Quốc hội nghe tờ trình về Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng.

Tiếp tục Kỳ họp thứ nhất, sáng 9/4 Quốc hội nghe tờ trình và báo cáo thẩm tra về Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng.

Tại tờ trình, Chính phủ đề xuất sửa đổi quy định về giao dịch phải công chứng nhằm thu hẹp phạm vi của các giao dịch này. Cụ thể là quy định theo hướng giao dịch phải công chứng là giao dịch được luật quy định phải công chứng, bao gồm giao dịch mua bán, chuyển nhượng, tặng cho, phân chia di sản, góp vốn, thế chấp có đối tượng là bất động sản giữa cá nhân với cá nhân, giữa cá nhân với tổ chức không hoạt động kinh doanh bất động sản, di chúc của người bị hạn chế về thể chất hoặc của người không biết chữ và các giao dịch khác có tính chất quan trọng, đòi hỏi điều kiện tham gia giao dịch chặt chẽ và mức độ an toàn pháp lý cao.

Về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, Dự thảo Luật quy định việc công nhận tương đương đào tạo nghề công chứng ở nước ngoài, việc bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, miễn nhiệm công chứng viên được giao cho Chủ tịch UBND cấp tỉnh thay vì giao cho Bộ trưởng Bộ Tư pháp, nhằm đơn giản hóa thủ tục, giảm bớt thời gian giải quyết yêu cầu và làm cơ sở cho việc thực hiện dịch vụ công trực tuyến toàn trình đối với các thủ tục hành chính này.

Nội dung đáng chú ý khác là sửa đổi quy định về thẩm quyền công chứng giao dịch về bất động sản tại Điều 44 của Luật Công chứng năm 2024 để tránh cách hiểu khác nhau và tranh cãi về những giao dịch về bất động sản cần thực hiện theo thẩm quyền địa hạt. Đồng thời, giao Chính phủ quy định lộ trình thực hiện thẩm quyền công chứng giao dịch theo quy định của Điều này trong phạm vi toàn quốc sau khi cơ sở dữ liệu công chứng quy định tại Điều 66 của Luật này được xây dựng và vận hành.

Cụ thể, Điều 44 được sửa :

“Điều 44. Thẩm quyền công chứng giao dịch về bất động sản

Giao dịch có đối tượng là bất động sản và giao dịch đặt cọc để mua bán, chuyển nhượng bất động sản thuộc thẩm quyền công chứng của công chứng viên của tổ chức hành nghề công chứng có trụ sở tại tỉnh, thành phố nơi có bất động sản, trừ trường hợp công chứng di chúc, văn bản từ chối nhận di sản là bất động sản và công chứng việc sửa đổi, bổ sung, chấm dứt, hủy bỏ các giao dịch này theo quy định của pháp luật.

Chính phủ quy định lộ trình thực hiện thẩm quyền công chứng giao dịch theo quy định của Điều này trong phạm vi toàn quốc sau khi cơ sở dữ liệu công chứng quy định tại Điều 66 của Luật này được vận hành và các cơ sở dữ liệu có liên quan được cơ quan chủ quản cơ sở dữ liệu công bố.

Thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, Ủy ban này cơ bản tán thành với các nội dung của dự thảo Luật, như sửa đổi, bổ sung một số quy định để chuyển thẩm quyền từ Bộ trưởng Bộ Tư pháp sang Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu trình bày báo cáo thẩm tra.

Ủy ban thẩm tra cũng tán thành xác định rõ, mở rộng phạm vi các giao dịch về bất động sản được công chứng không phụ thuộc vào địa giới hành chính và giao Chính phủ xây dựng lộ trình thực hiện công chứng giao dịch về bất động sản không phụ thuộc vào địa giới hành chính.

Bên cạnh đó, cơ quan thẩm tra đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục chỉnh lý quy định về tiêu chí các giao dịch phải công chứng theo hướng khái quát hơn, tránh trùng lặp, chồng chéo với các luật chuyên ngành; bảo đảm tính đồng bộ, chặt chẽ, khả thi, phù hợp, thực hiện đúng Kết luận của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội là thu hẹp phạm vi các giao dịch phải công chứng, tăng cường công chứng tự nguyện của người dân, tạo thuận lợi, giảm chi phí tuân thủ pháp luật cho tổ chức, cá nhân.

Cùng với đó là tiếp tục nghiên cứu, đánh giá tác động của việc thực thi các quy định về thủ tục công chứng trong thực tiễn làm cơ sở sửa đổi, bổ sung các thủ tục này trong hoạt động công chứng, bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu giảm chi phí tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp, bảo đảm tính ổn định, khả thi, phù hợp của chính sách.

Ngay trong sáng 9/4, Quốc hội tiến hành thảo luận tại tổ về dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng.