trên chó. Bảy người bị chó nghi dại cắn đều được tiêm phòng đầy đủ và sức khỏe ổn định. Thực tế này một lần nữa khẳng định, khi được tiêm vắc-xin kịp thời, bệnh dại hoàn toàn có thể phòng tránh.

Các chuyên gia nhận định nguyên nhân cốt lõi khiến bệnh dại vẫn tồn tại là tỷ lệ tiêm phòng cho chó, mèo chưa đạt mức an toàn. Trong khi một số địa phương đạt tỷ lệ trên 90%, trung bình toàn quốc chỉ khoảng 50%. Sự chênh lệch này tạo ra khoảng trống trong kiểm soát dịch, khiến virus có điều kiện lan rộng.

Bước vào mùa hè, nguy cơ càng gia tăng khi nhiệt độ cao khiến chó mèo dễ bị kích thích, thay đổi hành vi và di chuyển nhiều hơn. Các hoạt động ngoài trời diễn ra thường xuyên hơn, làm tăng khả năng tiếp xúc với vật nuôi, đặc biệt ở trẻ em.

Một đặc điểm nguy hiểm của bệnh dại là thời gian ủ bệnh có thể kéo dài từ vài tuần đến vài năm. Nhiều người bị chó, mèo cắn vẫn chủ quan, không đi tiêm phòng ngay. Khi xuất hiện triệu chứng, virus đã xâm nhập hệ thần kinh trung ương và không có phương pháp điều trị hiệu quả.

Bác sỹ Nguyễn Tuấn Hải, chuyên gia của hệ thống tiêm chủng Safpo/Potec cho rằng, vắc-xin chính là “lá chắn” duy nhất giúp ngăn chặn bệnh dại. Việc tiêm phòng cho đàn chó, mèo cần đạt tỷ lệ trên 80 phần trăm để kiểm soát dịch hiệu quả. Đồng thời, người nuôi phải quản lý vật nuôi chặt chẽ, không thả rông và thực hiện các biện pháp an toàn khi đưa ra ngoài.

Đối với người bị phơi nhiễm, việc tiêm vắc-xin phòng dại càng sớm càng tốt là yếu tố quyết định. Sau khi bị cắn, cần rửa vết thương dưới vòi nước chảy với xà phòng trong ít nhất 15 phút, sát trùng và đến cơ sở y tế để được tiêm phòng. Việc chậm trễ hoặc tin vào các phương pháp truyền miệng có thể khiến mất đi cơ hội bảo vệ tính mạng.

Trong bối cảnh bệnh dại có nguy cơ gia tăng theo mùa, việc nâng cao nhận thức, tăng tỷ lệ tiêm vắc-xin và chủ động phòng ngừa là giải pháp then chốt.

Bởi với bệnh dại, một khi đã phát bệnh, hậu quả gần như không thể đảo ngược, nhưng nếu tiêm phòng đầy đủ và kịp thời, hoàn toàn có thể ngăn chặn được những ca tử vong đáng tiếc.