Trả lời chất vấn cử tri mới đây, Sở Xây dựng TP.HCM cho hay, mặc dù TP.HCM đã chuẩn bị đủ quỹ nhà thuộc sở hữu Nhà nước để phục vụ công tác di dời, tạm cư, tái định cư cho người dân đang ở tại các chung cư cấp D (cấp nguy hiểm), nhưng việc di dời để cải tạo xây dựng lại vẫn gặp nhiều khó khăn.

Khó đầu tiên là việc người dân yêu cầu phải cho biết về giá trị bồi thường, giá thuê căn hộ, chi phí hỗ trợ di dời trong phương án bồi thường, tái định cư mới đồng ý di dời. Thậm chí có trường hợp yêu cầu bồi thường căn hộ cũ với giá trị rất cao so với mặt bằng giá chung tại khu vực. Việc này dẫn đến dự án không thể triển khai xây dựng được do chưa có mặt bằng, ảnh hưởng đến các hộ dân đã di dời, phải tạm cư kéo dài.

Khó khăn tiếp theo, chủ trương của TP.HCM khi triển khai thực hiện các dự án cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư chủ yếu là huy động từ nguồn vốn của doanh nghiệp. Chính phủ cũng đề ra cơ chế thu hút nhà đầu tư tham gia thông qua việc tăng chỉ tiêu quy hoạch - kiến trúc và miễn tiền sử dụng đất.

Tuy nhiên, do các chung cư cũ nằm trong khu vực nội thành nên việc tăng chỉ tiêu quy hoạch - kiến trúc phải được tính toán trên cơ sở đảm bảo hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội và quy mô dân số hiện hữu của khu vực; đồng thời, việc phê duyệt điều chỉnh quy hoạch tỷ lệ 1/2000, 1/500 gặp vướng mắc, khó khăn kéo dài nên chưa đảm bảo tính khả thi cho dự án, khó mời gọi được nhà đầu tư tham gia. 

Chung cư Vĩnh Hội (cấp D).

Bên cạnh đó, thực tế có một số chung cư cấp D có diện tích khuôn viên quá nhỏ (dưới 1.000 m2) nên khi xây mới lại nhà chung cư không đảm bảo cân đối việc tái định cư cho người dân và lợi nhuận cho Nhà đầu tư nên không mời gọi được Nhà đầu tư tham gia. 

Với các dự án xây dựng mới thay thế chung cư cũ đã có chủ đầu tư, trong quá trình triển khai lại gặp nhiều vướng mắc liên quan đến công tác bồi thường, hỗ trợ di dời do có liên quan trực tiếp đến quyền và lợi ích của người dân, chỉ một bộ phận người dân đang cư ngụ tại chung cư cấp D chưa đồng thuận với chính sách di dời, tạm cư, tái định cư sẽ ảnh hưởng đến toàn bộ công tác di dời, tháo dỡ, an toàn khu vực; việc bồi thường đối với phần diện tích nhà, đất thuộc sở hữu Nhà nước chưa bán cũng phát sinh vướng mắc do các quy định liên quan chưa rõ ràng, thậm chí mâu thuẫn nhau giữa các pháp luật chuyên ngành. 

Được biết, TP.HCM có 16 chung cư cấp D. Thành phố đặt mục tiêu đến năm 2035 sẽ hoàn thành công tác cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ được xây dựng trước năm 1975; Hoàn thành cơ bản công tác cải tạo, xây dựng lại đối với các chung cư hư hỏng nặng, nguy hiểm, cấp D hoặc hết niên hạn sử dụng được xây dựng từ năm 1975 đến năm 1994.