Công ty cổ phần Đầu tư và xây dựng xa lộ Hà Nội (doanh nghiệp dự án) vừa trình Sở Tài chính TP.HCM thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi điều chỉnh dự án mở rộng xa lộ Hà Nội và Quốc lộ 1, đoạn từ ngã ba Trạm 2 cũ đến nút giao Tân Vạn theo hình thức BOT.

Theo đề xuất của doanh nghiệp, phương thức thu phí mở đang áp dụng sẽ được thay thế bằng thu phí kín. Theo đó, chủ phương tiện sẽ trả phí dựa trên chiều dài đoạn đường thực tế sử dụng thay vì trả mức phí cố định (dù đi nhiều hay đi ít) như hiện nay.

Nhà đầu tư cho rằng phương án đang thu hiện nay bộc lộ nhiều bất cập, khi nhiều xe chỉ lưu thông một quãng đường ngắn nhưng vẫn phải đóng phí tương đương xe đi toàn tuyến. Ngược lại, một số xe sử dụng hạ tầng dự án nhưng không đi qua trạm thu phí lại không phải trả tiền.

Trạm thu phí Xa lộ Hà Nội - Ảnh: Lê Toàn

Tình trạng này không chỉ gây ra tình trạng thiếu công bằng giữa các nhóm phương tiện mà còn khiến nhiều tài xế tìm cách né trạm thu phí, làm gia tăng áp lực giao thông trên các tuyến đường lân cận, phát sinh ùn tắc cục bộ và xảy ra khiếu nại từ người dân khu vực xung quanh.

Để khắc phục tình trạng này, nhà đầu tư dự kiến lắp đặt 12 cụm trạm với 60 điểm thu phí trên toàn tuyến đường. Khi đó, hệ thống thu phí không dừng sẽ tự động ghi nhận quãng đường di chuyển và tính phí theo từng loại xe.

Theo đánh giá của doanh nghiệp dự án, phương thức thu phí mới giúp minh bạch hơn khi người sử dụng có thể đối chiếu trực tiếp quãng đường đã đi với số tiền phải trả, đồng thời đảm bảo nguyên tắc sử dụng bao nhiêu trả tiền bấy nhiêu.

Dự án mở rộng xa lộ Hà Nội và Quốc lộ 1 có chiều dài 15,7 km, được khởi công từ năm 2010 với tổng mức đầu tư hơn 4.900 tỷ đồng. Dự án do Công ty cổ phần Đầu tư hạ tầng kỹ thuật TP.HCM (CII) và Công ty cổ phần Đầu tư cầu đường CII làm nhà đầu tư.

Dự án này bắt đầu thu phí hoàn vốn từ năm 2021 thông qua trạm BOT gần cầu Rạch Chiếc bằng hình thức thu phí tự động không dừng.

Đến nay, sau 16 năm triển khai, dự án mở rộng xa lộ Hà Nội vẫn chưa hoàn tất công tác giải phóng mặt bằng. Hiện tại, nhiều đoạn đã hoàn thành mở rộng, trong khi một số đoạn vẫn chưa giải phóng xong mặt bằng. 

Trong đó, đoạn qua địa bàn TP.HCM (cũ) còn vướng 27 hộ dân, trong khi đoạn qua Bình Dương (cũ) vẫn còn 136 hộ dân chưa hoàn tất giải tỏa mặt bằng.

Mới đây, UBND TP.HCM ban hành văn bản yêu cầu các địa phương trên địa bàn TP.HCM (cũ) hoàn tất rà soát pháp lý, vận động người dân bàn giao mặt bằng trước ngày 20/6.

Đối với đoạn qua Bình Dương (cũ), Đại học Quốc gia TP.HCM cùng các đơn vị liên quan phải sớm bàn giao ranh giải tỏa, cắm mốc để phục vụ công tác kiểm kê và bồi thường.