Theo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Đắk Lắk, ông T.C, 33 tuổi, trú tại phường Phú Yên, là một trong những người bị chó cắn. Dù đã được hỗ trợ phương tiện và kinh phí, ông vẫn chưa hợp tác tiêm huyết thanh và vắc-xin phòng dại.

Trước đó, ngày 2/4, một con chó nặng khoảng 13 kg xuất hiện gần bãi tắm Phú Thọ 3, có biểu hiện hung dữ và nghi mắc bệnh dại đã xông vào cắn 5 người đi đường. Ông T.C bị cắn vào bắp chân. Con chó sau đó bị người dân đánh chết và chôn lấp nên không thể lấy mẫu xét nghiệm, tuy nhiên không loại trừ khả năng mắc bệnh dại.

Thực tế tại nhiều địa phương cho thấy không ít trường hợp phải trả giá bằng tính mạng vì chậm trễ hoặc không tiêm đủ vắc-xin phòng dại.

Cơ quan chức năng cho biết, hiện do không có quy định cưỡng chế người bị chó nghi dại cắn phải tiêm phòng nên chỉ có thể tuyên truyền, vận động. Dù cán bộ y tế đã đến tận nhà thuyết phục, người này vẫn từ chối tiêm phòng.

Theo ngành y tế địa phương, tình hình bệnh dại trên địa bàn Đắk Lắk đang diễn biến phức tạp. Từ đầu năm đến nay, tỉnh ghi nhận 4 trường hợp mắc bệnh dại, trong đó có một trường hợp tử vong.

Không chỉ tại Đắk Lắk, nhiều địa phương khác cũng liên tiếp ghi nhận các ca tử vong do bệnh dại. Tại TP.HCM, một trường hợp tử vong được ghi nhận sau hơn một tháng bị chó cắn. Nạn nhân là ông H.M.Đ, 63 tuổi, bị chó cái mới sinh cắn vào khuỷu chân với bốn vết thương sâu chảy nhiều máu.

Sau khi bị cắn, ông tự xử lý vết thương bằng cồn, oxy già, bôi thuốc sát khuẩn và băng lại, sau đó không tuân thủ hướng dẫn điều trị tại cơ sở y tế tuyến trên do hoàn cảnh gia đình. Ông còn tìm đến phương pháp lấy nọc và tiếp tục xử lý tại nhà.

Sau hơn một tháng, ông xuất hiện các triệu chứng như khó thở, mệt, sợ ánh sáng, sợ gió, sợ tiếng ồn. Khi được đưa vào bệnh viện, tình trạng đã nặng và sau đó tử vong.

Tại Tây Ninh, một trường hợp tử vong khác được ghi nhận tại xã Lộc Ninh. Nạn nhân là ông D, 66 tuổi, từng bị chó nhà cắn vào tay gây chảy máu nhưng chỉ rửa bằng nước lạnh và không tiêm phòng. Sau đó, ông còn bị chó khác cào nhưng tiếp tục chủ quan. Gia đình cho biết các con chó nuôi trong nhà sau đó chết nhưng không được xử lý theo hướng nghi ngờ bệnh dại.

Đến đầu tháng 4, ông bắt đầu xuất hiện các triệu chứng như mệt mỏi, sốt, đau cơ, mất ngủ, sợ nước, sợ gió, tăng tiết đờm dãi, co giật và rơi vào tình trạng nặng. Gia đình đưa đi cấp cứu nhưng không qua khỏi.

Cũng tại Tây Ninh, một người đàn ông 55 tuổi tử vong sau gần một năm bị chó cắn do không hoàn thành phác đồ tiêm vắc-xin. Người này chỉ tiêm một mũi, sau đó tự xử lý vết thương bằng các phương pháp dân gian như đắp ớt, bôi đất. Khi xuất hiện các triệu chứng như sốt, mệt, sợ nước, sợ gió và nuốt khó, bệnh đã ở giai đoạn muộn và không thể cứu chữa.

Theo thống kê, từ đầu năm 2026 đến nay, Tây Ninh đã ghi nhận 7 trường hợp tử vong liên quan đến bệnh dại. Phần lớn các ca đều liên quan đến việc không tiêm phòng đầy đủ hoặc xử lý sai cách sau khi bị chó cắn.

Ngành y tế cho biết thời tiết nắng nóng kéo dài làm gia tăng nguy cơ bệnh dại do vật nuôi dễ kích động. Nhiều địa phương vẫn còn tình trạng người dân chưa tiêm phòng cho chó mèo, thả rông vật nuôi, làm tăng nguy cơ phát sinh ổ dịch.

Các chuyên gia nhấn mạnh bệnh dại là bệnh truyền nhiễm cực kỳ nguy hiểm, gần như 100% tử vong khi đã phát bệnh. Tuy nhiên, bệnh hoàn toàn có thể phòng ngừa bằng vắc-xin.

Ngay sau khi bị chó hoặc mèo cắn, người dân cần rửa kỹ vết thương dưới vòi nước chảy với xà phòng trong ít nhất 15 phút, sau đó sát trùng và nhanh chóng đến cơ sở y tế để được tiêm vắc-xin và huyết thanh nếu cần. Việc trì hoãn hoặc không tiêm đủ liều sẽ làm mất cơ hội bảo vệ tính mạng.

Phác đồ tiêm phòng sau phơi nhiễm gồm nhiều mũi theo lịch cụ thể tùy mức độ vết thương và tình trạng con vật. Chỉ có tiêm phòng đầy đủ và đúng thời điểm mới giúp ngăn chặn virus phát triển.

Ngoài ra, người dân cần tiêm phòng định kỳ cho chó mèo, không thả rông vật nuôi và chủ động tiêm phòng trước đối với những người có nguy cơ cao. Việc chủ quan hoặc tin vào các phương pháp dân gian không có cơ sở khoa học có thể dẫn đến hậu quả không thể cứu vãn.

Mỗi năm, Việt Nam chi hơn 1.000 tỷ đồng cho vắc-xin và huyết thanh phòng dại, tuy nhiên vẫn ghi nhận nhiều ca tử vong. Điều này cho thấy, bệnh dại không nguy hiểm vì thiếu biện pháp phòng ngừa, mà nguy hiểm vì sự chủ quan của con người.

Trong bối cảnh bệnh dại vẫn diễn biến phức tạp, việc tiếp cận vắc-xin nhanh chóng, đúng phác đồ đóng vai trò then chốt. Hệ thống Tiêm chủng Safpo/Potec hiện cung cấp đầy đủ các loại vắc-xin dại chính hãng, với quy trình tiêm chủng an toàn, đội ngũ nhân viên y tế được đào tạo bài bản, sẵn sàng tư vấn và xử trí kịp thời cho người dân ngay khi có nguy cơ phơi nhiễm.

Bác sỹ Nguyễn Tuấn Hải, chuyên gia của hệ thống tiêm chủng Safpo/Potec nhấn mạnh, sau khi bị động vật cắn hoặc có nguy cơ phơi nhiễm, người dân tuyệt đối không nên chần chừ. Việc tiêm vắc-xin càng sớm càng tốt chính là “lá chắn” quan trọng nhất giúp ngăn chặn virus dại trước khi quá muộn.

Đồng thời, cần loại bỏ những quan niệm sai lầm phổ biến như “vết thương nhỏ không sao” hay “chó nhà thì an toàn”, bởi virus dại không phân biệt mức độ tổn thương. Chủ động tiêm phòng, xử trí đúng cách và tiếp cận cơ sở y tế uy tín là cách tốt nhất để bảo vệ tính mạng trước căn bệnh nguy hiểm này.

Bên cạnh việc chủ động tiêm phòng, các cơ quan chức năng cũng được yêu cầu tăng cường kiểm tra, xử phạt nghiêm các hành vi vi phạm trong quản lý vật nuôi như không tiêm phòng, thả rông chó mèo. Đồng thời, cần tổ chức các đội bắt chó thả rông và xây dựng hệ thống quản lý vật nuôi theo từng địa bàn cụ thể.

Công tác tuyên truyền cũng đóng vai trò quan trọng, giúp người dân nhận thức rõ rằng nuôi chó, mèo không chỉ là chăm sóc mà còn là trách nhiệm quản lý. Việc tiêm phòng đầy đủ, đăng ký vật nuôi, đeo rọ mõm, xích giữ khi ra ngoài và đảm bảo vệ sinh môi trường là nghĩa vụ bắt buộc, không phải lựa chọn.

Đối với cộng đồng, mỗi người cần chủ động bảo vệ mình bằng cách tránh tiếp xúc với động vật lạ, không lại gần chó mèo thả rông. Khi bị cắn hoặc cào, cần đến ngay cơ sở y tế hoặc điểm tiêm chủng uy tín như Long Châu để được xử lý và tiêm phòng kịp thời, tuyệt đối không chần chừ.

Pháp luật hiện hành cũng đã quy định rõ các chế tài xử phạt. Theo Nghị định 90/2017/NĐ-CP và Nghị định 04/2020/NĐ-CP, hành vi không tiêm phòng vắc-xin dại cho chó, mèo có thể bị phạt từ 1 đến 3 triệu đồng.

Trường hợp để chó thả rông nơi công cộng, không rọ mõm, không có người quản lý sẽ bị phạt từ 600.000 đồng đến 1 triệu đồng. Nếu vật nuôi gây thiệt hại về sức khỏe, tính mạng cho người khác, chủ nuôi không chỉ phải bồi thường dân sự mà còn có thể bị xử lý hình sự.

Ngoài ra, cơ quan chức năng có quyền bắt giữ, xử lý chó thả rông không rõ chủ nhằm lập lại trật tự trong quản lý vật nuôi tại khu dân cư. Tuy nhiên, thực tế cho thấy việc xử phạt ở nhiều nơi vẫn chưa đủ nghiêm, khiến tình trạng vi phạm tiếp diễn.