Một trong những trọng tâm điều hành năm 2026 mà Chính phủ đã đặt ra trong Nghị quyết số 01/NQ-CP là “giữ đà, giữ nhịp và tăng tốc, bứt phá”. Ảnh: Đức Thanh

Cú hích từ “khoán tăng trưởng” GRDP

Quảng Ninh có thể tiếp tục là địa phương đạt tốc độ tăng trưởng GRDP cao nhất trong năm 2026, sau khi đã giành ngôi “quán quân” trong năm 2025, với tốc độ tăng trưởng 11,89%.

“Năm 2026, Quảng Ninh đặt ra mục tiêu khát vọng phát triển trong kỷ nguyên mới, phấn đấu tăng trưởng kinh tế đạt trên 15%”, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh Bùi Văn Khắng nói như vậy hôm 8/1/2026, khi Chính phủ họp với các địa phương để bàn giải pháp đưa nền kinh tế đạt tốc độ tăng trưởng từ 10% trở lên trong năm 2026, như Quốc hội đã quyết nghị.

Con số mà ông Khắng nhắc đến thậm chí cao hơn tới 2 điểm phần trăm so với mức tăng trưởng dự kiến của địa phương này (13%), theo Nghị quyết số 01/2026/NQ-CP về nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch Phát triển kinh tế - xã hội và dự toán ngân sách nhà nước năm 2026, mà Chính phủ mới ban hành. Đây chính là mức “khoán tăng trưởng” GRDP mà Chính phủ dành cho Quảng Ninh trong năm 2026.

Ngoài Quảng Ninh, trong top các địa phương tăng trưởng cao, còn có Hải Phòng, với mức được giao là 13-13,5%; Bắc Ninh (12,5-13%), Ninh Bình và Hưng Yên (đều là 11-12%)… “Với phương châm ‘Chủ động thực thi, phát huy động lực, tăng trưởng bứt phá’, năm 2026, Hải Phòng phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng GRDP 13%”, ông Lê Tiến Châu, Bí thư Thành ủy Hải Phòng cho biết.

Năm 2025, Hải Phòng đạt tốc độ tăng trưởng ấn tượng 11,81%, xếp thứ hai cả nước, sau Quảng Ninh, tiếp tục khẳng định vai trò là cực tăng trưởng không thể thay thế của Vùng đồng bằng sông Hồng. Nếu tăng trưởng GRDP năm 2026 tiếp tục đạt con số 13%, Hải Phòng sẽ giữ vững được chuỗi 12 năm liên tiếp tăng trưởng 2 con số. Không phải địa phương nào cũng đạt được thành tích này, nhất là trong bối cảnh nền kinh tế đối diện với nhiều khó khăn, thách thức trong giai đoạn vừa qua.

Tiềm năng, sự nỗ lực của địa phương là một yếu tố quan trọng. Bên cạnh đó, việc Chính phủ bắt đầu thực hiện “khoán tăng trưởng” từ năm ngoái đã góp phần quan trọng thúc đẩy các địa phương phát huy nội lực, tận dụng mọi cơ hội để có thể hoàn thành nhiệm vụ Chính phủ giao.

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính hôm tới tham dự Hội nghị Tổng kết công tác năm 2025, triển khai nhiệm vụ năm 2026 của ngành Tài chính, đã đánh giá cao việc Bộ Tài chính đã tham mưu kịp thời trong việc xây dựng kịch bản tăng trưởng kinh tế, cũng như giao nhiệm vụ cho các địa phương trong thúc đẩy tăng trưởng GRDP. Nhờ vậy, tăng trưởng GDP của cả nước mới đạt 8,02%, đồng thời nhiều địa phương đạt tốc độ tăng trưởng GRDP cao, trong đó có 6 địa phương tăng trưởng 2 con số.

Năm 2026, việc này tiếp tục được thực hiện. “Để nền kinh tế đạt mức tăng trưởng cao, các địa phương đóng vai trò động lực phải đạt tốc độ tăng trưởng GRDP cao”, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng nhiều lần nhấn mạnh điều này.

Mục tiêu tăng trưởng GDP năm 2026 cao hơn, nên các chỉ tiêu tăng trưởng GRDP của các địa phương cũng đang được đặt ra ở mức cao hơn. Có tới 28 địa phương được xác định phải tăng trưởng từ 10% trở lên và chỉ có 6 địa phương dự kiến tăng trưởng dưới 10%, nhưng thấp nhất là Sơn La và Gia Lai cũng phải tăng trưởng 8%.

Có tới 28 địa phương được xác định phải tăng trưởng từ 10% trở lên và chỉ có 6 địa phương dự kiến tăng trưởng dưới 10%, nhưng thấp nhất là Sơn La và Gia Lai cũng phải tăng trưởng 8%.

Đây là những thách thức không nhỏ. Tuy vậy, quyết tâm của các địa phương là rất lớn. Hà Nội, sau khi tăng trưởng 8,16% trong năm 2025, cũng đã quyết tâm đạt tăng trưởng 11%, theo lời của Chủ tịch UBND Thành phố Vũ Đại Thắng, dù trong kịch bản của Nghị quyết 01/2026/NQ-CP, tăng trưởng GRDP của Thủ đô dự kiến là 10-10,5%.

Tương tự, TP.HCM cũng quyết tâm đạt tốc độ tăng trưởng 10% trong năm 2026 sau khi đạt được con số 8,03% (không tính dầu thô) trong năm 2025. Đầu tàu kinh tế của cả nước thậm chí đã xây dựng kịch bản tăng trưởng với 3 phương án 8,5-9%; 9,5%; và phấn đấu đạt mức cao là 10% - dựa trên kỳ vọng về sự thuận lợi của các điều kiện quốc tế, cũng như sự phát huy hiệu quả của các cơ chế đặc thù dành cho Thành phố mà Quốc hội mới sửa đổi.

Nhiệm vụ mới là “dự kiến”, theo như đề cập tại Nghị quyết số 01/2026/NQ-CP. Để hiện thực hóa mục tiêu này, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo các địa phương rà soát, xây dựng kịch bản tăng trưởng GRDP theo 3 khu vực kinh tế, 21 ngành cấp 1 và thuế sản phẩm trừ trợ cấp sản phẩm theo từng quý, gửi Bộ Tài chính trong tháng 2/2026 để tổng hợp, theo dõi.

Cũng theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chỉ đạo nghiên cứu, rà soát các nguồn lực, động lực, năng lực mới cho tăng trưởng, giải pháp thực hiện, báo cáo HĐND cùng cấp trong tháng 2/2026 để điều chỉnh mục tiêu tăng trưởng GRDP của địa phương trong trường hợp HĐND đã quyết nghị mục tiêu tăng trưởng thấp hơn mục tiêu tại Nghị quyết 01.

Bài toán tổng thể

Quyết tâm là rất lớn và với nỗ lực của các địa phương - như đã thực hiện trong năm 2025 và quyết liệt, hiệu quả hơn trong năm 2026 - kỳ vọng tăng trưởng năm 2026 của nền kinh tế sẽ đạt mục tiêu đề ra. Nhưng cùng với động lực từ địa phương, bài toán tổng thể của cả nền kinh tế cũng quan trọng hơn bao giờ hết.

Đó là lý do Nghị quyết 01/2026/NQ-CP tiếp tục xây dựng kịch bản cho tăng trưởng kinh tế năm 2026. Không giống năm ngoái, khi Nghị quyết 01/2025/NQ-CP vạch ra tới 3 kịch bản tăng trưởng, thì năm nay, chỉ một kịch bản duy nhất, khẳng định quyết tâm đưa nền kinh tế tăng trưởng từ 10% trở lên.

Theo đó, tăng trưởng GDP quý I phải đạt 9,1%; quý II là 10,2%; quý III cũng 10,2% và quý IV là 10,4%, để có thể đưa nền kinh tế đạt mức tăng trưởng 9,7% trong nửa đầu năm; 9,9% trong 9 tháng và 10% khi kết thúc cả năm.

Kịch bản cụ thể cho cả 3 khu vực kinh tế, bao gồm nông, lâm nghiệp và thủy sản; công nghiệp và xây dựng; dịch vụ và cả thuế sản phẩm trừ trợ cấp sản phẩm cũng đã được xây dựng. Trong đó, ngoài nông, lâm nghiệp và thủy sản duy trì đà tăng trưởng khoảng 3,7%, thì khu vực công nghiệp và xây dựng phải tăng trưởng 12%; khu vực dịch vụ là 11%.

Nhìn vào tốc độ tăng trưởng của 3 khu vực kinh tế trong năm 2025, tương ứng là 3,78%; 8,95% và 8,62%, có thể thấy, áp lực lớn thế nào trong năm 2026.

Theo tính toán của Bộ Tài chính, để đạt tốc độ tăng trưởng 10% trong năm 2026, Chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) năm 2026 phải tăng khoảng 12-14%; tốc độ tăng kim ngạch xuất khẩu khoảng 15-16%; còn tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng cũng phải tăng 13-15%. Trong khi đó, năm 2025, tốc độ tăng của các chỉ số này tương ứng chỉ là 9,2%; 17%; và 9,2%.

Không khó để nhận ra, những kỳ vọng vào sự tăng tốc của nền kinh tế trong năm 2026 đang được đặt vào khu vực sản xuất và xuất khẩu. Tuy vậy, bối cảnh hiện nay, khó khăn, thách thức vẫn đang hiện hữu.

Theo bà Nguyễn Thúy Hạnh, Tổng giám đốc Ngân hàng Standard Chartered Việt Nam, thương mại và thuế quan tiếp tục là nhóm rủi ro lớn nhất đối với triển vọng kinh tế của Việt Nam trong ngắn hạn. “Các cuộc đàm phán giữa Việt Nam và Hoa Kỳ liên quan đến quy định xuất xứ hàng hóa và vấn đề trung chuyển được đánh giá sẽ có tác động đáng kể đến xuất khẩu, tâm lý đầu tư cũng như dòng vốn nước ngoài trong năm 2026”, bà Hạnh bày tỏ.

Dù cả xuất khẩu, sản xuất công nghiệp và thu hút đầu tư nước ngoài trong năm 2025 là tích cực, song để bứt phá mạnh mẽ trong năm 2026 thì cần sự nỗ lực rất lớn.

Giữ đà, giữ nhịp và tăng tốc, bứt phá

“Giữ đà, giữ nhịp và tăng tốc, bứt phá” là một trong những trọng tâm điều hành trong năm 2026 mà Chính phủ đã đặt ra trong Nghị quyết số 01/NQ-CP. Đó cũng chính là bài toán tổng thể mà nền kinh tế phải giải trong năm nay: vừa giữ đà, giữ nhịp tăng trưởng đã đạt được trong năm 2025, vừa phải tăng tốc, bứt phá trong năm 2026. Chỉ có như vậy mới có thể đạt tăng trưởng 2 con số, để mở đường cho giai đoạn tăng trưởng 2 con số 2026-2030.

Thực tế, những dự báo là tích cực. Ngân hàng UOB đã nâng dự báo tăng trưởng của Việt Nam từ 7% lên 7,5%. Trong khi đó, Standard Chartered đưa ra con số 7,2% và lý giải rằng, con số này dù thấp hơn mục tiêu đề ra, nhưng vẫn là một mức tăng trưởng rất cao trong bối cảnh nhiều nền kinh tế châu Á đang đối mặt với xu hướng giảm tốc.

“Việt Nam sẽ tiếp tục là một trong những nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất châu Á, nhờ năng lực sản xuất cạnh tranh, hoạt động xuất khẩu ổn định, dòng vốn đầu tư nước ngoài tiếp tục mạnh mẽ và nhu cầu nội địa ngày càng cải thiện”, ông Tim Leelahaphan, Chuyên gia Kinh tế cấp cao thị trường Việt Nam và Thái Lan, Ngân hàng Standard Chartered nhận định.

Đó là những động lực tăng trưởng quan trọng. Bên cạnh đó, đầu tư công, với ngân khoản “khủng” 1,08 triệu tỷ đồng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Hiện tại, đã có gần 995.400 tỷ đồng vốn kế hoạch năm 2026 được giao (tăng 10,4% so với năm 2025). Cùng với đó, Việt Nam dự kiến huy động thêm 5,5 tỷ USD vốn vay nước ngoài để thúc đẩy các dự án hạ tầng lớn; tổng vốn đầu tư toàn xã hội ước khoảng 4,93 triệu tỷ đồng, tương đương 35% GDP. Nguồn lực này nếu được giải ngân nhanh sẽ hỗ trợ tích cực cho tăng trưởng.

Trong Nghị quyết 01/2026/NQ-CP, Chính phủ đã yêu cầu giải ngân ngay từ đầu năm, ưu tiên các dự án hạ tầng chiến lược như cao tốc, đường sắt, hàng không. Bên cạnh đó, Thủ tướng Chính phủ cũng chỉ đạo xây dựng Kế hoạch Đầu tư công trung hạn, với tổng số dự án sử dụng nguồn ngân sách trung ương giai đoạn 2026-2030 không quá 3.000 dự án; đồng thời, xây dựng cơ chế hiệu quả thu hút vốn đầu tư nước ngoài có chọn lọc, gắn với chuyển giao, học hỏi và tiếp thu công nghệ, nâng cao năng lực nội sinh về công nghệ.

Bên cạnh những giải pháp trên, Nghị quyết 01/2026/NQ-CP cũng chỉ ra hàng loạt nhóm nhiệm vụ, giải pháp để thúc đẩy tăng trưởng trong năm 2026. Trong đó có việc thúc đẩy các động lực tăng trưởng mới, gắn với việc đổi mới mô hình tăng trưởng, gắn với khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo. Việc Đại hội Đảng lần thứ XIV xác lập mô hình tăng trưởng mới này được kỳ vọng sẽ tạo sự bứt phá cho nền kinh tế.

“Để thúc đẩy tăng trưởng, phải đẩy mạnh cơ cấu nền kinh tế, chú trọng nâng cao chất lượng tăng trưởng”, chuyên gia kinh tế Cấn Văn Lực nhấn mạnh như vậy và cho rằng, để tạo nguồn lực cho tăng trưởng, cần đẩy nhanh tiến độ xử lý các dự án còn vướng mắc, tồn đọng nhằm giải phóng nguồn lực, chống lãng phí, đồng thời tăng hiệu quả đầu tư.

Nhóm nghiên cứu của Viện Nghiên cứu BIDV khuyến nghị, để thúc đẩy tăng trưởng, cần kiên định ổn định kinh tế vĩ mô, tập trung thực thi hiệu quả các quyết sách chiến lược, các luật và nghị quyết đã ban hành, tạo nền tảng pháp lý vững chắc và môi trường kinh doanh thuận lợi, minh bạch… Đây cũng chính là các giải pháp được chỉ ra trong Nghị quyết 01/2026/NQ-CP của Chính phủ.