Sáng 30/3, Tòa án Nhân dân TP. Hà Nội mở phiên tòa sơ thẩm, xét xử cựu Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cũ (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường) Hoàng Văn Thắng cùng 22 bị cáo trong vụ án xảy ra tại một số ban quản lý dự án và doanh nghiệp liên quan.

Các bị cáo bị truy tố về 4 tội danh, gồm: Đưa hối lộ, Nhận hối lộ, Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng và Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng.

Cựu Thứ trưởng Bộ NN&PTNT (cũ) Hoàng Văn Thắng bị dẫn giải tới tòa.

Hội đồng xét xử do Thẩm phán Lê Quang Chiều làm Chủ tọa. Tham gia thực hành quyền công tố và kiểm sát xét xử có 5 kiểm sát viên của Viện Kiểm sát Nhân dân TP. Hà Nội và biệt phái của Viện Kiểm sát Nhân dân tối cao.

Cùng với đó, gần 60 người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan được triệu tập, trong đó có đại diện Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Cục Quản lý xây dựng công trình, các Ban Quản lý và Xây dựng công trình Thủy lợi số 1, 2, 4, 8 cùng nhiều doanh nghiệp, ngân hàng.

Theo cáo trạng Viện Kiểm sát Nhân dân tối cao, vụ án liên quan đến 5 gói thầu thuộc 4 dự án thủy lợi lớn, gồm: gói thầu số 13 và 17 dự án hồ Krông Pách Thượng (Đắk Lắk); gói thầu số 36 dự án hồ Bản Mồng (Nghệ An); gói thầu số 21 dự án hồ Bản Lải (Lạng Sơn); và gói thầu số 17 dự án hồ Cánh Tạng (Hòa Bình). Các gói thầu này do các Ban Quản lý dự án 1, 2, 4 và 8, thuộc Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cũ (Bộ NN&PTNT) làm chủ đầu tư.

Nguyễn Văn Dân đã "mua chuộc" hàng loạt lãnh đạo, cán bộ để "thông thầu" nhiều gói thầu thủy lợi tại Bộ NN&PTNT cũ.

Cơ quan công tố xác định, Nguyễn Văn Dân, Giám đốc Công ty TNHH MTV Đầu tư và Xây dựng Hoàng Dân (Công ty Hoàng Dân), đã lợi dụng mối quan hệ với một số lãnh đạo thuộc Bộ NN&PTNT, trong đó có cựu Thứ trưởng Hoàng Văn Thắng và cựu Quyền Cục trưởng Trần Tố Nghị, để nhờ giới thiệu, tác động đến các ban quản lý dự án.

Từ đó, Dân thỏa thuận chi tiền “phần trăm” cho nhiều cá nhân có chức vụ, quyền hạn nhằm được cung cấp trước tài liệu, dự toán đã được phê duyệt. Trên cơ sở thông tin nội bộ này, Công ty Hoàng Dân cùng các đơn vị liên danh lập hồ sơ dự thầu với giá bỏ thầu sát dự toán, tạo lợi thế để trúng 5 gói thầu, gây thiệt hại cho Nhà nước hơn 250 tỷ đồng.

Để thâu tóm các gói thầu lớn tại các dự án hồ chứa nước, Nguyễn Văn Dân đã thiết lập quan hệ với nhiều cán bộ có chức vụ, quyền hạn. Bị cáo đã chi hàng chục tỷ đồng tiền hối lộ để đổi lấy sự “ưu ái” trong quá trình lựa chọn nhà thầu.

Lực lượng cảnh sát dẫn giải các bị cáo tới phiên tòa.

Trong đó, Trần Tố Nghị được xác định là người trung gian quan trọng, đã nhận tổng cộng 13 tỷ đồng từ Dân để tác động, tạo điều kiện cho Công ty Hoàng Dân tham gia và trúng thầu. Thông qua Nghị, Dân tiếp cận và nhờ cựu Thứ trưởng Hoàng Văn Thắng can thiệp tại dự án hồ Bản Mồng. Sau khi trúng thầu, Dân đã đưa cho ông Thắng 200.000 USD (tương đương hơn 4,5 tỷ đồng).

Tại các ban quản lý dự án, nhiều lãnh đạo cũng bị cáo buộc nhận tiền hối lộ. Cụ thể, tại Ban 2, Giám đốc Trần Văn Lăng bị cáo buộc nhận hơn 13,4 tỷ đồng; tại Ban 4, Nguyễn Hải Thanh nhận 6,25 tỷ đồng; còn tại Ban 8, Giám đốc Lê Văn Hiến nhận 3 tỷ đồng.

Tổng số tiền Nguyễn Văn Dân chi để đưa hối lộ được xác định là hơn 40,2 tỷ đồng. Các khoản tiền này thường được đưa sau khi trúng thầu hoặc trong quá trình triển khai dự án, dưới danh nghĩa quà biếu, “cảm ơn”.

Đáng chú ý, tại dự án hồ Bản Mồng, Dân còn thỏa thuận chi “cơ chế” tới 5% giá trị hợp đồng cho lãnh đạo Bộ và chủ đầu tư, trong đó 0,5% dành cho lãnh đạo Bộ và Cục Quản lý xây dựng công trình, phần còn lại dành cho lãnh đạo Ban Quản lý dự án.

Sau khi được “dọn đường”, Nguyễn Văn Dân và đồng phạm tiếp tục thực hiện quy trình thông thầu bài bản. Do không đủ năng lực thi công, bị cáo đã chỉ đạo cấp dưới lập khống hồ sơ năng lực.

Cụ thể, Vũ Đình Thịnh, Phó Giám đốc Công ty Hoàng Dân, đã lập các hợp đồng kinh tế giả mạo để kê khai gian dối kinh nghiệm thi công, thể hiện doanh nghiệp từng thực hiện các dự án lớn như Thủy điện Suối Sập I hay Thủy điện Khao Mang, trong khi thực tế không có.

Bên cạnh đó, một số cán bộ thuộc chủ đầu tư đã cung cấp trước dữ liệu dự toán chi tiết cho doanh nghiệp. Từ nguồn thông tin này, hồ sơ dự thầu được xây dựng với giá gần sát dự toán, tỷ lệ giảm rất thấp nhằm đảm bảo trúng thầu nhưng vẫn tối đa hóa lợi nhuận.

Ngoài ra, Công ty Hoàng Dân còn sử dụng các doanh nghiệp “quân xanh” và lập liên danh mang tính hình thức để hợp thức điều kiện dự thầu. Sau khi trúng thầu, Dân chỉ thi công một phần nhỏ, phần lớn khối lượng công việc được chuyển nhượng trái phép cho các đơn vị khác để hưởng lợi.

Không chỉ vi phạm trong đấu thầu, trong quá trình thi công và hoạt động kinh doanh, Nguyễn Văn Dân đã chỉ đạo Bùi Cao Nguyên và Vũ Thị Kim Liên thành lập 7 công ty trong cùng hệ sinh thái, đồng thời lập và sử dụng hai hệ thống sổ sách kế toán, gây thiệt hại về thuế gần 100 tỷ đồng.