Sáng nay (3/7/2026), Ngân hàng Nhà nước (NHNN) tổ chức Hội nghị sơ kết hoạt động ngân hàng 6 tháng đầu năm và triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2026. Phát biểu tại Hội nghị, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam Đào Minh Tú cho rằng, 6 tháng đầu năm nay, trong bối cảnh khó khăn, phức tạp của nền kinh tế, NHNN đã có sự điều hành quyết liệt, linh hoạt, giúp kiểm soát lạm phát và hỗ trợ tích cực cho mục tiêu tăng trưởng kinh tế.

Tuy nhiên, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam cũng bày tỏ lo lắng về tình trạng mất cân đối cung – cầu vốn của hệ thống hiện nay, xuất phát từ tình trạng nhu cầu vốn đầu tư của nền kinh tế hiện nay là rất lớn, trong khi khả năng đáp ứng qua kênh tín dụng gặp nhiều khó khăn; tỷ lệ huy động vốn tăng trưởng thấp hơn tỷ lệ tăng trưởng tín dụng. 

Thanh khoản "căng, cung cầu vốn mất cân đối dẫn tới lãi suất tăng thời gian qua.

Theo TS. Đào Minh Tú, thời gian qua, lãnh đạo Chính phủ và NHNN đã chỉ đạo rất quyết liệt việc giảm lãi suất để hỗ trợ doanh nghiệp. Tuy nhiên, việc giảm lãi suất lúc này không đơn thuần là hỗ trợ doanh nghiệp trước mắt, mà còn phải bảo đảm sự an toàn tài chính của hệ thống ngân hàng.

Bài toán cân đối giữa đầu vào, đầu ra, biên lợi nhuận và an toàn hệ thống là vấn đề rất khó nhưng bắt buộc phải xử lý. Do đó, cần có các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp mang tính trung và dài hạn thay vì để các ngân hàng thương mại tự gánh toàn bộ chi phí.

Bên cạnh áp lực nguồn vốn, lãnh đạo Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam cũng cảnh báo, tình hình khó khăn của doanh nghiệp đang kéo theo nguy cơ nợ xấu hiện hữu và tiềm ẩn rất lớn.

Một rào cản khác là khâu xử lý tài sản đảm bảo. Khi Nghị quyết 42 hết hiệu lực, tốc độ xử lý nợ xấu có dấu hiệu chậm lại do việc luật hóa các quy định thu hồi nợ chưa cụ thể, gây ra nhiều vướng mắc. 

Từ thực tiễn hoạt động của các ngân hàng thương mại, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam đề xuất 5 nhóm giải pháp trọng tâm:

Thứ nhất, phát triển mạnh thị trường vốn trung và dài hạn, đặc biệt là thị trường chứng khoán, trái phiếu và các quỹ đầu tư để giảm áp lực cung ứng vốn cho hệ thống ngân hàng.

Thứ hai, các chính sách tín dụng ưu đãi của Nhà nước cần được xây dựng trên cơ sở phù hợp với thực tiễn, có sự tham gia của NHNN ngay từ đầu để bảo đảm khả năng triển khai.

Thứ ba, cần đồng bộ các quy định pháp luật liên quan như Luật Đất đai, Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản... nhằm tháo gỡ các vướng mắc trong xử lý tài sản bảo đảm và thu hồi nợ.

Thứ tư, cần có chính sách rõ ràng, cụ thể hơn đối với tín dụng dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa để các NHTM có cơ sở mạnh dạn cho vay, thay vì chỉ dừng ở các quy định mang tính định hướng.

Thứ năm, đẩy nhanh tiến độ sửa đổi Luật NHNN, Luật Các tổ chức tín dụng và Luật Phòng, chống rửa tiền.

"Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam và các NHTM đã rà soát, tổng hợp nhiều vướng mắc thực tiễn và gửi kiến nghị tới Vụ Pháp chế NHNN để kịp thời nghiên cứu, tiếp thu trong quá trình sửa luật", lãnh đạo Hiệp hội cho biết thêm.

Trước đó, trao đổi với báo chí tại Họp báo thông tin về kết quả hoạt động 6 tháng đầu năm diễn ra ngày hôm qua (2/7), ông Phạm Chí Quang, Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ (NHNN) cho hay, trong 5 năm vừa qua lẫn thời điểm hiện tại, ngành ngân hàng đối mặt với rất nhiều khó khăn, thách thức, đặc biệt là tốc độ tăng trưởng huy động vốn luôn thấp hơn tốc độ tăng trưởng tín dụng.

Tính bình quân 5 năm, tốc độ tăng trưởng tín dụng cao hơn tốc độ tăng trưởng huy động vốn là 3,8%. Chỉ số LDR toàn hệ thống (Tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng vốn huy động) đang ở mức 111% - 112%, nghĩa là cho vay ra 112 đồng thì chỉ huy động được 100 đồng (còn 12 đồng ngân hàng phải huy động từ nguồn khác). Vì vậy, việc quản trị thanh khoản là vô cùng quan trọng.

Dù thời gian qua, toàn hệ thống luôn đảm bảo 100% khả năng chi trả, giữ cho mạch máu nền kinh tế luôn thông suốt song ông Quang khẳng định, trong bối cảnh tín dụng tăng cao hơn huy động hiện nay, đảm bảo an toàn thanh khoản gặp nhiều thách thức, đây cũng là lý do khiến lãi suất tăng mạnh từ  tháng 11/2025 đến nay. Cập nhật đến ngày 15/6/2026, tốc độ tăng trưởng tín dụng vẫn cao hơn huy động vốn 2%. 

Trong bối cảnh đó, Chính phủ và các bộ, ngành đã chung tay xử lý vấn đề thanh khoản cho hệ thống ngân hàng. Từ thực trạng giải ngân đầu tư công chậm, số dư tiền gửi kho bạc tăng nhanh, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 168, cho phép Bộ Tài chính được chủ động quyết định hạn mức sử dụng ngân quỹ nhà nước tạm thời nhàn rỗi để gửi có kỳ hạn tại các ngân hàng thương mại, có thể vượt mức 50% ngân quỹ tạm thời nhàn rỗi (quy định hiện tại tối đa là 50%).

Trước đó, NHNN cũng đã ban hành Thông tư 25/2026/TT-NHNN, cho phép các ngân hàng thương mại được tính 20% số dư tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước vào mẫu số khi xác định tỷ lệ dư nợ cho vay so với tổng tiền gửi (LDR). Sau khi Nghị quyết 168 ra đời, thời gian tới, NHNN sẽ tiếp tục nghiên cứu điều chỉnh để hỗ trợ thanh khoản hệ thống tốt hơn.

Cùng với các giải pháp trên, thời gian qua, NHNN đã mở rất nhiều "cửa sổ" để hỗ trợ thanh khoản hệ thống, đặc biệt là điều hành  linh hoạt thông qua nghiệp vụ thị trường mở (OMO) và nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ (Swap) để cung ứng thanh khoản VND kịp thời cho các tổ chức tín dụng.