Lễ công bố Sản phẩm nhôm thỏi đầu tiên của Việt Nam tại Nhà máy điện phân Nhôm Đắk Nông, Khu công nghiệp Nhân Cơ, tỉnh Lâm Đồng. Ảnh: Hạ Chúc

Ngày 26/7, UBND tỉnh Lâm Đồng phối hợp với Công ty TNHH Luyện kim Trần Hồng Quân tổ chức Lễ công bố Sản phẩm nhôm thỏi đầu tiên của Việt Nam tại Nhà máy điện phân Nhôm Đắk Nông, Khu công nghiệp Nhân Cơ, tỉnh Lâm Đồng. Tham dự Lễ công bố có Đại tướng Phan Văn Giang, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng.

Nhà máy điện phân nhôm Đắk Nông là Dự án sản xuất nhôm kim loại thí điểm đầu tiên của Việt Nam, được đầu tư xây dựng nhằm hiện thực hóa chủ trương của Đảng và chỉ đạo của Chính phủ về tăng cường chế biến sâu khoáng sản bôxít.

Sự kiện là mắt xích cuối cùng khép kín chuỗi công nghiệp bôxít - alumin - nhôm Việt Nam, thể hiện ý chí và khát vọng có “nhôm” của Việt Nam, là kỳ vọng của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân tỉnh Lâm Đồng xây dựng tỉnh Lâm Đồng trở thành Trung tâm Công nghiệp nhôm của cả nước. Đây là kết quả của quá trình đầu tư bài bản, nghiên cứu, làm chủ công nghệ và nỗ lực không ngừng suốt 11 năm.

Đến nay, chủ đầu tư đã hoàn thành việc lắp đặt thiết bị và đưa Phân kỳ 1 của Nhà máy với công suất 150.000 tấn/năm vào vận hành. Công ty đang tiếp tục phối hợp lắp đặt thiết bị để đảm bảo tiến độ Quý IV/2026 đưa Phân kỳ 2 với công suất 300.000 tấn/năm vào vận hành. Quý I/2027, hoàn thành đầu tư Phân kỳ 3 đạt công suất thiết kế 450.000 tấn/năm.

Nhà máy điện phân nhôm đi vào vận hành và đạt công suất thiết kế trong quý I/2027 sẽ có vai trò và ý nghĩa hết sức quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Lâm Đồng và khu vực Tây Nguyên, đóng góp quan trọng thực hiện mục tiêu tăng trưởng “2 con số” của tỉnh. Dự án tạo việc làm trực tiếp và gián tiếp cho khoảng 3.500 lao động địa phương. Thông qua dự án sẽ giúp giảm nhập khẩu nhôm bình quân khoảng 1,5 tỷ USD/năm.

Phát biểu tại sự kiện, Đại tướng Phan Văn Giang, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng khẳng định, sản phẩm nhôm thỏi đầu tiên tại Việt Nam ra đời là sự kiện đặc biệt có ý nghĩa quan trọng, đánh dấu mốc lịch sử khi nước ta chính thức làm chủ công nghệ điện phân để sản xuất nhôm kim loại trong nước.

Đây là cơ sở tạo động lực mới cho ngành công nghiệp luyện kim Việt Nam trong quá trình phát triển công nghiệp chế biến, chế tạo, từng bước nâng cao năng lực tự chủ, nâng cao vị thế cạnh tranh.

Thành quả đó không chỉ thể hiện năng lực, ý chí, khát vọng vươn lên của doanh nghiệp Việt Nam, mà còn hiện thực hóa chủ trương của Đảng, Nhà nước về hình thành nền công nghiệp nhôm, nâng cao giá trị gia tăng, xây dựng nền công nghiệp hiện đại. Chính phủ biểu dương sự nỗ lực, kiên trì của công ty TNHH Luyện kim Trần Hồng Quân, sự phối hợp trách nhiệm của các bộ, ngành Trung ương và chính quyền tỉnh Lâm Đồng trong suốt chặng đường hơn một thập kỷ vừa qua.

Phó Thủ tướng Phan Văn Giang nhấn mạnh, Việt Nam là một trong những quốc gia có nguồn tài nguyên thiên nhiên lớn, với 5,8 tỷ tấn tài nguyên bô xít, tập trung chủ yếu ở khu vực Tây Nguyên. Đây là nguồn lực quan trọng để phát triển ngành công nghiệp alumin, nhôm và các sản phẩm chế biến sâu có giá trị gia tăng cao.

Những năm qua, Đảng và Nhà nước xác định mục tiêu khai thác, chế biến bô xít, gắn với chế biến, hình thành chuỗi giá trị hoàn chỉnh từ khai thác bô xít, sản xuất Alumin, điện phân nhôm đến chế biến sâu các sản phẩm nhôm có giá trị cao gắn với bảo vệ tài nguyên môi trường và phát triển kinh tế.

Việc phát triển thành công nhôm thỏi đã khẳng định năng lực làm chủ công nghệ, trình độ quản trị, chất lượng nguồn nhân lực và quyết tâm của doanh nghiệp Việt Nam trong việc tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Đây là bước chuyển quan trọng về xuất khẩu nguyên liệu, xuất thành phẩm sang sản xuất vật liệu cơ bản phục vụ các ngành công nghiệp trọng điểm như: điện lực, cơ khí chế tạo, ô tô, đường sắt, hàng không...

Trong giai đoạn phát triển mới, khi đất nước đặt mục tiêu tăng trưởng cao, nhanh và bền vững, việc chủ động nguồn cung nhôm kim loại trong nước có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Nguồn nhôm ổn định trong nước sẽ góp phần giảm phụ thuộc vào nhập khẩu, hạn chế rủi ro đứt gãy chuỗi cung ứng, cải thiện cán cân thương mại, nâng cao tỷ lệ nội địa hóa và tăng khả năng chống chịu của nền kinh tế trước những biến động từ bên ngoài.

Với công suất khoảng 450.000 tấn nhôm kim loại mỗi năm, giá trị sản xuất hằng năm có thể đạt khoảng 1,35 - 1,40 tỷ USD, tương đương khoảng 35 - 36 nghìn tỷ đồng. Bên cạnh đó, với việc sử dụng trên 1.000 lao động trực tiếp có trình độ chuyên môn, kỹ thuật và quản lý, Dự án có thể tạo thêm khoảng 3.500 đến 4.000 việc làm trong các lĩnh vực cung ứng nguyên liệu, năng lượng, vận tải, logistics, sửa chữa cơ khí, thiết bị, dịch vụ kỹ thuật và thương mại.

Quan trọng hơn, sự hình thành ngành sản xuất nhôm kim loại sẽ tạo thị trường đầu vào ổn định cho các ngành cán, kéo, đúc, ép đùn, sản xuất hợp kim và chế tạo sản phẩm nhôm; qua đó hình thành một hệ sinh thái công nghiệp có quy mô và giá trị kinh tế lớn hơn.