Cụ thể, văn bản do Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Thành Phong nêu rõ. Nhằm hình thành và phát triển khu đô thị sáng tạo tương tác cao phía Đông TP.HCM, UBND TP xây dựng đề án thành lập TP phía Đông thuộc TP.HCM trên cơ sở sáp nhập quận 2, quận 9, quận Thủ Đức.

Quận 2 nơi sẽ là trái tim của TP khu Đông.

Theo dự kiến, TP phía Đông sau khi thành lập có diện tích tự nhiên là 211,57km2 (đạt 141,05% so với tiêu chuẩn quy định), quy mô dân số là 1.169.974 người (đạt 779,98% so với tiêu chuẩn quy định).

Tuy nhiên, việc sáp nhập 3 quận để trở thành một quận mới thì phù hợp với chủ trương thao tinh thần Nghị quyết số 37-NQ/TW, Nghị quyết số 653/2019/NQ-UBTVQH14) và TP.HCM sẽ là địa phương đầu tiên của cả nước có mô hình thành phố trực thuộc thành phố trực thuộc trung ương.

UBND TP đã xin ý kiến và nhận được phúc đáp của Bộ Nội vụ tại Công văn số 980/BNV-CQĐP ngày 26/2/2020 đề nghị “UBND TP xin ý kiến Bộ Xây dựng nội dung liên quan đến hồ sơ, đề án phân loại và Chương trình phát triển đô thị”.

Trên cơ sở đó, UBND TP.HCM đề nghị Bộ Xây dựng xem xét, có ý kiến về thành phần hồ sơ, đề án phân loại và chương trình phát triển đô thị đối với trường hợp TP.HCM sáp nhập 3 quận để thành lập thành phố trực thuộc thành phố.

Đồng thời kiến nghị Bộ Xây dựng xem xét, chấp thuận việc thành phố phía Đông dự kiến được thành lập sẽ “không xem xét điều kiện về sự phù hợp với định hướng quy hoạch, chương trình phát triển đô thị và tiêu chuẩn về đơn vị hành chính trực thuộc đối với đơn vị hành chính dự kiến dự kiến hình thành sau khi sắp xếp” tương đương như một trường hợp đặc biệt khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã quy định tài Điều 3 Nghị quyết số 653/2019/NQ-UBTVQH14 của Ủy ban thường vụ Quốc Hội.

Trước đó, ngày 19.2, Sở Nội vụ TP.HCM gửi văn bản đề nghị Bộ Nội vụ hướng dẫn quy trình, thành phần hồ sơ thành lập thành phố phía đông trực thuộc TP.HCM trên cơ sở gộp 3 quận: 2, 9 và Thủ Đức.

Sở Nội vụ TP.HCM cho biết việc thành lập thành phố phía đông sẽ được UBND TP thực hiện song song với việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp huyện, xã; dự kiến sau khi thành lập có diện tích tự nhiên hơn 211,5 km2, dân số hơn 1,1 triệu người.

Việc sáp nhập 3 quận để thành lập TP phía đông, nghĩa là từ đô thị loại cao xuống đô thị loại thấp hơn, là chưa có tiền lệ nên đề nghị Bộ Nội vụ hướng dẫn quy trình, thành phần hồ sơ để thực hiện.

Ý tưởng thành lập khu đô thị sáng tạo tương tác cao phía đông (thành phố phía đông) dựa trên các trụ cột có sẵn là Khu công nghệ cao (Q.9), Đại học Quốc gia TP.HCM (Q.Thủ Đức) và Khu đô thị mới Thủ Thiêm (Q.2) được lãnh đạo TP.HCM ấp ủ nhiều năm qua. TP cũng tổ chức nhiều hội nghị, hội thảo và cuộc thi ý tưởng quy hoạch quốc tế... để cụ thể hóa các ý tưởng thành bộ khung pháp lý về quy hoạch, xây dựng.