Đây là một phần nội dung trong dự thảo “Đề án sản xuất trồng trọt giảm phát thải giai đoạn 2025-2030”, do Bộ Nông nghiệp và Môi trường phụ trách.

Phát biểu tại hội nghị tham vấn cho dự thảo, được tổ chức tại Hà Nội sáng 30/7, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Hoàng Trung đánh giá rằng việc chuyển đổi mô hình sản xuất trồng trọt theo hướng phát thải thấp, bền vững, thích ứng linh hoạt với biến đổi khí hậu đã trở thành yêu cầu cấp bách.

Theo số liệu kiểm kê khí nhà kính năm 2020 do Viện Môi trường Nông nghiệp tính toán, tổng lượng phát thải khí nhà kính của Việt Nam đạt khoảng 454,6 triệu tấn CO₂ tương đương (CO₂tđ), tăng gần gấp đôi so với năm 2010, trong đó lĩnh vực nông nghiệp chiếm khoảng 116,51 triệu tấn CO₂tđ.

Riêng trồng trọt (canh tác lúa và một số loại cây trồng chủ lực, đốt phế phụ phẩm nông nghiệp ngoài đồng) chiếm khoảng 80% tổng phát thải của ngành nông nghiệp, chủ yếu là phát thải khí CH₄ từ sản xuất lúa nước do tập quán canh tác ngập nước liên tục, sử dụng phân bón chưa hiệu quả và chưa có phương án xử lý rơm rạ sau thu hoạch hiệu quả.

"Nếu được định hướng đúng đắn, triển khai bài bản và áp dụng các giải pháp kỹ thuật phù hợp, vừa hiệu quả về chi phí, vừa có khả năng nhân rộng thì việc giảm phát thải trong ngành trồng trọt hoàn toàn có thể thực hiện ở quy mô quốc gia cũng như tại từng nông hộ", Thứ trưởng Hoàng Trung cho hay.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Hoàng Trung phát biểu tại hội nghị. Ảnh: Nông nghiệp và Môi trường.

Nhằm hướng tới một nền nông nghiệp xanh, hài hòa với thiên nhiên và có khả năng cạnh tranh toàn cầu, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã xây dựng Dự thảo “Đề án sản xuất trồng trọt giảm phát thải giai đoạn 2025 - 2030”.

Theo đề án, nếu áp dụng các kỹ thuật như tưới ngập khô xen kẽ, quản lý phân bón hợp lý, sử dụng vật tư có nguồn gốc sinh học giúp, chi phí đầu vào trong quá trình trồng trọt sẽ giảm 5 - 15% so với canh tác thông thường (đặc biệt rõ trong cây lúa, mía, cà phê).

Việc sản xuất nông sản theo hướng giảm phát thải, có truy xuất nguồn gốc carbon, chứng nhận môi trường sẽ giúp tiếp cận các thị trường có giá trị cao như: EU, Nhật Bản, Bắc Mỹ... với giá bán tăng từ 10 - 25% so với sản phẩm thông thường.

Ngoài tác động về kinh tế, nếu triển khai hiệu quả các giải pháp tổng thể từ Đề án có thể giúp giảm được 8 - 11 triệu tấn CO₂ tương đương/năm, đồng thời còn giúp cải thiện độ phì đất, hạn chế suy thoái tài nguyên, giảm ô nhiễm môi trường do đốt phế phụ phẩm; tăng thu nhập và ổn định sinh kế cho nông dân, tạo việc làm cho phụ nữ và người trẻ, góp phần giữ chân lao động nông thôn.

"Đây sẽ là định hướng chiến lược cho ngành trồng trọt Việt Nam trong thập kỷ tới, góp phần đưa Việt Nam trở thành hình mẫu về nông nghiệp phát thải thấp, bền vững và có trách nhiệm với biến đổi khí hậu", ông Hoàng Trung nhấn mạnh.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường hiện đưa ra hai phương án để thực hiện đề án. Phương án một sẽ thực hiện với 5 loại cây trồng gồm lúa, sắn, cà phê, chuối và mía trên phạm vi toàn quốc. Phương án hai, thực hiện trên phạm vi toàn quốc trong giai đoạn 2025-2035 với các cây trồng trong lĩnh vực trồng trọt trong đó tập trung vào một số cây trồng chủ lực. Với phương án hai sẽ bổ sung thêm đơn vị thực hiện là các đối tác quốc tế.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Hoàng Trung yêu cầu cơ quan soạn thảo, cụ thể là Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, tiếp thu các ý kiến góp ý, hoàn thiện dự thảo và trình Bộ xem xét trong tháng 8/2025, để sớm đưa đề án vào triển khai trong thực tế.