Tuy nhiên, giải pháp này cũng đồng nghĩa với việc gia tăng rủi ro trong tương lai, nhất là trong bối cảnh giá cước vận tải biển đang lao dốc.

Vosco được thành lập từ thập niên 1970 với mục tiêu vận chuyển hàng hóa bằng đường biển, phục vụ nhu cầu nội địa và xuất khẩu. Hiện Công ty khai thác nhiều tuyến vận tải: tàu hàng khô cỡ nhỏ hoạt động trong khu vực Đông Nam Á; tàu Handysize (20.000-30.000 DWT) chủ yếu chạy tuyến nội địa, Đông Nam Á và Trung Đông; tàu Handymax/Supramax đảm nhiệm các tuyến dài hơn đến Nam Mỹ, Tây Phi, Đông Bắc Á và Trung Quốc.

Tính đến cuối năm 2024, Vosco quản lý 13 tàu với tổng trọng tải 421.699 DWT, gồm 7 tàu hàng rời, 4 tàu dầu - hóa chất và 3 tàu container, cùng 4 tàu thuê trần. Tuổi đời đội tàu trung bình hơn 19 năm, khá cao so với yêu cầu thị trường. Sau hơn một thập kỷ không đầu tư mới, năm 2024, Công ty khởi động kế hoạch trẻ hóa đội tàu trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt và tiêu chuẩn môi trường ngày càng khắt khe.

Ngành vận tải biển đang dịch chuyển theo hướng hiện đại hóa, yêu cầu tàu lớn, tiết kiệm nhiên liệu và giảm phát thải theo quy định của Tổ chức Hàng hải thế giới (IMO). Vosco đặt mục tiêu nâng đội tàu lên 25 chiếc, tổng trọng tải khoảng 1 triệu DWT vào năm 2030, thông qua thuê định hạn và thuê tàu trần.

Năm 2025, Công ty đã nhận 3 tàu mới (Vosco Starlight, Sunlight, Jubilant) và thuê thêm 2 tàu Supramax. Tổng cộng, Vosco mua hoặc thuê 7 tàu trong năm, song vẫn cân nhắc đầu tư tàu Ultramax do giá cao.

Tại Đại hội cổ đông bất thường ngày 7/11/2025 tới đây, Công ty dự kiến trình phương án bán hoặc bán - thuê lại 1-3 tàu Supramax nhằm bổ sung vốn lưu động, đồng thời thuê lại chính tàu bán ra để duy trì năng lực khai thác trong 3-5 năm. Nghiệp vụ sale and lease back giúp Vosco có dòng tiền tức thời, giảm vay nợ nhưng tiềm ẩn rủi ro do chi phí thuê cao, áp lực dòng tiền và biến động tỷ giá, lãi suất USD.

Thị trường vận tải biển hiện suy giảm mạnh, Chỉ số Drewry World Container Index từ ngày 9/1 đến ngày 16/10/2025 giảm 57,7%, từ 3.986 xuống 1.687 USD/container 40 feet. Kết quả, Vosco lỗ 43,56 tỷ đồng trong nửa đầu năm 2025, nâng lỗ lũy kế lên 26,55 tỷ đồng, dư nợ vay 589,41 tỷ đồng (33,3% vốn chủ).

Trong bối cảnh giá cước giảm và hoạt động chưa thoát lỗ, chiến lược đầu tư đội tàu kết hợp bán - thuê lại có thể giúp Vosco cải thiện lợi nhuận ngắn hạn, song vẫn chứa rủi ro tài chính dài hạn khi chi phí thuê tăng và thị trường chưa hồi phục.

Thực tế cho thấy, nhiều doanh nghiệp vận tải biển lớn như Tổng công ty cổ phần Vận tải Dầu khí (PVTrans, mã PVT), CTCP Vận tải và Xếp dỡ Hải An (HAH), PVT Logistics... đều theo đuổi chiến lược đầu tư theo chu kỳ trung bình, thay vì chạy theo biến động ngắn hạn của thị trường.

Các doanh nghiệp này chia sẻ với Báo Tài chính - Đầu tư rằng, họ xác định giá tàu trung bình trong 10 năm, từ đó phân bổ đầu tư theo giai đoạn, tập trung mua tàu khi giá thấp hơn mức trung bình. Khi giá tàu bật tăng, họ vẫn tiếp tục đầu tư có chọn lọc, bởi tổng chi phí đầu tư cả đội tàu vẫn thấp hơn trung bình 10 năm, giúp duy trì lợi thế về chi phí.

Trong giai đoạn 2018-2020, khi giá tàu mới thấp hơn trung bình 10 năm, các doanh nghiệp này đã đầu tư mạnh mẽ để trẻ hóa đội tàu. Nhờ vậy, họ vẫn có dư địa mở rộng dù giá tàu đã tăng trở lại trong ba năm gần đây. Tuy nhiên, từ cuối năm 2024 đến nay, cả PVTrans và PVT Logistics đã bắt đầu thận trọng hơn trong các quyết định đầu tư, do chi phí đầu tư tăng cao và triển vọng thị trường không còn thuận lợi như giai đoạn trước. Trong khi đó, Hải An (HAH) vẫn duy trì chiến lược mở rộng đội tàu, nhưng chuyển hướng sang phân khúc khác - tập trung vào các tuyến vận tải xuyên lục địa thay vì chỉ hoạt động nội địa và nội Á như trước đây.

Ngược lại, Vosco lại bỏ lỡ giai đoạn giá tàu thấp kéo dài hơn 10 năm. Đến nay, khi giá tàu đã ở vùng cao, doanh nghiệp mới bắt đầu tái đầu tư, trong khi đội tàu hiện hữu đã lạc hậu, không còn đáp ứng được các tiêu chuẩn khắt khe về phát thải và hiệu suất nhiên liệu của thị trường quốc tế.