Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng. Ảnh: Vietnam+

Chuyến thăm chính thức Nhật Bản của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng diễn ra trong bối cảnh quan hệ Việt Nam - Nhật Bản phát triển tốt đẹp nhất từ trước tới nay, đã đạt đến khuôn khổ "Đối tác chiến lược sâu rộng vì hòa bình và phồn vinh ở châu Á" từ tháng 3/2014.

Hai nước chia sẻ nhiều lợi ích chiến lược chung, trong đó Nhật Bản khẳng định coi trọng vị trí và vai trò ngày càng tăng của Việt Nam. Hai bên thường xuyên duy trì các chuyến thăm và tiếp xúc cấp cao, trao đổi kênh Đảng, Quốc hội và giao lưu nhân dân.

Nhật Bản tiếp tục là đối tác kinh tế quan trọng hàng đầu của Việt Nam, là nước G7 đầu tiên công nhận quy chế kinh tế thị trường của Việt Nam (tháng 10/2011). Tính đến cuối năm 2014, Nhật Bản đã cam kết cung cấp 26,1 tỷ USD vốn ODA cho Việt Nam; đến hết tháng 6/2015, tổng vốn đầu tư đăng ký của Nhật Bản tại Việt Nam là 37,7 tỷ USD với 2.661 dự án còn hiệu lực, đứng thứ hai sau Hàn Quốc.  Năm 2014, thương mại song phương Việt Nam - Nhật Bản đạt 27,6 tỷ USD và trong 5 tháng đầu năm 2015 đạt 11,6 tỷ USD.

Nhiều công trình do Nhật Bản hỗ trợ đã đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế của Việt Nam như tuyến đường cao tốc Bắc Nam, cầu Nhật Tân, Nhà ga T2 Nội Bài...

Cá nhân Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe hết sức coi trọng và tích cực thúc đẩy quan hệ Việt - Nhật, tiêu biểu là việc Thủ tướng Shinzo Abe đã chọn Việt Nam là nước đầu tiên đến thăm sau khi lên nắm quyền vào tháng 1/2013. Tuy nhiên, quan hệ song phương còn có các tiềm năng cần được khai thác đầy đủ hơn nữa để tương xứng với tiềm năng của hai nước và mức độ phát triển quan hệ song phương.

Cùng với các chuyến thăm Trung Quốc (tháng 4/2015) và Hoa Kỳ (tháng 7/2015), chuyến thăm Nhật Bản của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng là hoạt động đối ngoại quan trọng trong năm 2015 nhằm chủ động triển khai đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa và đưa các mối quan hệ với các nước đối tác lớn đi vào chiều sâu.

Chuyến thăm chính thức tới Nhật Bản của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng còn nhằm mục đích thúc đẩy toàn diện và làm sâu sắc hơn quan hệ "Đối tác chiến lược sâu rộng Việt Nam - Nhật Bản, vì hòa bình và phồn thịnh ở châu Á" với trọng tâm là tăng cường tin cậy chính trị, thúc đẩy kết nối và hợp tác kinh tế, cũng như tăng cường hợp tác trên các lĩnh vực khác.