Cắt phế tới 50% giá trị gói thầu

Theo kết luận điều tra bổ sung vụ án liên quan tới các vi phạm về đấu thầu tại Công ty TNHH Cây xanh Công Minh (Cây xanh Công Minh) và các tỉnh, thành phố, cơ quan điều tra đã phát hiện cơ chế “cắt phế” lên tới 50% giá trị gói thầu.

Theo đó, Nguyễn Công Minh với vai trò là Chủ tịch HĐQT, đã thiết lập hệ sinh thái 60 công ty vỏ bọc, “rải” tại địa bàn 38 tỉnh, thành với mục đích cài cắm tham gia các gói thầu trồng, chăm sóc cây xanh.

Minh và các đồng phạm chia các tỉnh này thành 6 khu vực, giao người quản lý. Dưới các Quản lý khu vực này là các Chi nhánh, gồm các công ty trong hệ sinh thái.

Cây xanh Công Minh thực hiện một dự án trồng, chăm sóc cây xanh tại Quảng Trị.

Sau khi dàn trận, thông đồng với các chủ đầu tư để các công ty chi nhánh tham gia dự thầu, dễ dàng trúng thầu với đơn giá cao, Nguyễn Công Minh đã áp dụng quy chế tài chính và phân bổ dòng tiền đã được các đối tượng thiết lập.

Theo đó, khi nhận được tiền thanh toán, tạm ứng từ chủ đầu tư, các Chi nhánh địa phương chỉ được giữ lại 50% giá trị gói thầu trước thuế để chi trả chi phí nhân công, mua sắm vật liệu thi công.

Còn lại 50% được trích lại và phân chia cho các cấp quản lý trung gian, trong đó Khu vực quản lý giữ lại từ 35% đến 40% để duy trì bộ máy hoạt động và trang trải các chi phí ngoại giao tại địa bàn phụ trách; chuyển từ 10% đến 15% cho Nguyễn Công Minh.

Trong trường hợp mượn pháp nhân của công ty thuộc Khu vực khác để tham gia dự thầu, bên mượn phải trả thêm phí thuê pháp nhân là 0,3% giá trị hợp đồng trước thuế cho đơn vị cho mượn.

Cơ quan điều tra xác định, chỉ riêng trong giai đoạn trọng điểm từ năm 2019 đến tháng 6/2023, hệ thống Cây xanh Công Minh đã trúng 1.157 dự án, với tổng giá trị hợp đồng hơn 3.539 tỷ đồng, gây thiệt hại cho ngân sách Nhà nước hơn 757 tỷ đồng. Nguyễn Công Minh cũng đã được hưởng lợi bất chính lên tới 265 tỷ đồng.

Tháng 6/2023, khi phát hiện Công an tỉnh Quảng Bình khởi tố vụ án để điều tra các sai phạm liên quan đến hệ thống, Nguyễn Công Minh đã thu hồi các máy tính quan trọng, chỉ đạo nhân viên xóa toàn bộ dữ liệu mạng lưới email nội bộ, tiêu hủy tài liệu chứng cứ và thay đổi điện thoại liên lạc, đồng thời đưa gia đình bỏ trốn ra nước ngoài.

Liên tục “vung” tiền đi ngoại giao

Để có thể thâu tóm các gói thầu suốt nhiều năm tại 38 tỉnh, thành phố, Nguyễn Công Minh đã tạo ra cơ chế hết sức bài bản. Ban đầu, Minh tiếp cận lãnh đạo các tỉnh, thành để “nhờ” giới thiệu xuống cấp huyện và tới các đơn vị được giao làm chủ đầu tư dự án.

Tiếp đó, trước khi tham gia dự thầu bất kỳ dự án nào, Nguyễn Công Minh cho các Giám đốc Khu vực tạm ứng tiền để đi “ngoại giao”, tiếp cận và chi tiền tác động đến các cá nhân có thẩm quyền liên quan tới gói thầu.

Bị can Nguyễn Công Minh hiện đang bỏ trốn, bị truy nã quốc tế và đề nghị truy tố vắng mặt.

Sau khi trúng thầu và nhận được tiền thanh toán, Khu vực sẽ trích tiền để hoàn trả lại cả tiền gốc lẫn tiền lãi vay theo thỏa thuận cho Nguyễn Công Minh.

Tại cấp địa phương, đại diện các Chi nhánh cũng thường xuyên chi thêm tiền “cảm ơn” vào các dịp Lễ, Tết cho hàng loạt cán bộ, lãnh đạo UBND cấp huyện, Giám đốc Ban QLDA, Trưởng/Phó phòng chuyên môn để được “mở đường”, duyệt nguồn vốn và gài cắm tiêu chí loại bỏ đối thủ ở những gói thầu khác.

Đối với các hoạt động ngoại giao cấp cao do Nguyễn Công Minh trực tiếp thực hiện, dòng tiền được luân chuyển cực kỳ tinh vi nhằm che giấu hành vi phạm tội.

Cụ thể, bị can Lê Thị Hòa, Phó chủ tịch HĐQT và Ngô Thị Ngọc Lý, Trưởng Ban Tài chính được Minh giao nhận và quản lý tiền chuyển về từ các dự án. Khi Nguyễn Công Minh cần, 2 bị can này chuyển khoản cho Giám đốc các Khu vực như Lê Quang Tuynh (Khu vực Miền Bắc) hoặc Thái Hữu Dũng (Khu vực Miền Trung) để rút tiền mặt giao lại tận tay cho Nguyễn Công Minh để chi “ngoại giao” với lãnh đạo các địa phương và các cơ quan chuyên môn.