Cần thận trọng, không để dòng vốn giá rẻ làm tăng giá nhà. Ảnh: Đức Thanh

Ngân hàng chạy đua cho vay mua nhà lãi suất rẻ

Thị trường bất động sản đang đón nhiều cú hích để phục hồi trở lại. Hiện Chính phủ đưa ra loạt giải pháp phát triển nhà ở xã hội. Các ngân hàng ngân hàng cũng cạnh tranh ráo riết tung ra các gói cho vay mua nhà giá rẻ để kích thích cầu vay mua nhà của cá nhân.

Mới đây, một loạt ngân hàng như LPBank, SHB, HDBank, ACB… tung ra các gói vay với lãi suất chỉ từ 3,88%/năm đến 5,5%/năm hỗ trợ cho vay mua nhà. Khách hàng được vay tối đa 90-100% giá trị tài sản, thời hạn vay tối đa 35-50 năm, ân hạn gốc 24-60 tháng.

Riêng với nhà ở xã hội, gói tín dụng 145.000 tỷ đồng đang tích cực được giải ngân. Ông Phạm Toàn Vượng, Tổng giám đốc Agribank (ngân hàng đang đứng đầu về cho vay nhà ở xã hội) cho hay, ngân hàng này hiện cấp tín dụng cho 13 chủ đầu tư và gần 300 khách hàng cá nhân mua nhà của các dự án, với tổng mức tín dụng đã cấp gần 4.000 tỷ đồng và dư nợ đạt trên 1.000 tỷ đồng. Ngân hàng đang tiếp cận và xem xét cấp tín dụng đối với 5 dự án, tổng mức cấp tín dụng dự kiến gần 3.000 tỷ đồng.

Theo bà Nguyễn Thị Hồng, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN), đối với gói 145.000 tỷ đồng và chương trình cho vay tín dụng với người trẻ dưới 35 tuổi, NHNN đã kêu gọi các ngân hàng tham gia, lãi suất ưu đãi khi cho vay các chương trình này thấp hơn 1-3% lãi suất cho vay thông thường.

“Dưới sự chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, chúng tôi đã kêu gọi được 9 ngân hàng đăng ký khoảng 45.000 - 55.000 tỷ đồng để cho người trẻ vay trong thời gian 15 năm, lãi suất thấp hơn khoảng 1-3%. Tuy nhiên, hầu hết người trẻ chỉ có nhu cầu thuê nhà, chứ chưa có nhu cầu mua nhà, nên cần đánh giá lại để có chính sách phù hợp. Riêng gói tín dụng 145.000 tỷ đồng, các ngân hàng đang cho vay với lãi suất 6,1-6,6%/năm, tức bằng lãi suất cho vay với người nghèo”, Thống đốc NHNN cho biết.

Dù các ngân hàng hành động rất nhanh khi hưởng ứng chủ trương phát triển nhà ở xã hội, nhà ở giá rẻ của Chính phủ, nhưng nhiều chuyên gia cho rằng, sự hưởng ứng của ngân hàng là chưa đủ. Muốn phân khúc này phục hồi, các chủ đầu tư bất động sản phải đi trước một bước để tạo nguồn cung. Trong bối cảnh nguồn cung khan hiếm, mà ngân hàng lại tăng bơm tiền, rất có thể sẽ xảy ra hiệu ứng ngược.

Theo TS. Nguyễn Quốc Hùng, Tổng thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam, dường như các chủ đầu tư chưa có những động thái cụ thể và thiết thực để hỗ trợ người dân có nhu cầu mua được nhà ở với chi phí hợp lý, ngược lại còn liên tục đẩy giá lên cao. Do vậy, dù người dân có được vay ưu đãi lãi suất, thì chi phí mua nhà vẫn ngày càng lớn hơn, vượt xa khả năng chi trả của họ.

“Tôi có đôi chút lo ngại rằng, khi ngân hàng tạo điều kiện cho vay mua nhà với lãi suất thấp, giá nhà sẽ còn tăng cao nữa (do tiền bơm vào nhiều hơn trong khi nguồn cung không đủ cầu). Cần thận trọng, không để dòng vốn giá rẻ làm tăng giá nhà”, ông Hùng cảnh báo.

Cần huy động tổng lực nguồn vốn cho nhà ở xã hội

Tốc độ giải ngân gói tín dụng 145.000 tỷ đồng ưu đãi cho vay nhà ở xã hội có thể nhanh hơn trong thời gian tới, song theo các chuyên gia, để “kích” phân khúc này, trước hết, phải tháo gỡ các rào cản với phía cung nhà ở xã hội.

Theo đó, nhiều chủ đầu tư bất động sản kiến nghị cho phép các địa phương được chỉ định thầu, chỉ định nhà đầu tư; tăng lợi nhuận định mức cho doanh nghiệp lên 15-20%; tạo quỹ đất phát triển nhà ở xã hội; thí điểm giao đất không qua đấu thầu…

Nguồn vốn ngân hàng chỉ là giải pháp hỗ trợ.

- Thống đốc NHNN Nguyễn Thị Hồng

ngân hàng huy động vốn của nguời dân là huy động ngắn hạn, còn cho vay làm Dự án là cho vay dài hạn. Do đó, việc cân đối giữa cho vay và nguồn vốn huy động rất quan trọng để tránh việc khi người dân cần rút tiền mà tổ chức tín dụng chưa thu hồi được từ người vay, gây rủi ro cho ngân hàng.

Nguồn vốn từ hệ thống ngân hàng chỉ là giải pháp hỗ trợ thêm, không phải chính sách quyết định để thực hiện. Nếu sử dụng vốn ngân hàng, thì có thể tính đến việc sử dụng nguồn vốn ngân sách ủy thác qua ngân hàng cho vay, hoặc thành lập quỹ để ủy thác qua tổ chức tín dụng, khi thực hiện ủy thác thì tổ chức tín dụng có thể cho vay dài hạn hơn, lãi suất ưu đãi hơn.

Riêng về vốn, để đầu tư 1 triệu nhà ở xã hội, không thể chỉ trông chờ vào tín dụng ngân hàng. TS. Lê Xuân Nghĩa, chuyên gia kinh tế cho rằng, gói 145.000 tỷ đồng là vốn thương mại, cho vay bằng nguồn vốn ngân hàng huy động trong dân, nên phải đảm bảo có lãi, không thể duy trì lãi vay quá thấp. Để phát triển nhà ở xã hội, nguồn vốn ưu đãi mang tính quyết định phải là vốn ngân sách.

GS-TS. Hoàng Văn Cường, nguyên Phó hiệu trưởng Đại học Kinh tế Quốc dân đề xuất xây dựng Quỹ nhà ở quốc gia sử dụng nguồn tiền từ khoản đóng góp 2% tiền sử dụng đất của các dự án nhà ở xã hội do doanh nghiệp nộp. Nguồn quỹ này sẽ được dùng để đầu tư phát triển nhà ở xã hội trong tương lai.

Chuyên gia này cũng cho rằng, Quỹ nhà ở quốc gia cần áp dụng cơ chế người dân có thể đóng góp trước khi đăng ký mua nhà. Theo đó, tiêu chí ưu tiên có thể dựa trên mức đóng góp và thời gian tham gia. Cách làm này vừa giúp huy động vốn hiệu quả, vừa giúp phân loại rõ ràng giữa đối tượng có khả năng mua, thuê mua hoặc thuê nhà, thay vì phải đánh giá thủ công từng trường hợp.