Bộ Giáo dục và Đào tạo đang xây dựng Dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung một loạt quy định liên quan đến xác định số lượng tuyển sinh, chương trình đào tạo, tuyển sinh và đào tạo trình độ cao đẳng ngành Giáo dục mầm non, đại học và sau đại học.

Dự thảo ngày 17/9/2026 sửa đổi nhiều nội dung của Quy chế tuyển sinh ban hành kèm Thông tư số 06/2026/TT-BGDĐT, đồng thời điều chỉnh các quy định liên quan đến xác định số lượng tuyển sinh, tuyển sinh và đào tạo sau đại học cũng như chương trình đào tạo các trình độ của giáo dục đại học.

Thí sinh sử dụng kết quả thi tốt nghiệp THPT phải có tổng điểm 3 môn của kỳ thi trong năm tuyển sinh, tương ứng với tổ hợp của phương thức tuyển sinh, đạt tối thiểu 15 điểm theo thang điểm 30.

Một trong những thay đổi đáng chú ý nhất liên quan trực tiếp đến tuyển sinh đại học từ năm 2027 là chủ trương giảm số lượng phương thức tuyển sinh.

Bộ Giáo dục và Đào tạo đề xuất cơ sở đào tạo được sử dụng tối đa 5 phương thức tuyển sinh. Riêng mỗi ngành, chương trình đào tạo chỉ được sử dụng 3 phương thức từ năm 2027 và giảm xuống còn một phương thức từ năm 2028. Xét tuyển thẳng và xét tuyển đối tượng cử tuyển không tính trong giới hạn này.

Nếu quy định được thông qua, đây sẽ là thay đổi lớn so với tình trạng một trường, một ngành có thể đồng thời sử dụng nhiều cách tuyển sinh. Cùng với giới hạn số phương thức, dự thảo yêu cầu mỗi phương thức phải gắn với một mã số, quy định rõ tiêu chí đánh giá, cách tính điểm và bảo đảm chỉ có duy nhất một thang điểm xét tuyển.

Bên cạnh đó, Dự thảo đưa ra 11 mã phương thức xét tuyển, gồm sử dụng kết quả thi tốt nghiệp THPT, kết quả thi tốt nghiệp trung học nghề, học bạ THPT, học bạ trung học nghề, xét tuyển thẳng, kết quả kỳ thi tuyển sinh chung của các cơ sở đào tạo, kỳ thi riêng của cơ sở đào tạo, chứng chỉ quốc tế, phương thức kết hợp, xét tuyển thí sinh tốt nghiệp THPT chương trình nước ngoài và phương thức khác.

Một điểm mới đáng chú ý khác là dự thảo quy định nguồn xét tuyển vào chương trình đào tạo trình độ đại học. Thí sinh sử dụng kết quả thi tốt nghiệp THPT phải có tổng điểm 3 môn của kỳ thi trong năm tuyển sinh, tương ứng với tổ hợp của phương thức tuyển sinh, đạt tối thiểu 15 điểm theo thang điểm 30.

Trường hợp không có điểm 3 môn thi tốt nghiệp THPT tương ứng với tổ hợp của phương thức tuyển sinh, thí sinh được sử dụng tổng điểm thi môn Toán, Ngữ văn và một môn khác do hiệu trưởng cơ sở đào tạo quyết định, công bố trong thông báo tuyển sinh. Tổng điểm cũng phải đạt tối thiểu 15 điểm theo thang điểm 30.

Bộ Giáo dục và Đào tạo đồng thời mở rộng nguồn dự tuyển đối với một số nhóm người học. Người có bằng trung cấp và 36 tháng kinh nghiệm công tác đúng chuyên môn đào tạo hoặc người có bằng cao đẳng nhưng không có bằng THPT và có 24 tháng kinh nghiệm công tác đúng chuyên môn có thể thuộc nguồn xét tuyển theo các điều kiện được quy định.

Người có kết quả thi tốt nghiệp trung học nghề đạt mức điểm do Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo thông báo hằng năm cũng được đăng ký xét tuyển vào chương trình đại học cùng nhóm ngành đào tạo.

Với các chương trình sử dụng kết quả thi THPT, học tập THPT hoặc kết hợp điểm thi THPT với điểm thi năng khiếu và có nhiều tổ hợp xét tuyển, cơ sở đào tạo phải xác định độ lệch điểm giữa các tổ hợp theo hướng dẫn thống nhất của Bộ Giáo dục và Đào tạo, quy đổi về thang điểm 30 nhằm bảo đảm yêu cầu đầu vào của chương trình.

Bộ cũng dành nhiều nội dung để điều chỉnh yêu cầu đầu vào đối với những ngành có yêu cầu đặc thù. Đối với chương trình đào tạo giáo viên và chương trình thuộc lĩnh vực pháp luật không sử dụng kết quả thi tốt nghiệp THPT, thí sinh phải đáp ứng chuẩn chương trình đào tạo nếu có, đạt ngưỡng đầu vào do Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định hằng năm và đáp ứng các yêu cầu cụ thể.

Trong đó, kết quả học tập cả năm lớp 12 phải được đánh giá mức tốt, tương ứng học lực từ giỏi trở lên. Riêng Giáo dục thể chất, Sư phạm âm nhạc, Sư phạm mỹ thuật có thể áp dụng mức khá trở lên cùng yêu cầu về tổng điểm 3 môn thi tốt nghiệp THPT. Với Giáo dục mầm non trình độ cao đẳng, yêu cầu học tập lớp 12 từ mức khá trở lên.

Đối với lĩnh vực sức khỏe có cấp giấy phép hành nghề nhưng không sử dụng kết quả thi tốt nghiệp THPT, dự thảo cũng yêu cầu kết quả học tập cả năm lớp 12 từ mức tốt, tương ứng học lực giỏi trở lên.

Một số chương trình gồm Điều dưỡng, Y học dự phòng, Hộ sinh, Kỹ thuật phục hình răng, Kỹ thuật xét nghiệm y học, Kỹ thuật hình ảnh y học và Kỹ thuật phục hồi chức năng được áp dụng điều kiện học tập lớp 12 từ mức khá trở lên.

Tại Dự thảo, Bộ Giáo dục và Đào tạo còn bổ sung yêu cầu đối với người tốt nghiệp trung học nghề. Với các chương trình đào tạo giáo viên, sức khỏe và pháp luật, kết quả trung bình chung học tập 3 năm của chương trình giáo dục trung học nghề phải từ giỏi trở lên. Những chương trình còn lại có thể yêu cầu từ khá trở lên do cơ sở đào tạo quyết định.

Cùng với điều chỉnh phương thức và điều kiện đầu vào, dự thảo đặt thêm yêu cầu đối với trách nhiệm của các trường trong tuyển sinh. Cơ sở đào tạo phải xây dựng, công bố và thực hiện đúng cam kết về đối tượng, điều kiện dự tuyển, nguồn tuyển, phương thức tuyển sinh, ngưỡng đầu vào, độ lệch điểm và tiêu chí phụ nếu có, đồng thời chịu trách nhiệm giải trình với thí sinh, cơ quan quản lý và xã hội.

Về lệ phí, các trường phải thực hiện theo nguyên tắc tính đúng, tính đủ và không được thu thêm lệ phí xét tuyển dưới bất kỳ hình thức nào đối với thí sinh đã đăng ký, nộp lệ phí qua Hệ thống xét tuyển chung.

Đáng chú ý, Dự thảo yêu cầu khai thác dữ liệu tuyển sinh và Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư nhằm giảm tối đa hồ sơ, thủ tục hành chính từ đăng ký xét tuyển đến nhập học. Các trường không được yêu cầu thí sinh bổ sung giấy tờ, chứng chỉ hoặc chứng nhận kết quả đã có trên hệ thống dữ liệu tuyển sinh.

Trường hợp nhiều thí sinh bằng điểm ở cuối danh sách, Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định thứ tự ưu tiên dành cho người đặt nguyện vọng ở thứ tự cao hơn.

Không chỉ tuyển sinh đại học, dự thảo còn sửa đổi đáng kể quy định đào tạo sau đại học. Đối với chương trình thạc sĩ chính quy tập trung toàn thời gian, người học phải học tập, nghiên cứu toàn thời gian theo kế hoạch toàn khóa, tham gia hoạt động chuyên môn của cơ sở đào tạo và không làm việc toàn thời gian tại cơ quan, tổ chức khác trong thời gian học.

Ở trình độ tiến sỹ, dự thảo xác định hai hướng tổ chức đào tạo luận án gồm định hướng nghiên cứu và định hướng ứng dụng. Định hướng nghiên cứu nhằm phát triển năng lực nghiên cứu độc lập, sáng tạo tri thức mới, còn định hướng ứng dụng tập trung giải quyết vấn đề, dự án hoặc đề tài ứng dụng thực tiễn.

Quy định về phản biện luận án cũng được điều chỉnh. Nếu có từ hai ý kiến phản biện độc lập không đồng ý về chất lượng chuyên môn, cơ sở đào tạo yêu cầu nghiên cứu sinh và người hướng dẫn chỉnh sửa, bổ sung luận án rồi thực hiện phản biện độc lập lần thứ hai. Một luận án không được phản biện độc lập quá hai lần.

Ngoài ra, Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng đề xuất giảng viên hợp đồng toàn thời gian có thể bao gồm giảng viên tiếp tục ký hợp đồng sau lúc nghỉ hưu nếu đáp ứng các điều kiện cụ thể.

Người này phải ký hợp đồng lao động xác định thời hạn từ đủ 12 tháng, làm việc toàn thời gian tại cơ sở đào tạo, giảng dạy trọn vẹn ít nhất một học phần trong năm xác định số lượng tuyển sinh và không ký hợp đồng từ 3 tháng trở lên với đơn vị sử dụng lao động khác.