Xuất khẩu dệt may năm 2027 đối mặt chi phí sản xuất tăng, cầu tiêu dùng phục hồi chậm.

Theo dự báo mới đây của Tập đoàn Dệt May Việt Nam (Vinatex), thị trường dệt may quý IV/2026 xuất hiện nhiều diễn biến trái chiều. Nhưng tựu chung, doanh nghiệp vẫn phải đối mặt với không ít thách thức từ chính sách thương mại, lạm phát và chi phí đầu vào, đặc biệt là tác động của giá năng lượng.

Xuất khẩu toàn ngành dệt may 9 tháng năm 2026 đạt 35,4 tỷ USD, tăng hơn 7% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, xuất khẩu hàng dệt may đạt 30,323 tỷ USD, tăng 1,9%; xơ sợi dệt đạt 3,605 tỷ USD, tăng 13,1%; nguyên phụ liệu đạt 1,97 tỷ USD, tăng 9,7%.

Dù kim ngạch xuất khẩu duy trì đà tăng, doanh nghiệp vẫn chịu áp lực về đơn hàng, nhất là tại thị trường Mỹ, nơi nhu cầu tiêu dùng và nhập khẩu dệt may suy giảm trong bối cảnh tác động từ chính sách thuế quan. 

Từ ngày 24/7/2026, thuế bổ sung theo Section 301 liên quan đến lao động cưỡng bức chính thức được áp dụng. Việt Nam và Trung Quốc cùng chịu mức thuế 12,5%, trong khi Bangladesh, Ấn Độ, Indonesia và Campuchia chịu mức 10%. Điều này khiến Việt Nam không còn lợi thế về thuế so với Trung Quốc, đồng thời chịu mức thuế cao hơn 2,5 điểm phần trăm so với một số đối thủ cạnh tranh.

Theo số liệu 8 tháng năm 2026, nhập khẩu hàng dệt may của Mỹ đạt 66,3 tỷ USD, giảm 6,5%. Riêng nhóm hàng may mặc đạt 49,1 tỷ USD, giảm 7,42% về giá trị.

Trong bối cảnh đó, Việt Nam tiếp tục giữ vị trí nhà cung cấp hàng may mặc lớn nhất cho thị trường Mỹ. Sau 8 tháng, kim ngạch xuất khẩu hàng may mặc của Việt Nam sang Mỹ đạt 10,98 tỷ USD, với thị phần tăng 1,5 điểm phần trăm, lên 22,4%. Trung Quốc đứng thứ hai với kim ngạch 5,63 tỷ USD, chiếm 11,5% thị phần; Bangladesh đạt 5,39 tỷ USD, chiếm 11%.

Đánh giá triển vọng ngành dệt may năm 2027, Vinatex nhận định nhu cầu tiêu dùng toàn cầu phục hồi chậm, trong khi chi phí sản xuất và áp lực cạnh tranh tiếp tục gia tăng, tại thị trường Mỹ, Việt Nam vẫn bất lợi so với nhiều đối thủ do thuế cao. Thuế Mỹ năm 2027 vì thế vẫn là biến số khó dự báo.

“Bước sang năm 2027, xung đột Nga – Ukraine, căng thẳng tại Trung Đông và rủi ro gián đoạn các tuyến hàng hải tiếp tục phủ bóng lên triển vọng kinh tế. Giá năng lượng được dự báo hạ nhiệt nhưng vẫn ở mức cao, tạo sức ép lên chi phí nhiên liệu, vận tải và nguyên liệu có nguồn gốc dầu mỏ còn kéo dài”, Vinatex nhận định.

Hiện nay, Việt Nam chịu thuế bổ sung liên quan đến lao động cưỡng bức ở mức 12,5% đối với hàng thuộc diện áp dụng, cao hơn 2,5 điểm phần trăm so với Bangladesh, Campuchia, Ấn Độ, Indonesia và Pakistan. Trong bối cảnh sức mua còn yếu, chênh lệch thuế có thể chuyển thành yêu cầu giảm giá hoặc điều chỉnh phân bổ đơn hàng, làm tăng sức ép lên biên lợi nhuận của doanh nghiệp Việt Nam.

Với ngành dệt may, những yếu tố này đồng thời gây sức ép lên chi phí sản xuất và ngân sách mua sắm của người tiêu dùng, khiến khả năng phục hồi cả về lượng đơn hàng lẫn giá bán còn hạn chế.

Theo các doanh nghiệp xuất khẩu trong nước, bước sang năm tới, ngành dệt may sẽ phải xử lý đồng thời áp lực về lao động, vốn và năng lượng, trong khi khả năng chuyển phần chi phí tăng thêm vào giá bán còn hạn chế.

Một trong những yếu tố đáng chú ý là đề xuất điều chỉnh lương tối thiểu vùng bình quân tăng 7,8% từ ngày 1/1/2027 trong dự thảo đang được xem xét. Nếu được thông qua, chính sách này sẽ làm tăng chi phí tiền lương và các khoản đóng góp liên quan của doanh nghiệp.

Cùng với đó, đầu tư công và việc triển khai các dự án trọng điểm, dù góp phần cải thiện hạ tầng và thúc đẩy tổng cầu, có thể làm gia tăng cạnh tranh lao động tại những địa bàn vốn đã khó tuyển dụng. Chi phí lao động vì thế chịu tác động đồng thời từ điều chỉnh chính sách tiền lương và nhu cầu giữ chân người lao động.

Chi phí vốn cũng là một thách thức khi doanh nghiệp bước vào năm kế hoạch mới. Theo số liệu Ngân hàng Nhà nước, lãi suất cho vay bình quân của các nhóm ngân hàng trong tháng 8/2026 dao động khoảng 8,4–10,7%/năm, tăng 0,1–0,2 điểm phần trăm so với tháng trước và cao hơn khoảng 2 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm trước.

Mặt bằng lãi suất cao làm tăng chi phí tài trợ hàng tồn kho và các khoản phải thu, đồng thời gia tăng gánh nặng tài chính đối với những dự án đầu tư sử dụng vốn vay. Các kế hoạch đổi mới thiết bị, nâng cấp dây chuyền hoặc di dời nhà máy vì vậy phải được tính toán kỹ hơn về hiệu quả đầu tư và khả năng trả nợ.

Bên cạnh lao động và vốn, nguyên liệu và điện tiếp tục là những yếu tố gây sức ép lên chi phí sản xuất. Lợi thế từ nguồn nguyên liệu được mua ở mặt bằng giá thấp đầu năm 2026 có thể giảm dần khi lượng hàng này được sử dụng hết, buộc doanh nghiệp bổ sung nguyên liệu với mức giá mới.