Số liệu cập nhật từ VIS Rating về thị trường trái phiếu doanh nghiệp cho biết, hoạt động phát hành trái phiếu doanh nghiệp tăng nhẹ trong quý III/2026 so với cùng kỳ, chủ yếu đến từ trái phiếu ngân hàng thứ cấp (tăng vốn cấp 2) và bất động sản. Tuy nhiên, đà phục hồi diễn ra không đồng đều. 

Cụ thể, giá trị phát hành sơ cấp đạt 172.000 tỷ đồng trong quý III/2026, tăng 9,7% so với cùng kỳ, dẫn dắt bởi hoạt động phát hành trái phiếu ngân hàng thứ cấp và trái phiếu bất động sản. Các ngân hàng quốc doanh và một số ngân hàng tư nhân, như Sacombank, đã tăng cường phát hành trái phiếu thứ cấp nhằm đáp ứng hệ số an toàn vốn.

Ngược lại, phát hành trái phiếu thường của ngân hàng giảm 22% so với cùng kỳ khi các ngân hàng chuyển hướng sang huy động qua chứng chỉ tiền gửi kỳ hạn dài để thu hút nguồn vốn từ nhà đầu tư cá nhân.

Phát hành trái phiếu bất động sản tăng 29% so với cùng kỳ nhưng vẫn tập trung ở một số ít tổ chức phát hành như Vinhomes và các công ty liên quan đến Masterise. Các lô trái phiếu kỳ hạn dài hơn, bao gồm trái phiếu kỳ hạn 3-7 năm do các công ty liên quan đến Masterise phát hành, nhằm huy động vốn cho các dự án quy mô lớn.

Phát hành trái phiếu mới hàng quý theo nhóm ngành.

Trong khi đó, áp lực trả nợ vẫn hiện hữu đối với các tổ chức phát hành gặp khó khăn, đặc biệt là các công ty trong hệ sinh thái Novaland, do doanh số bán hàng chững lại, lãi suất cao và khả năng tạo dòng tiền hạn chế khiến các tổ chức phát hành này thanh toán chậm các nghĩa vụ đến hạn. 

Đồng thời, các tổ chức phát hành như CTCP Đầu tư và Du lịch Vạn Hương và CTCP Đầu tư Thương mại SMC đã gia hạn kỳ hạn trái phiếu thêm 1-2 năm để giảm bớt áp lực tái cấp vốn trong ngắn hạn.

Khoảng 252.000 tỷ đồng trái phiếu sẽ đáo hạn trong 12 tháng tới, với tỷ trọng đáng kể các trái phiếu đã chậm trả hoặc được tái cấu trúc của các tổ chức phát hành gặp khó khăn về tài chính.

Điểm tích cực là tình hình xử lý các khoản chậm trả đã cải thiện hơn. Tỷ lệ thu hồi nợ lũy kế cải thiện đáng kể lên 51,5%, tăng 3,8 điểm phần trăm so với quý trước, với hơn 11.000 tỷ đồng được hoàn trả cho nhà đầu tư trong quý. Khoản thanh toán này chủ yếu đến từ các tổ chức phát hành liên quan đến Hưng Thịnh và Sunshine, phản ánh sự cải thiện trong việc xử lý chậm trả và khả năng tiếp cận nguồn vốn của một số chủ đầu tư gặp khó khăn.

Hiện khung pháp lý đang tiếp tục hoàn thiện theo hướng tăng cường bảo vệ nhà đầu tư thông qua các quy định liên quan tới quản lý tài sản bảo đảm và công bố thông tin. Luật 23/2026/QH16 sửa đổi Luật Các tổ chức tín dụng, có hiệu lực từ ngày 1/12/2026, cho phép ngân hàng quản lý tài sản bảo đảm của trái phiếu, qua đó thúc đẩy sự tham gia rộng rãi hơn của các đại lý quản lý tài sản bảo đảm và nâng cao hiệu quả của các cơ chế bảo đảm cho trái phiếu.

Bên cạnh đó, Thông tư 138 – hướng dẫn chi tiết thực hiện Nghị định 200/2026/NĐ-CP – yêu cầu công bố thông tin kịp thời về các trường hợp chậm trả, thanh toán sau khi chậm trả và gia hạn kỳ hạn, giúp nhà đầu tư đánh giá rủi ro hiệu quả hơn và củng cố kỷ luật thị trường.

Do đó, VIS Rating kỳ vọng hoạt động phát hành sơ cấp sẽ ổn định trong quý IV/2026, được dẫn dắt bởi nhu cầu vốn phục vụ phát triển dự án và tái cấp vốn của các chủ đầu tư bất động sản.

Tuy nhiên, rủi ro tái cấp vốn sẽ tiếp tục ở mức cao với khối lượng trái phiếu đáo hạn lớn sắp tới, chi phí vốn tăng và thanh khoản hạn chế tiếp tục gây áp lực lên các tổ chức phát hành có hồ sơ tín nhiệm yếu, đặc biệt là những tổ chức phát hành có trái phiếu đã từng chậm trả hoặc tái cấu trúc.