Tập đoàn Viettel được chọn để xây dựng Nhà máy sản xuất chip bán dẫn

Điểm đến tin cậy trong chuỗi cung ứng chip toàn cầu

Sau nhiều năm nỗ lực triển khai, ngành công nghiệp chip bán dẫn Việt Nam đã đạt được những kết quả quan trọng, trở thành điểm đến nổi lên trong tái cấu trúc và mở rộng chuỗi cung ứng chip toàn cầu. Đến nay, Việt Nam có hơn 170 dự án đầu tư nước ngoài trong lĩnh vực bán dẫn, với tổng vốn gần 11,6 tỷ USD, tập trung ở hai công đoạn chính là thiết kế chip và đóng gói, kiểm thử…

Việt Nam đã hình thành khoảng 60 doanh nghiệp có khả năng tự chủ thiết kế một số loại chip. Đồng thời, đã xuất hiện trung tâm đóng gói, kiểm thử chip với 8 dự án đóng gói  - kiểm thử cùng hơn 20 doanh nghiệp sản xuất, cung ứng vật liệu, thiết bị hoạt động tại Việt Nam. Nhiều tập đoàn công nghệ lớn như Intel, NVIDIA, Samsung, Qualcomm, Marvell, Amkor và gần đây nhất là ASML đã hiện diện.

Bên cạnh đó, Việt Nam đã xây dựng đội ngũ nhân lực bán dẫn nòng cốt với gần 6.000 kỹ sư. Hạ tầng và hoạt động nghiên cứu tại một số cơ sở giáo dục đại học trọng điểm cũng từng bước được đầu tư, tiêu biểu là Đại học Bách khoa Hà Nội.

Mới đây nhất, Việt Nam đã khởi công Dự án Xây dựng nhà máy chế tạo chip bán dẫn đầu tiên tại Việt Nam do Viettel triển khai. Việc khởi công nhà máy này được Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đánh giá là “một dấu mốc chiến lược, thể hiện quyết tâm của Việt Nam tham gia sâu, tham gia thực chất vào chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu, để đạt được các mục tiêu của Chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn 2050”.

Từ trước đến nay, ngành công nghiệp chip bán dẫn của Việt Nam vẫn thiếu một mắt xích then chốt, đó là năng lực chế tạo chip. Với việc khởi công nhà máy chế tạo chip bán dẫn, có thể khẳng định Việt Nam hoàn toàn có thể từng bước làm chủ được công nghệ cao, hoàn thiện một mắt xích quan trọng trong chuỗi giá trị bán dẫn là chế tạo chip; đánh dấu bước chuyển mình từ tham gia sang làm chủ, từ lắp ráp sang sáng tạo, góp phần nâng cao tiềm lực, vị thế của Việt Nam.

Lan tỏa động lực cho cả ngành bán dẫn

Nhà máy chip là mắt xích cần thiết để khắc phục lỗ hổng “lab-to-fab”, khi các công ty thiết kế quy mô nhỏ và trung bình, các công ty khởi nghiệp khó tìm nơi chế tạo chip với số lượng nhỏ để gỡ lỗi và kiểm nghiệm thiết kế. Trong khi đó, để xây dựng hệ sinh thái bán dẫn Việt Nam, các công ty thiết kế và tổ chức nghiên cứu cần tiếp cận sản xuất để thử nghiệm liên tục.

Nhà máy chế tạo chip bán dẫn sẽ giúp các công ty thiết kế, các công ty khởi nghiệp, các phòng thí nghiệm, các viện nghiên cứu và các trường đại học có thể chế tạo mẫu nhanh để thử nghiệm, hoàn thiện công nghệ, thúc đẩy tiến hóa trong công nghệ thiết kế chip.

TS. Nguyễn Đông Giang, chuyên gia nghiên cứu phát triển công nghệ bán dẫn HSIC Lab phân tích, khi có nhà máy sản xuất chip thì các công ty thiết kế chip hay các cơ sở đào tạo bán dẫn ở Việt Nam có thể đưa các thiết kế sáng tạo của mình vào nhà máy sản xuất chip, tạo ra chip thực sự, chứ không chỉ thiết kế trên giấy hay chuyển sang nước ngoài, nhờ đó giảm rất nhiều chi phí. Mặt khác, nhà máy sản xuất chip bán dẫn sẽ khép kín hệ sinh thái từ khâu thiết kế đến khâu chế tạo, đóng gói. Điều này giúp Việt Nam tự chủ hơn trong ngành công nghiệp bán dẫn.

“Việc có nhà máy chip của Việt Nam do Viettel xây dựng là cực kỳ quan trọng với ngành chip Việt Nam. Không thể đào tạo thiết kế, đóng gói, mà không có sản xuất, vì sẽ phải chờ rất lâu mới có thể đặt hàng sản xuất thử nghiệm tại các nhà máy nước ngoài và cũng rất tốn kém, điều này làm chậm lại tiến trình. Khi làm chủ, quá trình nghiên cứu, sản xuất diễn ra nhanh và rẻ hơn nhiều”, ông Trương Gia Bình, Chủ tịch Hội đồng Quản trị Tập đoàn FPT, Thành viên Hội đồng Tư vấn quốc gia về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, đánh giá.

Ở góc độ đào tạo nguồn nhân lực, nhà máy bán dẫn không chỉ là thỏi nam châm thu hút nguồn nhân lực bán dẫn từ thế giới, mà còn giúp Việt Nam tự thân đào tạo nhân lực bán dẫn cho những mục tiêu lâu dài. PGS-TS. Huỳnh Quyết Thắng, Giám đốc Đại học Bách khoa Hà Nội cho rằng, đây là một cơ hội để đặt ra mục tiêu đào tạo nguồn nhân lực ở mức độ cao hơn. Chúng ta sẽ có đội ngũ kỹ sư, thạc sĩ, tiến sĩ và họ sẽ là hạt nhân đẩy lĩnh vực công nghệ bán dẫn của Việt Nam phát triển đúng như kỳ vọng tự lực, tự cường trong lĩnh vực công nghệ cao.

“Đại học Bách khoa sẽ đồng hành trong lĩnh vực nghiên cứu chuỗi công đoạn của công nghệ bán dẫn như thiết kế, sản xuất wafer, xây dựng phòng thí nghiệm và đặc biệt là sản xuất thử nghiệm, kiểm thử. Xây dựng những dự án phòng thí nghiệm dùng chung, nhà trường và doanh nghiệp cùng đồng hành đưa vào thực tế cuộc sống. Nuôi dưỡng khát vọng, quyết tâm dấn thân của thế hệ những chuyên gia giỏi của Việt Nam trong lĩnh vực công nghệ khó, công nghệ lõi, từ đó chúng ta mới có thể tự lực, tự cường, đặc biệt trong lĩnh vực bán dẫn”, ông Thắng nhấn mạnh.

“Quan trọng hơn, đây chính là động lực và điểm hội tụ để thu hút các chuyên gia, các kỹ sư Việt Nam đa ngành trên toàn cầu trở về, có một môi trường đủ lớn để cống hiến, phát triển tài năng và cùng nhau giải quyết những bài toán lớn mang tầm quốc gia”, PGS-TS. Lê Văn Minh, nguyên chuyên gia của Trung tâm Sáng tạo công nghiệp mới (Đại học Tohoku, Nhật Bản) nhìn nhận.

Trung tướng Tào Đức Thắng, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Viettel chia sẻ, Viettel mong muốn được mở rộng hệ sinh thái, hợp tác với các tập đoàn trong nước và quốc tế như FPT, CMC, Vingroup, City Group, Synopsys, Marvell, Amkor…; các viện, nhà trường như Học viện Kỹ thuật Quân sự, Đại học Bách khoa Hà Nội, Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học Quốc gia TP.HCM, Đại học Phenikaa… và các tổ chức, doanh nghiệp, hiệp hội, cộng đồng start-up để cùng cộng hưởng sức mạnh, kiến tạo năng lực mới cho lĩnh vực bán dẫn của Việt Nam.

Chặng đường dài bắt đầu từ bước đi đầu tiên

Với việc sản xuất chip bán dẫn, Việt Nam hoàn toàn có thể từng bước làm chủ được công nghệ cao, hoàn thiện một mắt xích quan trọng trong chuỗi giá trị bán dẫn là chế tạo chip; đánh dấu bước chuyển mình từ tham gia sang làm chủ, từ lắp ráp sang sáng tạo, góp phần nâng cao tiềm lực, vị thế của Việt Nam. Tuy nhiên, ngành công nghiệp bán dẫn còn rất nhiều việc phải làm.

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã nhấn mạnh, nhiệm vụ phát triển công nghiệp bán dẫn có ý nghĩa chiến lược quan trọng, nhưng rất khó khăn, thách thức, đòi hỏi cách tiếp cận tổng thể, tư duy chiến lược và hành động đồng bộ. Cần sự kết hợp hài hòa giữa vai trò kiến tạo của Nhà nước, năng lực tổ chức thực hiện của doanh nghiệp, sức sáng tạo của đội ngũ trí thức, nhà khoa học và hợp tác quốc tế sâu rộng, thực chất.

Theo đó, Thủ tướng yêu cầu toàn ngành tập trung hình thành lực lượng doanh nghiệp bán dẫn đủ mạnh, tạo nền tảng hoàn thiện chuỗi giá trị bán dẫn trong nước và kết nối hiệu quả với khu vực FDI, chuỗi cung ứng toàn cầu. Phát triển nguồn nhân lực bán dẫn cả về số lượng và chất lượng, bảo đảm đủ nhân lực cho tất cả các khâu từ thiết kế, chế tạo đến đóng gói, kiểm thử và nghiên cứu phát triển.

Phát triển công nghiệp bán dẫn gắn với công nghiệp điện tử để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Quyết tâm, quyết liệt hơn nữa trong kết nối doanh nghiệp trong nước với doanh nghiệp FDI để tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu sản xuất chip.

Toàn ngành từng bước nâng cao năng lực làm chủ công nghệ và hoàn thiện hệ sinh thái bán dẫn; trọng tâm là đến năm 2030 tập trung làm chủ công nghệ cốt lõi. Đến năm 2045 hướng tới hình thành hệ sinh thái bán dẫn làm chủ, có khả năng dẫn đầu ở một số công đoạn, phân khúc.